พรรค Alba: เส้นทางจากความหวังสู่การล่มสลายของขบวนการแยกตัวเป็นเอกราชในสกอตแลนด์

พรรค Alba (ภาษาเกลิคสกอต: Pàrtaidh Alba ซึ่งแปลว่า พรรคสกอตแลนด์) คือพรรคการเมืองที่ก่อตั้งขึ้นบนพื้นฐานของลัทธิชาตินิยมสกอต โดยมีเป้าหมายหลักคือการผลักดันให้สกอตแลนด์แยกตัวเป็นเอกราชจากสหราชอาณาจักร พรรคนี้ถูกก่อตั้งขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2021 โดยมี Alex Salmond อดีตนายกรัฐมนตรีสกอตแลนด์และอดีตผู้นำพรรค SNP เป็นหัวหอกสำคัญในการนำทัพ

จุดเริ่มต้นและการก่อตั้งพรรค

พรรค Alba ถูกจดทะเบียนอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2021 โดย Laurie Flynn โปรดิวเซอร์โทรทัศน์ผู้เกษียณอายุ อย่างไรก็ตาม จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อ Alex Salmond เข้ามารับตำแหน่งผู้นำพรรคในเดือนมีนาคมปีเดียวกัน การเกิดขึ้นของพรรค Alba เป็นผลมาจากความขัดแย้งรุนแรงระหว่าง Salmond และ Nicola Sturgeon ผู้นำพรรค SNP ในขณะนั้น ซึ่งนำไปสู่การแยกตัวของนักการเมืองหลายคนที่สนับสนุนแนวทางของ Salmond

ในช่วงแรก พรรค Alba ดึงดูดสมาชิกที่ผิดหวังจากแนวทางของพรรค SNP โดยเฉพาะกลุ่มที่มองว่าการผลักดันเอกราชควรทำอย่างรวดเร็วและเด็ดขาด รวมถึงกลุ่มที่มีความเห็นต่างในเรื่องสิทธิทางเพศ (Gender-critical beliefs) ซึ่งเป็นประเด็นถกเถียงสำคัญภายในพรรค

การต่อสู้ในสนามเลือกตั้งและความล้มเหลว

พรรค Alba พยายามสร้างตัวตนผ่านการเลือกตั้งหลายครั้ง แต่ผลลัพธ์กลับไม่เป็นไปตามคาด:

• การเลือกตั้งรัฐสภาสกอตแลนด์ 2021: พรรคได้รับคะแนนเสียงเพียง 1.7% (ประมาณ 44,000 คะแนน) แม้จะมีคะแนนมากพอที่จะได้ที่นั่งตามสัดส่วน แต่เนื่องจากคะแนนกระจายตัวเกินไป ทำให้ไม่สามารถคว้าที่นั่งในสภาได้เลย
• การเลือกตั้งท้องถิ่น 2022: พรรคส่งผู้สมัครถึง 111 คน แต่ได้รับคะแนนเสียงเลือกตั้งอันดับแรกเพียง 0.7% และไม่ได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นแม้แต่คนเดียว
• การเลือกตั้งทั่วไปสหราชอาณาจักร 2024: พรรคส่งผู้สมัคร 19 เขต แต่ได้รับคะแนนรวมเพียง 11,784 เสียง (0.5%) และผู้สมัครทุกคนสูญเสียเงินมัดจำเนื่องจากได้คะแนนไม่ถึง 5%

วิกฤตการณ์และการล่มสลายของพรรค

จุดเริ่มต้นของจุดจบเกิดขึ้นเมื่อ Alex Salmond เสียชีวิตกะทันหัน ด้วยอาการหัวใจวายในเดือนตุลาคม 2024 ขณะอยู่ที่ประเทศนอร์ทมาซิโดเนีย ส่งผลให้ Kenny MacAskill ก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำพรรคคนใหม่ในปี 2025

