Chen Qiushi ทนายความผู้กลายเป็นนักข่าวพลเมืองผู้ท้าทายอำนาจรัฐในวิกฤตโควิด-19
ในโลกของการรายงานข่าวที่ถูกควบคุมอย่างเข้มงวด Chen Qiushi (หรือ Steven Chen) ได้สร้างชื่อในฐานะ นักข่าวพลเมือง (Citizen Journalist) หรือบุคคลทั่วไปที่ทำหน้าที่รายงานเหตุการณ์จริงผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โดยเขาใช้ความรู้ทางกฎหมายและความกล้าหาญในการนำเสนอภาพความจริงที่เกิดขึ้นในพื้นที่วิกฤต ทั้งในการประท้วงที่ฮ่องกงและการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ในเมืองอู่ฮั่น ซึ่งนำไปสู่การเผชิญหน้ากับอำนาจรัฐจนทำให้เขาต้องหายตัวไปอย่างลึกลับเป็นเวลานาน
เส้นทางชีวิตจากนักกฎหมายสู่แสงไฟในสื่อ
เฉิน ชิวสือ เกิดเมื่อวันที่ 19 กันยายน 1985 ที่เขตต้าซิงอันหลิง ประเทศจีน เขาสำเร็จการศึกษาด้านกฎหมาย (LLB) จากมหาวิทยาลัยเฮยหลงเจียงในปี 2007 ก่อนจะเริ่มต้นชีวิตการทำงานในปักกิ่ง โดยคลุกคลีอยู่ในวงการภาพยนตร์ โทรทัศน์ และสื่อสารมวลชน นอกจากนี้เขายังมีความสามารถด้านการพูด โดยเคยคว้ารองชนะเลิศจากรายการเรียลลิตี้ "I am a speaker" ทางโทรทัศน์ของปักกิ่งในปี 2014
ในปี 2015 เขาได้เข้าทำงานที่สำนักงานกฎหมาย Longan โดยมีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านกฎหมายแรงงาน การระงับข้อพิพาท และ ทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property) ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้เขาเข้าใจถึงสิทธิและข้อกฎหมายในการนำเสนอความจริง
การรายงานข่าวที่สั่นคลอนความเชื่อมั่นของรัฐ
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 2019 เมื่อเฉินเดินทางไปยังฮ่องกงในฐานะพลเมืองทั่วไป เพื่อติดตามเหตุการณ์ประท้วงต่อต้านร่างกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดน เขาได้เผยแพร่วิดีโอที่นำเสนอภาพเหตุการณ์อย่างเป็นกลาง โดยพยายามโต้แย้งภาพลักษณ์ที่รัฐบาลจีนนำเสนอว่าผู้ประท้วงเป็นเพียงกลุ่มจลาจลที่รุนแรง
การกระทำดังกล่าวส่งผลให้เขาถูกทางการจีนกดดันอย่างหนัก ทั้งจากกระทรวงความมั่นคงสาธารณะและกระทรวงยุติธรรม บัญชีโซเชียลมีเดีย Sina Weibo ที่มีผู้ติดตามกว่า 7.4 แสนคนถูกลบหายไป พร้อมกับการถูกเรียกตัวไป "อบรมและวิพากษ์วิจารณ์" ถึงความผิดพลาดในการเดินทางไปฮ่องกง อย่างไรก็ตาม เฉินไม่ยอมแพ้และย้ายฐานการรายงานข่าวไปยัง YouTube โดยอ้างสิทธิตามรัฐธรรมนูญจีนในเรื่องเสรีภาพในการพูด
ภารกิจเสี่ยงตายในอู่ฮั่น
ในช่วงต้นปี 2020 เฉินเดินทางไปยังเมืองอู่ฮั่นเพื่อรายงานสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 เขาเข้าเยี่ยมชมโรงพยาบาลหลายแห่ง รวมถึงโรงพยาบาลหัวเซินซานที่กำลังก่อสร้าง โดยนำเสนอภาพความจริงที่ขัดกับสื่อรัฐ เช่น สภาพความแออัดของคนไข้ในทางเดินโรงพยาบาล และการขาดแคลนอุปกรณ์การแพทย์
เฉินได้กล่าวประโยคที่กลายเป็นที่จดจำว่า "ผมกลัว... เบื้องหน้าผมคือโรคระบาด เบื้องหลังผมคืออำนาจทางกฎหมายและการบริหารของจีน แต่ตราบใดที่ผมยังมีชีวิตอยู่ ผมจะพูดในสิ่งที่เห็นและได้ยิน ผมไม่กลัวความตาย แล้วทำไมผมต้องกลัวพรรคคอมมิวนิสต์?"
