Carla Hayden ผู้สร้างประวัติศาสตร์ในฐานะบรรณารักษ์แห่งหอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ
ในโลกของบรรณารักษศาสตร์ ชื่อของ Carla Hayden ไม่ได้เป็นเพียงชื่อของผู้บริหารห้องสมุดระดับสูง แต่เธอคือสัญลักษณ์ของการทำลายกำแพงทางเชื้อชาติและเพศสภาพ โดยเธอเป็นทั้งผู้หญิงคนแรกและชาวแอฟริกัน-อเมริกันคนแรกที่ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง บรรณารักษ์แห่งหอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ (Librarian of Congress) ซึ่งเป็นตำแหน่งที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเก็บรักษาความรู้และมรดกทางปัญญาของชาติ
เส้นทางสู่ความสำเร็จและการศึกษา
Carla Diane Hayden เกิดเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม ค.ศ. 1952 ที่เมืองทัลลาแฮสซี รัฐฟลอริดา เธอเติบโตมาในครอบครัวที่ให้ความสำคัญกับการศึกษา โดยมีบิดาเป็นผู้อำนวยการภาควิชาเครื่องสายที่มหาวิทยาลัย Florida A&M และมารดาเป็นนักสังคมสงเคราะห์ ความหลงใหลในการอ่านของเธอเริ่มต้นจากหนังสือเรื่อง Bright April ซึ่งเล่าเรื่องราวของเด็กหญิงชาวแอฟริกัน-อเมริกัน ทำให้เธอเริ่มสนใจประวัติศาสตร์อังกฤษและนิยายสืบสวนสอบสวนตั้งแต่วัยเยาว์
ในด้านการศึกษา Hayden สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านรัฐศาสตร์และประวัติศาสตร์แอฟริกันจาก Roosevelt University ก่อนจะหันมามุ่งมั่นในสายงานบรรณารักษ์ โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท (MLIS) ในปี 1977 และปริญญาเอก (PhD) ด้านบรรณารักษศาสตร์จาก University of Chicago ในปี 1987
ประสบการณ์การทำงานและการขับเคลื่อนสังคม
Hayden เริ่มต้นอาชีพบรรณารักษ์ที่หอสมุดสาธารณะชิคาโก โดยเริ่มต้นจากการเล่านิทานให้เด็กที่มีภาวะออทิสติกฟัง ซึ่งสะท้อนถึงความใส่ใจในกลุ่มคนที่หลากหลาย ต่อมาเธอได้ดำรงตำแหน่งสำคัญหลายแห่ง รวมถึงการเป็นอาจารย์ผู้ช่วยที่ University of Pittsburgh และรองผู้ว่าการหอสมุดสาธารณะชิคาโก
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเธอได้รับแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการ Enoch Pratt Free Library ในเมืองบอลทิมอร์ ระหว่างปี 1993 ถึง 2016 เธอได้สร้างนวัตกรรมการบริการชุมชน เช่น ศูนย์หลังเลิกเรียนสำหรับวัยรุ่นเพื่อช่วยเหลือด้านการเรียนและการแนะแนวอาชีพ จนได้รับรางวัลบรรณารักษ์แห่งปี (Librarian of the Year) จาก Library Journal ในปี 1995 ซึ่งเธอเป็นชาวแอฟริกัน-อเมริกันคนแรกที่ได้รับเกียรตินี้
บทบาทในสมาคมห้องสมุดอเมริกัน (ALA)
ในช่วงที่ดำรงตำแหน่งประธาน American Library Association (ALA) ระหว่างปี 2003-2004 Hayden ได้ชูวิสัยทัศน์เรื่อง "ความเท่าเทียมในการเข้าถึง" (Equity of Access) และกลายเป็นกระบอกเสียงสำคัญในการคัดค้าน USA Patriot Act โดยเฉพาะมาตรา 215 ที่ให้อำนาจรัฐบาลเข้าถึงบันทึกการยืมหนังสือของผู้ใช้ห้องสมุด ซึ่งเธอเห็นว่าเป็นการละเมิดความเป็นส่วนตัวและคุกคามเสรีภาพทางปัญญา
การดำรงตำแหน่งบรรณารักษ์แห่งหอสมุดรัฐสภา
ประธานาธิบดีบารัก โอบามา ได้เสนอชื่อ Hayden ให้ดำรงตำแหน่งบรรณารักษ์แห่งหอสมุดรัฐสภาคนที่ 14 และเธอได้รับความเห็นชอบจากวุฒิสภาเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2016 โดยเข้ารับตำแหน่งอย่างเป็นทางการในวันที่ 14 กันยายน 2016 ความโดดเด่นของเธอคือการเป็น บรรณารักษ์วิชาชีพ คนแรกที่ดำรงตำแหน่งนี้ตั้งแต่ปี 1974 เนื่องจากในอดีตตำแหน่งนี้มักเป็นของนักวิชาการหรือนักประวัติศาสตร์
