Boris Volynov วีรบุรุษผู้รอดชีวิตจากวิกฤตกลางอวกาศและตำนานนักบินอวกาศโซเวียต
ในประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศของสหภาพโซเวียต ชื่อของ Boris Volynov (บอริส โวลีนอฟ) ถูกจารึกไว้ในฐานะนักบินอวกาศผู้มีความกล้าหาญและทักษะการเอาตัวรอดเป็นเลิศ เขาไม่เพียงแต่เป็นหนึ่งในสมาชิกกลุ่มนักบินอวกาศรุ่นบุกเบิกที่ยังมีชีวิตอยู่เป็นคนสุดท้าย แต่ยังได้รับการยอมรับว่าเป็นชาวเยิวคนแรกที่ได้เดินทางออกไปนอกโลกอีกด้วย

เส้นทางสู่ดวงดาวและการเตรียมตัวที่เต็มไปด้วยอุปสรรค
โวลีนอฟเกิดเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 1934 ที่เมืองอีร์คุตสค์ แถบไซบีเรีย เขาเริ่มต้นเส้นทางสายการบินด้วยการฝึกหัดที่เมืองพัฟโลดาร์ ประเทศคาซัคสถาน และจบการศึกษาจากโรงเรียนการบินในโนโวซีบีสค์ในปี 1955 ต่อมาเขาได้เข้าศึกษาต่อด้านวิศวกรรมที่ Zhukovsky Air Force Engineering Academy จนได้รับวุฒิบัตรเป็นนักบิน-วิศวกร-นักบินอวกาศ และในเวลาต่อมาเขายังคว้าปริญญาเอกจากสถาบันแห่งนี้ในปี 1980
อย่างไรก็ตาม เส้นทางสู่ห้วงอวกาศของเขาไม่ได้ราบรื่น โวลีนอฟเคยถูกถอดชื่อออกจากภารกิจ Voskhod 1 เพียง 3 วันก่อนการปล่อยตัว แม้ว่าเขาจะเป็นตัวเลือกหลักในตำแหน่งผู้บัญชาการก็ตาม นอกจากนี้ ในภารกิจ Voskhod 3 เขาก็ต้องเผชิญกับการยกเลิกภารกิจกะทันหันหลังจากที่ Sergey Korolyov บิดาแห่งโครงการอวกาศโซเวียตเสียชีวิต ทำให้เขาต้องย้ายมาสังกัดกลุ่มโครงการ Soyuz (โซยุซ) ซึ่งเป็นยานอวกาศรุ่นถัดมาแทน

Soyuz 5: การเผชิญหน้ากับความตายในชั้นบรรยากาศ
วันที่ 15 มกราคม 1969 โวลีนอฟได้ออกเดินทางในภารกิจ Soyuz 5 ร่วมกับเพื่อนร่วมทีมอีกสองคน หลังจากปฏิบัติภารกิจเชื่อมต่อยานกับ Soyuz 4 สำเร็จ เพื่อนร่วมทีมของเขาได้ย้ายยานและทิ้งให้โวลีนอฟต้องเดินทางกลับโลกเพียงลำพัง แต่เหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้นเมื่อโมดูลอุปกรณ์ (Equipment Module) ไม่ยอมแยกตัวออกจากยานตามแผน เนื่องจากสลักระเบิดทำงานผิดพลาด
ความผิดพลาดนี้ทำให้ยานสูญเสียการทรงตัวและหมุนคว้างขณะเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลก โวลีนอฟต้องเผชิญกับความร้อนมหาศาลที่แผดเผาโครงสร้างยึดระหว่างโมดูลจนกระทั่งมันขาดออกจากกันโดยธรรมชาติ ซึ่งโชคดีที่ระบบปรับทิศทางอัตโนมัติสามารถดึงให้โล่กันความร้อนกลับมาอยู่ด้านหน้าได้ทันเวลา อย่างไรก็ตาม การลงจอดกลับรุนแรงมากเนื่องจากร่มชูชีพกางไม่เต็มที่และจรวดชะลอความเร็วทำงานผิดพลาด ส่งผลให้ยานกระแทกพื้นอย่างแรงจนโวลีนอฟฟันหักหลายซี่