ภายใต้การนำของ MacAskill พรรคต้องเผชิญกับมรสุมรอบด้าน ทั้งการลาออกของสมาชิกสำคัญอย่าง Ash Regan และวิกฤตทางการเงินอย่างรุนแรงในช่วงต้นปี 2026 มีรายงานการทุจริตภายในพรรคซึ่งส่งผลกระทบต่อเงินทุนจำนวนหลายหมื่นปอนด์ จนนำไปสู่ความขัดแย้งภายในและการแตกแยกเป็นกลุ่ม Alba Continuation Group ที่พยายามจะยื้อพรรคให้คงอยู่

ท้ายที่สุด เนื่องจากสภาวะล้มละลายทางการเงินและคำแนะนำจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง (Electoral Commission) พรรค Alba จึงตัดสินใจถอนการจดทะเบียนและ ยุบพรรคอย่างเป็นทางการในวันที่ 26 มีนาคม 2026

ข้อเท็จจริงสำคัญ

• อุดมการณ์หลัก: ชาตินิยมสกอต, สาธารณรัฐนิยม และการแยกตัวเป็นเอกราช
• ตำแหน่งทางการเมือง: จัดอยู่ในกลุ่มกลาง-ซ้าย (Centre-left)
• ผู้นำคนสำคัญ: Alex Salmond (ผู้ก่อตั้งและผู้นำหลัก), Kenny MacAskill (ผู้นำคนสุดท้าย)
• สถานะปัจจุบัน: ยุบพรรคแล้ว (Dissolved) เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2026
• สโลแกน: "Now is the Time"

สรุปข้อมูลพรรค Alba

หัวข้อ	รายละเอียด
วันที่ก่อตั้ง	8 กุมภาพันธ์ 2021
วันที่ยุบพรรค	26 มีนาคม 2026
จำนวนสมาชิก (มี.ค. 2025)	5,002 คน
เป้าหมายสูงสุด	การเป็นสาธารณรัฐเอกราชของสกอตแลนด์
สาเหตุการล่มสลาย	วิกฤตการเงิน, การทุจริตภายใน และการสูญเสียผู้นำ

FAQ

คำถามที่พบบ่อย

พรรค Alba ก่อตั้งขึ้นเพื่ออะไร?

พรรค Alba ก่อตั้งขึ้นเพื่อผลักดันให้สกอตแลนด์แยกตัวเป็นเอกราชจากสหราชอาณาจักรโดยเร็วที่สุด โดยนำเสนอแนวทางที่เด็ดขาดกว่าพรรค SNP และต้องการเปลี่ยนสกอตแลนด์ให้เป็นสาธารณรัฐที่มีประธานาธิบดีเป็นประมุข

ทำไมพรรค Alba ถึงไม่ประสบความสำเร็จในการเลือกตั้ง?

ปัจจัยหลักมาจากคะแนนเสียงที่กระจายตัวในหลายภูมิภาคทำให้ไม่สามารถเปลี่ยนเป็นที่นั่งในสภาได้ รวมถึงการที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งรุ่นใหม่และกลุ่มนักกิจกรรมมองว่าแนวทางของ Alex Salmond ไม่สอดคล้องกับค่านิยมสมัยใหม่

Alex Salmond มีบทบาทอย่างไรต่อพรรคนี้?

เขาเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณและผู้บริหารสูงสุดของพรรค โดยใช้บารมีจากการเป็นอดีตนายกรัฐมนตรีสกอตแลนด์ในการดึงดูดสมาชิกและสร้างความเชื่อมั่นในช่วงเริ่มต้น

สาเหตุที่แท้จริงของการยุบพรรคคืออะไร?

พรรคเผชิญกับสภาวะล้มละลายทางการเงิน ซึ่งมีสาเหตุมาจากการทุจริตภายในพรรคและการลดลงของรายได้และจำนวนสมาชิก จนไม่สามารถปฏิบัติตามข้อกำหนดของคณะกรรมการการเลือกตั้งได้

หลังจากพรรค Alba ยุบตัวลง สมาชิกย้ายไปที่ไหน?

ผู้สมัครและสมาชิกบางส่วนได้ย้ายไปเข้าร่วมกับกลุ่ม Alliance to Liberate Scotland เพื่อสานต่อการรณรงค์ด้านเอกราชต่อไป