ตลอดระยะเวลาการทำงาน เธอเน้นการทำให้หอสมุดรัฐสภาเป็น "หีบสมบัติที่เปิดกว้าง" สำหรับทุกคน โดยมุ่งเน้นการเปลี่ยนข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัล (Digitization) เพื่อให้สาธารณชนเข้าถึงคอลเลกชันหายากได้ง่ายขึ้น
การสิ้นสุดวาระและการวิพากษ์วิจารณ์
ในวันที่ 8 พฤษภาคม 2025 ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้สั่งปลด Hayden ออกจากตำแหน่งผ่านทางอีเมล โดยระบุเหตุผลว่าแนวทางการทำงานด้านความหลากหลาย ความเท่าเทียม และการมีส่วนร่วม (DEI) รวมถึงการจัดหาหนังสือบางประเภทสำหรับเด็ก ไม่สอดคล้องกับความต้องการของประชาชน การปลดครั้งนี้ก่อให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางจากองค์กรด้านวรรณกรรมและบรรณารักษ์ทั่วประเทศที่มองว่าเป็นการโจมตีเสรีภาพทางปัญญา
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งประวัติศาสตร์: ผู้หญิงและชาวแอฟริกัน-อเมริกันคนแรกที่เป็นบรรณารักษ์แห่งหอสมุดรัฐสภาสหรัฐฯ
- การศึกษา: ปริญญาเอกด้านบรรณารักษศาสตร์จาก University of Chicago
- ผลงานเด่น: ผลักดันเรื่องความเท่าเทียมในการเข้าถึงข้อมูล และคัดค้านการสอดแนมข้อมูลผู้ใช้ห้องสมุด
- รางวัลสูงสุด: บรรณารักษ์แห่งปี 1995 (คนแรกที่เป็นชาวแอฟริกัน-อเมริกัน)
- บทบาทปัจจุบัน: Senior Fellow ที่ Andrew W. Mellon Foundation (ตั้งแต่กรกฎาคม 2025)
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง / เหตุการณ์สำคัญ | องค์กร / สถานที่ |
|---|---|---|
| 1973 - 1987 | บรรณารักษ์เด็กและผู้ประสานงานบริการ | Chicago Public Library |
| 1987 - 1991 | อาจารย์ผู้ช่วย | University of Pittsburgh |
| 1993 - 2016 | ผู้อำนวยการ (CEO) | Enoch Pratt Free Library |
| 2003 - 2004 | ประธานสมาคม | American Library Association (ALA) |
| 2016 - 2025 | บรรณารักษ์แห่งหอสมุดรัฐสภาคนที่ 14 | Library of Congress |
| 2025 - ปัจจุบัน | Senior Fellow | Andrew W. Mellon Foundation |
คำถามที่พบบ่อย
Carla Hayden มีความสำคัญอย่างไรต่อวงการบรรณารักษ์?
เธอเป็นผู้บุกเบิกที่ทำลายกำแพงทางเชื้อชาติและเพศในตำแหน่งสูงสุดของบรรณารักษ์สหรัฐฯ และเป็นผู้ผลักดันให้ห้องสมุดไม่ใช่แค่ที่เก็บหนังสือ แต่เป็นพื้นที่แห่งความเท่าเทียมและการเข้าถึงข้อมูลของประชาชนทุกกลุ่ม
ทำไมเธอถึงคัดค้าน USA Patriot Act?
เพราะเธอเห็นว่ากฎหมายดังกล่าวให้อำนาจหน่วยงานรัฐ (เช่น FBI) เข้าถึงข้อมูลส่วนตัวของผู้ใช้ห้องสมุดได้โดยง่าย ซึ่งขัดกับหลักการรักษาความลับของผู้ใช้บริการและเสรีภาพในการแสวงหาความรู้
ผลงานที่โดดเด่นที่สุดในช่วงดำรงตำแหน่งที่หอสมุดรัฐสภาคืออะไร?
การผลักดันโครงการ Digitization หรือการแปลงเอกสารและคอลเลกชันหายากให้เป็นรูปแบบดิจิทัล เพื่อให้คนทั่วโลกสามารถเข้าถึงทรัพยากรความรู้ของหอสมุดรัฐสภาได้โดยไม่ต้องเดินทางมาที่สถานที่จริง
ปัจจุบัน Carla Hayden ทำอะไรอยู่?
หลังจากพ้นตำแหน่งบรรณารักษ์แห่งหอสมุดรัฐสภา เธอได้เข้ารับตำแหน่ง Senior Fellow ที่ Andrew W. Mellon Foundation เพื่อทำงานวิจัย เขียนหนังสือ และส่งเสริมความรู้สาธารณะผ่านหอจดหมายเหตุและห้องสมุด