Carol Tenopir ผู้บุกเบิกด้านวิทยาการสารสนเทศและการสื่อสารทางวิชาการ
ในโลกของการจัดการความรู้และการเข้าถึงข้อมูล Carol Tenopir คือชื่อที่ได้รับการยอมรับในฐานะนักวิจัยผู้ทรงอิทธิพลด้าน วิทยาการสารสนเทศ (Information Sciences) โดยเธอได้อุทิศเวลาหลายทศวรรษในการศึกษาเรื่องการเข้าถึงและเรียกคืนข้อมูล การเผยแพร่ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ รวมถึงการวิเคราะห์พฤติกรรมการสื่อสารของเหล่านักวิชาการและอุตสาหกรรมสารสนเทศ
เส้นทางสายวิชาการและการทำงาน
Carol Tenopir เกิดและเติบโตที่เมือง Whittier รัฐแคลิฟอร์เนีย เธอเริ่มต้นการศึกษาด้วยปริญญาตรีด้านภาษาอังกฤษและประวัติศาสตร์จาก Whittier College ในปี 1974 ก่อนจะต่อยอดความเชี่ยวชาญด้วยปริญญาโทด้านบรรณารักษศาสตร์ (Masters of Library Science) จาก California State University, Fullerton ในปี 1976
ในช่วงเริ่มต้นอาชีพ เธอได้ทำงานในบริษัทที่ปรึกษาด้านสารสนเทศและดำรงตำแหน่งบรรณารักษ์ด้านระบบอัตโนมัติที่ University of Hawai'i at Mānoa ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้เธอได้เขียนคอลัมน์ "Online Databases" ใน Library Journal ซึ่งเธอเขียนต่อเนื่องยาวนานถึง 28 ปี ต่อมาในปี 1984 เธอสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก (PhD) ด้านบรรณารักษศาสตร์และวิทยาการสารสนเทศจาก University of Illinois at Champaign-Urbana และกลับมาเป็นอาจารย์ผู้ช่วยที่ University of Hawai'i โดยเป็นผู้บุกเบิกการสอนทางไกลผ่านโทรทัศน์ไปยังวิทยาเขตต่างๆ
ในปี 1994 Tenopir ได้ย้ายมาปฏิบัติหน้าที่ที่ University of Tennessee-Knoxville ซึ่งเธอได้ดำรงตำแหน่งสำคัญมากมาย ทั้งศาสตราจารย์ (Chancellor's Professor), ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยของวิทยาลัยการสื่อสารและสารสนเทศ และผู้อำนวยการศูนย์การศึกษาด้านสารสนเทศและการสื่อสาร นอกจากนี้เธอยังได้รับเลือกเป็นนักวิชาการ Fulbright ถึง 3 ครั้ง โดยได้ไปปฏิบัติงานที่ University of Oulu, Tempere University และได้รับตำแหน่งอันทรงเกียรติ Fulbright-Nokia Distinguished Chair ที่ Hanken School of Economics ในปี 2016 ซึ่งเธอเป็นผู้หญิงคนแรกและเป็นหนึ่งในนักวิจัยเพียง 8 คนที่ได้รับตำแหน่งนี้ ก่อนจะเกษียณอายุในปี 2021
ผลงานวิจัยและการขับเคลื่อนโลกดิจิทัล
งานวิจัยของ Tenopir มุ่งเน้นไปที่การเปลี่ยนผ่านจากสื่อสิ่งพิมพ์สู่รูปแบบดิจิทัล เธอเป็นผู้มองเห็นล่วงหน้าว่า การเผยแพร่ทางอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Publishing) จะช่วยลดต้นทุน เพิ่มความเร็วในการเผยแพร่ และขยายโอกาสในการเข้าถึงงานวิจัยทางวิชาการให้กว้างขวางขึ้น
หนึ่งในความสำเร็จที่สำคัญคือการได้รับทุนจาก National Science Foundation ในปี 2001 เพื่อสร้าง NSDL (National Science Digital Library) หรือห้องสมุดดิจิทัลวิทยาศาสตร์แห่งชาติ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อรวบรวมสื่อการสอนคุณภาพสูงในด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์ (STEM)