Soyuz 21 และวิกฤตบนสถานีอวกาศ Salyut 5
ในปี 1976 โวลีนอฟกลับสู่อวกาศอีกครั้งในภารกิจ Soyuz 21 เพื่อประจำการบนสถานีอวกาศ Salyut 5 (ซาลยุต 5) ร่วมกับ Vitaliy Zholobov แต่ภารกิจต้องถูกตัดจบเร็วกว่ากำหนดเนื่องจากสุขภาพของ Zholobov ทรุดโทรมลง ซึ่งสันนิษฐานว่าเกิดจากไอระเหยของกรดไนตริกที่รั่วไหลจากถังเชื้อเพลิงของสถานี
ในขณะที่พยายามแยกตัวออกจากสถานีเพื่อกลับโลก กลไกการล็อกเกิดขัดข้อง ทำให้ยาน Soyuz ยังคงติดอยู่กับ Salyut ในขณะที่ยานกำลังเคลื่อนที่ออกห่าง โวลีนอฟต้องใช้ความพยายามอย่างมากและปฏิบัติตามขั้นตอนฉุกเฉินจนสามารถปลดล็อกได้สำเร็จหลังจากโคจรรอบโลกไปหนึ่งรอบ (ประมาณ 90 นาที) และจบลงด้วยการลงจอดที่รุนแรงอีกครั้งในประเทศคาซัคสถานเนื่องจากกระแสลมแรง

ข้อเท็จจริงสำคัญ
- สถานะพิเศษ: เป็นสมาชิกคนสุดท้ายที่ยังมีชีวิตอยู่จากกลุ่มนักบินอวกาศรุ่นแรกของโซเวียต (หลังการเสียชีวิตของ Alexei Leonov)
- สถิติการบิน: ปฏิบัติภารกิจรวม 2 ครั้ง (Soyuz 5 และ Soyuz 21) ใช้เวลารวมในอวกาศ 52 วัน 7 ชั่วโมง 17 นาที
- เกียรติยศ: ได้รับรางวัล Hero of the Soviet Union ถึง 2 ครั้ง และยศพันเอกกองทัพอากาศโซเวียต
- ความท้าทายส่วนตัว: พื้นเพครอบครัวที่เป็นชาวเยิว (มารดาเป็นกุมารแพทย์และศัลยแพทย์) เคยเป็นอุปสรรคในการได้รับคัดเลือกเข้าโครงการอวกาศ
| ภารกิจ | ปีที่ปฏิบัติการ | จุดหมาย/เป้าหมาย | เหตุการณ์สำคัญ |
|---|---|---|---|
| Soyuz 5 | 1969 | การเชื่อมต่อยานในวงโคจร | โมดูลไม่แยกตัว, ลงจอดรุนแรงจนได้รับบาดเจ็บ |
| Soyuz 21 | 1976 | สถานีอวกาศ Salyut 5 | กลไกแยกตัวขัดข้อง, เพื่อนร่วมทีมป่วยจากสารเคมีรั่ว |
คำถามที่พบบ่อย
Boris Volynov มีความสำคัญอย่างไรในประวัติศาสตร์อวกาศ?
เขาเป็นนักบินอวกาศผู้มีความสามารถในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าในสถานการณ์วิกฤต และเป็นตัวแทนของความอดทนต่ออุปสรรคทางการเมืองและเชื้อชาติในยุคโซเวียต รวมถึงเป็นชาวเยิวคนแรกที่ได้เดินทางสู่อวกาศ
เกิดอะไรขึ้นกับยาน Soyuz 5 ในช่วงขากลับ?
โมดูลอุปกรณ์ไม่แยกตัวออก ทำให้ยานหมุนคว้างและเกือบถูกเผาไหม้ในชั้นบรรยากาศ แต่โชคดีที่โครงสร้างส่วนที่ติดอยู่ถูกเผาจนขาดออก และระบบอัตโนมัติสามารถปรับทิศทางโล่กันความร้อนได้ทัน
ทำไมภารกิจ Soyuz 21 ถึงต้องเดินทางกลับก่อนกำหนด?
เนื่องจาก Vitaliy Zholobov วิศวกรการบินมีอาการป่วย ซึ่งเชื่อว่าเกิดจากการสูดดมไอระเหยของกรดไนตริกที่รั่วไหลออกมาจากถังเชื้อเพลิงของสถานี Salyut 5
หลังเกษียณจากโครงการอวกาศ Boris Volynov ทำหน้าที่อะไร?
หลังจากลาออกจากโครงการอวกาศในปี 1982 เขาได้ดำรงตำแหน่งผู้บริหารระดับสูงที่ศูนย์ฝึกนักบินอวกาศ Gagarin (Gagarin Cosmonaut Training Centre) ในเมือง Star City เป็นเวลา 8 ปี ก่อนจะเกษียณอายุราชการในยศพันเอกในปี 1990