Billy Mills ตำนานนักวิ่งผู้สร้างปาฏิหาริย์เหรียญทองโอลิมปิก
ในประวัติศาสตร์การแข่งขันกีฬาโอลิมปิก มีชัยชนะเพียงไม่กี่ครั้งที่ถูกจารึกว่าเป็น "การพลิกล็อกครั้งใหญ่ที่สุด" และหนึ่งในนั้นคือชัยชนะของ Billy Mills หรือชื่อในภาษาลากอตาว่า Tamakhóčhe Theȟíla นักกรีฑาชาวอเมริกันเชื้อสาย Oglala Lakota ผู้สร้างประวัติศาสตร์คว้าเหรียญทองในการวิ่งระยะ 10,000 เมตร ในมหกรรมกีฬาโอลิมปิกปี 1964 ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น
ความสำเร็จของ Mills ไม่เพียงแต่สร้างความตกตะลึงให้กับผู้ชมทั่วโลก เนื่องจากเขาเป็นนักวิ่งที่แทบไม่มีใครรู้จักในขณะนั้น แต่เขายังเป็นนักกีฬาคนแรกที่ไม่ใช่ชาวยุโรปที่คว้าชัยในรายการนี้ และยังคงเป็นผู้ชนะเพียงคนเดียวจากทวีปอเมริกาจนถึงปัจจุบัน

เส้นทางชีวิตจากความยากลำบากสู่ลู่วิ่งระดับโลก
William Mervin Mills เกิดเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 1938 ในเขตสงวน Pine Ridge รัฐเซาท์ดาโคตา เขาต้องเผชิญกับมรสุมชีวิตตั้งแต่เด็กโดยกลายเป็นกำพร้าเมื่ออายุเพียง 12 ปี อย่างไรก็ตาม ความมุ่งมั่นนำพาเขาเข้าสู่โลกของกีฬาขณะศึกษาที่ Haskell Institute (ปัจจุบันคือ Haskell Indian Nations University) ซึ่งเขาเริ่มฉายแววโดดเด่นในการวิ่งวิบาก (Cross Country) จนคว้าแชมป์ระดับรัฐในปี 1956
ต่อมา Mills ได้รับทุนการศึกษาด้านกีฬาเข้าเรียนที่ University of Kansas โดยเขาสามารถสร้างชื่อในฐานะนักวิ่ง All-America ถึง 3 สมัย และคว้าแชมป์รายการ Big Eight ในปี 1960 หลังจากสำเร็จการศึกษาด้านพลศึกษาในปี 1962 เขาได้เข้ารับราชการในหน่วย United States Marine Corps (กองพลนาวิกโยธินสหรัฐฯ) โดยดำรงตำแหน่งร้อยโทในกองหนุนขณะเข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิก
มีเรื่องเล่าที่น่าประทับใจว่า Mills แทบไม่มีรองเท้าวิ่งคู่ใหม่เป็นของตัวเองเลย จนกระทั่งคืนก่อนวันแข่งขันโอลิมปิก ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามที่ก้าวข้ามข้อจำกัดทางฐานะได้อย่างน่าทึ่ง

วินาทีประวัติศาสตร์: การพลิกล็อกที่โตเกียว 1964
ในการแข่งขันวิ่ง 10,000 เมตรที่โตเกียว ทุกสายตาจับจ้องไปที่ Ron Clarke เจ้าของสถิติโลกชาวออสเตรเลีย รวมถึงตัวเต็งอย่าง Pyotr Bolotnikov จากสหภาพโซเวียต และ Murray Halberg จากนิวซีแลนด์ ในขณะที่ Mills ถูกมองว่าเป็นเพียงตัวประกอบที่ไม่มีโอกาสลุ้นเหรียญ
ตลอดการแข่งขัน Clarke ใช้กลยุทธ์เร่งความเร็วเป็นระยะจนเหลือนักวิ่งเพียงไม่กี่คนในกลุ่มนำ เมื่อเข้าสู่รอบสุดท้าย ความโกลาหลเกิดขึ้นเมื่อ Clarke ถูกเบียดจนเสียจังหวะ และ Mohammed Gammoudi จากตูนิเซียพุ่งขึ้นนำ ในขณะที่ Mills ดูเหมือนจะรั้งท้ายและหมดหวัง
แต่แล้วในจังหวะสุดท้าย Mills ได้ตัดสินใจวิ่งฉีกออกไปที่เลน 4 และใช้แรงเฮือกสุดท้ายสปีดแซงคู่แข่งทั้งสองเข้าเส้นชัยด้วยเวลา 28:24.4 นาที ซึ่งเป็นสถิติโอลิมปิกในขณะนั้น และเร็วกว่าสถิติเดิมของเขาเองเกือบ 50 วินาที สร้างความตื่นตะลึงให้กับผู้บรรยายกีฬาอย่าง Dick Bank ที่ตะโกนก้องว่า "Look at Mills!" จนกลายเป็นหนึ่งในช็อตที่น่าจดจำที่สุดของวงการกีฬา

