Alexander Lebedev จากสายลับ KGB สู่มหาเศรษฐีผู้ทรงอิทธิพลในโลกสื่อ
Alexander Lebedev เป็นบุคคลที่มีเส้นทางชีวิตอันซับซ้อนและน่าสนใจ โดยเปลี่ยนบทบาทจากเจ้าหน้าที่ข่าวกรองระดับสูงของสหภาพโซเวียต กลายเป็นหนึ่งใน Oligarch (มหาเศรษฐีผู้ทรงอิทธิพลที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับรัฐบาล) ของรัสเซีย ผู้ซึ่งมีบทบาทสำคัญทั้งในแวดวงการเงิน การเมือง และการครอบครองสื่อยักษ์ใหญ่ในสหราชอาณาจักร
จุดเริ่มต้นและเส้นทางสายข่าวกรอง
เลเบเดฟเกิดเมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 1959 ณ กรุงมอสโก ในครอบครัวปัญญาชน โดยบิดาเป็นอดีตนักกีฬาโปโลน้ำทีมชาติและศาสตราจารย์ด้านเทคนิค ส่วนมารดาเป็นอาจารย์สอนภาษาอังกฤษ เขาสำเร็จการศึกษาด้านเศรษฐศาสตร์จากสถาบันความสัมพันธ์ระหว่างประเทศแห่งรัฐมอสโก (MGIMO) ในปี 1982 ก่อนจะก้าวเข้าสู่โลกของการจารกรรม
เขาเริ่มต้นอาชีพใน First Chief Directorate ซึ่งเป็นหน่วยข่าวกรองต่างประเทศของ KGB (หน่วยความมั่นคงและข่าวกรองของโซเวียต) และต่อมาได้ทำงานให้กับ SVR (หน่วยข่าวกรองต่างประเทศของรัสเซีย) โดยในช่วงปี 1988 เขาได้ประจำการอยู่ที่สถานทูตโซเวียตในลอนดอนเพื่อดูแลด้านเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เขามีความคุ้นเคยกับสหราชอาณาจักรเป็นอย่างดี
การสร้างอาณาจักรทางธุรกิจและการเงิน
หลังจากลาออกจากงานสายข่าวกรองในปี 1992 เลเบเดฟได้ก่อตั้งบริษัท Russian Investment-Finance Company และเข้าซื้อกิจการ National Reserve Bank ซึ่งในขณะนั้นเป็นธนาคารขนาดเล็กที่ประสบปัญหา แต่เขาสามารถผลักดันจนกลายเป็นหนึ่งในธนาคารที่ใหญ่ที่สุดของรัสเซีย โดยถือครองสินทรัพย์สำคัญ เช่น หุ้นในสายการบิน Aeroflot และบริษัทอุตสาหกรรมเครื่องบิน Ilyushin รวมถึงมีส่วนเกี่ยวข้องในบริษัทพลังงานยักษ์ใหญ่อย่าง Gazprom
นอกจากธุรกิจธนาคาร เขายังขยายการลงทุนไปยังหลากหลายอุตสาหกรรมผ่าน National Reserve Corporation ไม่ว่าจะเป็นการผลิตมันฝรั่งรายใหญ่ที่สุดในรัสเซีย, อสังหาริมทรัพย์, โทรคมนาคม และเครือข่ายโรงแรมในไครเมีย อย่างไรก็ตาม ความมั่งคั่งของเขาผันผวนอย่างมาก โดยเคยถูกจัดอันดับให้เป็นมหาเศรษฐีที่มีทรัพย์สินสูงถึง 3.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2006 ก่อนที่มูลค่าทรัพย์สินจะลดลงจนหลุดจากรายชื่อมหาเศรษฐีพันล้านในเวลาต่อมา
บทบาทในโลกสื่อและการเมือง
เลเบเดฟสร้างชื่อในอังกฤษด้วยการเข้าซื้อหนังสือพิมพ์ Evening Standard ในปี 2009 และตามด้วย The Independent รวมถึง The Independent on Sunday ในปี 2010 โดยซื้อกิจการทั้งสองในราคาเพียง 1 ปอนด์ ซึ่งเขามักระบุว่าการเป็นเจ้าของสื่อเหล่านี้เป็นความหลงใหลส่วนตัว