การหายตัวไปและการกลับมาอย่างลึกลับ
วันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2020 เฉินหายตัวไปอย่างกะทันหันหลังจากแจ้งครอบครัวว่าจะไปรายงานข่าวที่โรงพยาบาลสนาม ทางการจีนแจ้งว่าเขาถูกกักตัวเพื่อกักกันโรค แต่กลุ่มสิทธิมนุษยชนและองค์กรเสรีภาพสื่ออย่าง Amnesty International และ Human Rights Watch ต่างตั้งข้อสงสัยว่าเป็นการกักขังโดยมิชอบเพื่อปิดปากผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล
ตลอดระยะเวลาที่หายไป มีการเรียกร้องจากนานาชาติและนักการเมืองสหรัฐฯ ให้เปิดเผยสถานะของเขา จนกระทั่งในเดือนกันยายน 2021 เฉินได้ปรากฏตัวอีกครั้งผ่านวิดีโอถ่ายทอดสดของเพื่อน และโพสต์จดหมายผ่าน Twitter โดยระบุว่าตลอด 1 ปี 8 เดือนที่ผ่านมาเขาได้ผ่านประสบการณ์มากมาย ซึ่งบางเรื่องสามารถเล่าได้ และบางเรื่องไม่สามารถเปิดเผยได้
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- อาชีพหลัก: ทนายความ, นักกิจกรรม และนักข่าวพลเมือง
- เหตุการณ์สำคัญ: รายงานการประท้วงในฮ่องกง (2019) และวิกฤตโควิด-19 ในอู่ฮั่น (2020)
- การหายตัวไป: หายตัวไปตั้งแต่วันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2020 และปรากฏตัวอีกครั้งในเดือนกันยายน 2021
- จุดยืน: ยึดมั่นในเสรีภาพในการพูดตามรัฐธรรมนูญจีน แม้จะถูกกดดันจากรัฐบาล
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ชื่อภาษาอังกฤษ | Steven Chen |
| วันเกิด | 19 กันยายน 1985 |
| การศึกษา | นิติศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยเฮยหลงเจียง |
| ความสูง | 185 เซนติเมตร |
| สถานะปัจจุบัน | พ้นจากการกักตัว/การควบคุม (ตั้งแต่ ก.ย. 2021) |
คำถามที่พบบ่อย
Chen Qiushi คือใคร?
เขาเป็นทนายความชาวจีนที่ผันตัวมาเป็นนักข่าวพลเมือง โดยมีชื่อเสียงจากการรายงานเหตุการณ์จริงในฮ่องกงและเมืองอู่ฮั่นในช่วงการระบาดของโควิด-19 ซึ่งเป็นการนำเสนอข้อมูลที่แตกต่างจากสื่อของรัฐบาลจีน
ทำไมเขาถึงหายตัวไปในปี 2020?
เขาหายตัวไปหลังจากรายงานสถานการณ์ในอู่ฮั่น ซึ่งทางการจีนอ้างว่าเป็นการกักตัวเพื่อควบคุมโรค แต่เชื่อกันว่าเป็นการกักขังเพื่อระงับการเผยแพร่ข้อมูลที่ส่งผลเสียต่อภาพลักษณ์ของรัฐบาล
เขากลับมาปรากฏตัวอีกครั้งเมื่อไหร่?
เฉินปรากฏตัวอีกครั้งในเดือนกันยายน 2021 ผ่านการไลฟ์สดของเพื่อนและจดหมายใน Twitter หลังจากหายตัวไปเป็นเวลากว่า 600 วัน
บทบาทของเขาในฮ่องกงคืออะไร?
เขาเดินทางไปรายงานข่าวการประท้วงต่อต้านกฎหมายส่งผู้ร้ายข้ามแดนในปี 2019 โดยนำเสนอภาพเหตุการณ์อย่างเป็นกลาง เพื่อโต้แย้งว่าผู้ประท้วงไม่ใช่กลุ่มจลาจลที่รุนแรงตามที่สื่อรัฐบาลนำเสนอ
เขามีความเชี่ยวชาญด้านกฎหมายเรื่องใด?
ในฐานะทนายความที่สำนักงานกฎหมาย Longan เขาเชี่ยวชาญด้านกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญา กฎหมายแรงงาน และการระงับข้อพิพาท