บทบาทหลังเกษียณและการอุทิศตนเพื่อสังคม
หลังจากยุติบทบาทนักกีฬา Mills ไม่ได้หยุดสร้างคุณค่าให้กับสังคม เขาได้ร่วมก่อตั้งองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร Running Strong for American Indian Youth เพื่อช่วยเหลือชาวอเมริกันอินเดียนในด้านปัจจัยพื้นฐาน เช่น อาหาร น้ำ และที่อยู่อาศัย พร้อมทั้งส่งเสริมให้เยาวชนมีความเชื่อมั่นในตนเองและกล้าเดินตามความฝัน
นอกจากนี้ ในฐานะผู้ป่วยโรคเบาหวานประเภทที่ 2 (Type 2 Diabetes) เขายังใช้ประสบการณ์ส่วนตัวในการให้ความรู้เรื่องการป้องกันและการจัดการโรคเบาหวาน เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความสำเร็จสูงสุด: เหรียญทองวิ่ง 10,000 เมตร โอลิมปิก 1964 (คนแรกที่ไม่ใช่ชาวยุโรปและคนเดียวจากอเมริกาที่ทำได้)
- สถิติส่วนตัว: 5,000 เมตร (13:41.4), 10,000 เมตร (28:17.6), และมาราธอน (2:22:56)
- เกียรติยศ: ได้รับเหรียญ Presidential Citizens Medal ปี 2012 จากประธานาธิบดีบารัก โอบามา
- ผลงานเขียน: ร่วมเขียนหนังสือ "Wokini: A Lakota Journey to Happiness and Self-Understanding" และ "Lessons of a Lakota"
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ชื่อเต็ม | William Mervin Mills (Tamakhóčhe Theȟíla) |
| เชื้อชาติ | Oglala Lakota (อเมริกันอินเดียน) |
| ความสำเร็จโอลิมปิก | เหรียญทอง 10,000 เมตร (โตเกียว 1964) |
| อาชีพอื่น | นายทหารนาวิกโยธินสหรัฐฯ, นักเขียน, นักกิจกรรมสังคม |
| รางวัลเกียรติยศ | US Olympic Hall of Fame, Presidential Citizens Medal |
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมชัยชนะของ Billy Mills ถึงถูกเรียกว่าเป็นการพลิกล็อกครั้งใหญ่?
เพราะก่อนการแข่งขัน Mills เป็นนักวิ่งที่ไม่มีใครรู้จักและไม่มีประวัติการทำเวลาที่โดดเด่นเมื่อเทียบกับตัวเต็งอย่าง Ron Clarke ซึ่งเป็นเจ้าของสถิติโลกในขณะนั้น การที่เขาสามารถแซงเข้าเส้นชัยเป็นอันดับหนึ่งจึงเป็นเรื่องที่ไม่มีใครคาดคิด
ชื่อ Tamakhóčhe Theȟíla มีความหมายว่าอย่างไร?
ชื่อในภาษาลากอตาของเขามีความหมายโดยประมาณว่า "ผู้รักในประเทศของตน" หรือ "ผู้เคารพในผืนแผ่นดิน"
Billy Mills ทำอะไรเพื่อสังคมหลังจากเลิกวิ่ง?
เขาได้ก่อตั้งองค์กร Running Strong for American Indian Youth เพื่อช่วยเหลือด้านปัจจัยพื้นฐานแก่ชาวอเมริกันอินเดียน และทำงานด้านการศึกษาเพื่อป้องกันและจัดการโรคเบาหวานในเยาวชนและผู้ใหญ่
นอกจากเหรียญทองโอลิมปิกแล้ว เขามีผลงานเด่นด้านอื่นอีกหรือไม่?
เขาเคยสร้างสถิติระดับประเทศของสหรัฐฯ ในระยะ 10,000 เมตร และร่วมทำลายสถิติโลกในการวิ่งระยะ 6 ไมล์ในปี 1965 รวมถึงได้รับรางวัลเกียรติยศมากมาย เช่น Theodore Roosevelt Award จาก NCAA
มีภาพยนตร์ที่สร้างจากชีวิตของเขาหรือไม่?
มีภาพยนตร์เรื่อง "Running Brave" ในปี 1983 ที่นำเสนอเรื่องราวชีวิตและการต่อสู้ของ Billy Mills โดยมี Robby Benson เป็นผู้รับบทนำ