ในด้านการเมือง เขาเคยดำรงตำแหน่งสมาชิกสภาดูมา (State Duma) ของรัสเซียระหว่างปี 2003-2007 และเคยพยายามลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นนายกเทศมนตรีเมืองมอสโกและเมืองโซชี แม้ว่าการสมัครในครั้งหลังจะถูกศาลสั่งให้เป็นโมฆะเนื่องจากปัญหาเรื่องเงินบริจาคที่ผิดกฎหมาย นอกจากนี้เขายังมีความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับบุคคลสำคัญระดับโลก รวมถึงอดีตนายกรัฐมนตรีอังกฤษ บอริส จอห์นสัน
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ประวัติการทำงาน: อดีตเจ้าหน้าที่ข่าวกรอง KGB และ SVR ประจำลอนดอน
- อาณาจักรธุรกิจ: ผู้ก่อตั้ง National Reserve Bank และเจ้าของสื่อรายใหญ่ในอังกฤษ
- ความสัมพันธ์ทางการเมือง: เคยเป็นสมาชิกสภาดูมา และมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับนักการเมืองระดับสูงทั้งในรัสเซียและอังกฤษ
- สถานะปัจจุบัน: ถูกแคนาดาขึ้นบัญชีคว่ำบาตรตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2022 ในฐานะตัวแทนเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือนให้รัสเซียในช่วงสงครามยูเครน
- ผลงานเขียน: ผู้เขียนหนังสือ "Hunt the Banker: The Confessions of a Russian Ex-Oligarch" (2019)
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 16 ธันวาคม 1959 |
| การศึกษา | เศรษฐศาสตร์, MGIMO |
| สื่อในครอบครอง | Evening Standard, The Independent, Novaya Gazeta (ร่วมหุ้น) |
| สถานะทางกฎหมาย | ถูกคว่ำบาตรโดยรัฐบาลแคนาดา (2022) |
| บุตรชาย | Evgeny Lebedev (สมาชิกสภาขุนนางอังกฤษ) |
คำถามที่พบบ่อย
Alexander Lebedev มีความเกี่ยวข้องกับ KGB อย่างไร?
เขาเคยเป็นเจ้าหน้าที่ในหน่วยข่าวกรองต่างประเทศ (First Chief Directorate) ของ KGB และทำงานในสถานทูตโซเวียต ณ กรุงลอนดอน ก่อนจะย้ายไปทำงานกับ SVR ซึ่งเป็นหน่วยงานที่สืบทอดต่อจาก KGB
ทำไมเขาถึงถูกแคนาดาคว่ำบาตร?
รัฐบาลแคนาดาได้เพิ่มชื่อของเขาในรายการคว่ำบาตรเมื่อเดือนกรกฎาคม 2022 โดยระบุว่าเขามีบทบาทเป็นตัวแทนในการเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือน (Disinformation agent) เพื่อสนับสนุนรัสเซียในช่วงการรุกรานยูเครน
เขามีความสัมพันธ์อย่างไรกับสื่อในสหราชอาณาจักร?
เลเบเดฟเป็นเจ้าของหนังสือพิมพ์ชื่อดังอย่าง Evening Standard และ The Independent ซึ่งเขาเข้าซื้อกิจการในช่วงปี 2009-2010 โดยร่วมบริหารงานกับบุตรชายของเขา Evgeny Lebedev
ทรัพย์สินของเขามีมูลค่าเท่าไหร่ในปัจจุบัน?
แม้ว่าในอดีตเขาจะเคยถูกประเมินว่ามีทรัพย์สินสูงถึง 3.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่ในปัจจุบันมูลค่าทรัพย์สินของเขาลดลงอย่างมากจนไม่ถูกจัดอยู่ในกลุ่มมหาเศรษฐีพันล้าน (Billionaire) อีกต่อไป
เขามีบทบาทในด้านการกุศลอย่างไรบ้าง?
เขาได้ก่อตั้งกองทุน Charitable Reserve Fund (BRF) เพื่อสนับสนุนงานด้านวัฒนธรรมและสาธารณสุข เช่น การสร้างศูนย์โรคเลือดและปลูกถ่ายไขกระดูกในเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก และสนับสนุนพิพิธภัณฑ์และโรงละครหลายแห่ง