นอกจากนี้ เธอยังร่วมกับ Donald King ศึกษาพฤติกรรมการสื่อสารของวิศวกร โดยพบว่าการสื่อสารที่เพิ่มขึ้นมีความสัมพันธ์โดยตรงกับผลิตภาพในการทำงานที่สูงขึ้น และในปี 2012 ทั้งคู่ได้เผยแพร่ผลการศึกษาติดตามพฤติกรรมการอ่านวารสารวิชาการยาวนานกว่า 35 ปี ซึ่งพบว่าตั้งแต่ปี 2005 เป็นต้นมา ปริมาณการอ่านบทความวิชาการของนักวิจัยไม่ได้เพิ่มขึ้น และมากกว่าครึ่งหนึ่งเลือกอ่านผ่านระบบดิจิทัล โดยใช้เวลาเฉลี่ยประมาณ 30 นาทีต่อบทความ
ในช่วงท้ายของอาชีพ เธอได้รับทุนจาก Alfred P. Sloan Foundation ในปี 2020 เพื่อศึกษาผลกระทบของการแพร่ระบาดของ COVID-19 ที่มีต่อการสื่อสารทางวิชาการของนักวิจัยรุ่นใหม่ และในปี 2024 ผลงานของเธอได้รับการเชิดชูผ่าน "Tenopir Update" ของ scienceOS ซึ่งเป็น AI สำหรับนักวิจัยที่เพิ่มความสามารถในการวิเคราะห์ไฟล์ PDF เพื่อเป็นเกียรติแก่การอุทิศตนของเธอในด้านทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความเชี่ยวชาญ: การเข้าถึงข้อมูล, การเผยแพร่ดิจิทัล และพฤติกรรมการสื่อสารทางวิชาการ
- ผลงานเขียน: หนังสือ 5 เล่ม และบทความวิจัยมากกว่า 200 ฉบับ
- บทบาทเด่น: ผู้เขียนคอลัมน์ "Online Databases" ใน Library Journal นาน 28 ปี
- ความสำเร็จระดับโลก: ผู้หญิงคนแรกที่ได้รับตำแหน่ง Fulbright-Nokia Distinguished Chair
- นวัตกรรม: ผู้ร่วมก่อตั้ง National Science Digital Library (NSDL)
| ปีที่ได้รับ | รางวัล / ความสำเร็จ | สถาบัน / องค์กร |
|---|---|---|
| 2012 | Fellows ด้านสารสนเทศ คอมพิวเตอร์ และการสื่อสาร | AAAS |
| 2010 | Outstanding Alumnus Award | University of Illinois |
| 2009 | Award of Merit | American Society for Information Science |
| 2004 | International Information Industry Lifetime Achievement Award | - |
| 2002 | Research Award | American Society for Information Science |
| 2000 | Award for Teaching Excellence | American Association of Library Science Education |
| 1993 | Outstanding Information Science Teacher Award | American Society for Information Science |
คำถามที่พบบ่อย
Carol Tenopir มีบทบาทสำคัญอย่างไรต่อวงการห้องสมุด?
เธอเป็นผู้ผลักดันการเปลี่ยนผ่านจากห้องสมุดแบบดั้งเดิมสู่ระบบดิจิทัล โดยนำเสนอแนวคิดว่าห้องสมุดควรทำหน้าที่เป็น "สะพาน" เชื่อมโยงระหว่างข้อมูลและผู้ค้นหา และต้องปรับตัวตามพฤติกรรมการสืบค้นข้อมูลของผู้ใช้ที่เปลี่ยนแปลงไป
NSDL คืออะไรและมีความสำคัญอย่างไร?
NSDL หรือ National Science Digital Library คือห้องสมุดดิจิทัลที่ Tenopir ร่วมสร้างขึ้นโดยทุนจาก National Science Foundation เพื่อให้ผู้สอนและผู้เรียนสามารถเข้าถึงสื่อการสอนคุณภาพสูงในสาขา STEM ได้อย่างสะดวกและทั่วถึง
งานวิจัยของเธอค้นพบอะไรเกี่ยวกับพฤติกรรมการอ่านของนักวิจัย?
จากการศึกษาติดตามผลกว่า 35 ปี พบว่านักวิจัยส่วนใหญ่หันมาอ่านบทความในรูปแบบดิจิทัลมากกว่าครึ่งหนึ่ง และใช้เวลาอ่านเฉลี่ยประมาณ 30 นาทีต่อบทความ โดยพบว่าอัตราการอ่านไม่ได้เพิ่มสูงขึ้นหลังจากปี 2005
การอัปเดต "Tenopir Update" ใน scienceOS คืออะไร?
เป็นการอัปเดตฟีเจอร์ของ AI สำหรับนักวิจัยที่ชื่อ scienceOS ซึ่งอนุญาตให้ผู้ใช้สามารถอัปโหลดไฟล์ PDF เพื่อสนทนากับ AI ได้ โดยตั้งชื่อการอัปเดตนี้เพื่อเป็นเกียรติแก่ Carol Tenopir ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านการใช้ทรัพยากรอิเล็กทรอนิกส์ทางวิชาการ