Chieko Asakawa นักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ผู้เปลี่ยนโลกดิจิทัลให้ทุกคนเข้าถึงได้
ในโลกที่ข้อมูลส่วนใหญ่ถูกนำเสนอผ่านการมองเห็น Chieko Asakawa ได้พิสูจน์ให้เห็นว่าข้อจำกัดทางร่างกายไม่ใช่อุปสรรคต่อการสร้างสรรค์นวัตกรรม เธอคือนักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ชาวญี่ปุ่นผู้มีความบกพร่องทางการมองเห็น ซึ่งอุทิศตนให้กับการวิจัยด้าน Accessibility หรือการสร้างเทคโนโลยีที่ช่วยให้ผู้พิการสามารถเข้าถึงข้อมูลและบริการต่างๆ ได้อย่างเท่าเทียม โดยผลงานของเธอที่ IBM Research – Tokyo ได้สร้างแรงสั่นสะเทือนและเปลี่ยนแปลงวิธีการที่ผู้พิการทางสายตาโต้ตอบกับโลกอินเทอร์เน็ตไปอย่างสิ้นเชิง
เส้นทางชีวิตจากความสูญเสียสู่แรงบันดาลใจทางเทคโนโลยี
ชีวิตของ Asakawa ไม่ได้เริ่มต้นด้วยความมืดมิด เธอเกิดมาพร้อมการมองเห็นที่ปกติ แต่จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่ออายุ 11 ปี จากอุบัติเหตุขณะว่ายน้ำที่ทำให้เส้นประสาทตาข้างซ้ายได้รับบาดเจ็บ ส่งผลให้การมองเห็นค่อยๆ เลือนหายไปจนกระทั่งตาบอดสนิทเมื่ออายุ 14 ปี
อย่างไรก็ตาม เธอไม่ยอมแพ้ต่อโชคชะตา โดยเริ่มต้นการศึกษาในระดับปริญญาตรีด้านวรรณกรรมอังกฤษจากมหาวิทยาลัย Otemon Gakuin ในโอซาก้า เมื่อปี 1982 หลังจากนั้นเธอได้เข้าเรียนหลักสูตรการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์เป็นเวลา 2 ปี ซึ่งออกแบบมาเพื่อผู้พิการทางสายตาโดยเฉพาะ โดยมีการใช้ Optacons (อุปกรณ์ที่เปลี่ยนตัวอักษรพิมพ์ให้เป็นสัมผัสทางผิวหนัง) ในการเรียนรู้
ความมุ่งมั่นนำพาเธอเข้าสู่ IBM Research ในปี 1984 โดยเริ่มจากตำแหน่งชั่วคราวก่อนจะได้รับการบรรจุเป็นนักวิจัยประจำในหนึ่งปีต่อมา และในที่สุดเธอก็คว้าปริญญาเอกด้านวิศวกรรมศาสตร์จากมหาวิทยาลัยโตเกียวได้สำเร็จในปี 2004
นวัตกรรมพลิกโลกเพื่อผู้พิการทางสายตา
ผลงานที่โดดเด่นที่สุดของ Asakawa คือการพัฒนาปลั๊กอินสำหรับเบราว์เซอร์ Netscape ที่สามารถแปลงข้อความบนหน้าเว็บให้เป็นเสียงพูด (Web-to-speech) ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ของ IBM ในชื่อ IBM Home Page Reader ในปี 1997 และก้าวขึ้นเป็นระบบแปลงเว็บเป็นเสียงที่ได้รับความนิยมสูงสุดทั่วโลกภายในเวลาเพียง 5 ปี
นอกเหนือจากระบบอ่านหน้าเว็บ เธอยังได้สร้างสรรค์ผลงานอื่นๆ อีกมากมาย เช่น:
- โปรแกรมประมวลผลคำและห้องสมุดดิจิทัลสำหรับเอกสารอักษรเบรลล์
- แอปพลิเคชันที่ช่วยให้ผู้พิการทางสายตาเข้าถึงบริการสตรีมมิ่งได้สะดวกขึ้น
- ระบบจำลองการท่องเว็บสำหรับคนสายตาปกติ เพื่อให้เหล่านักออกแบบเว็บไซต์เข้าใจประสบการณ์การใช้งานของผู้พิการทางสายตา
ในระยะหลัง Asakawa ได้ขยายขอบเขตการวิจัยไปยังการควบคุมเนื้อหามัลติมีเดีย การศึกษาแนวทางทางสังคมและเทคโนโลยีเพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถทำงานได้นานขึ้น รวมถึงการพัฒนา หุ่นยนต์กระเป๋าเดินทางน้ำหนักเบา ที่ช่วยนำทางผู้พิการทางสายตาผ่านพื้นที่ที่ซับซ้อนได้อย่างปลอดภัย
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความเชี่ยวชาญ: วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ และการสร้างเทคโนโลยีเพื่อการเข้าถึง (Accessibility)
- ผลงานชิ้นเอก: IBM Home Page Reader ระบบแปลงข้อความบนเว็บเป็นเสียงที่แพร่หลายที่สุด
- เกียรติประวัติสูงสุด: เป็นผู้หญิงญี่ปุ่นคนแรกที่ได้รับตำแหน่ง IBM Fellow ซึ่งเป็นเกียรติสูงสุดของพนักงาน IBM
- การยอมรับระดับโลก: ได้รับเลือกเป็นสมาชิกของ National Academy of Engineering (สหรัฐฯ) และ American Academy of Arts and Sciences
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| การศึกษา | ปริญญาเอกด้านวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยโตเกียว |
| ตำแหน่งงาน | นักวิจัยที่ IBM Research – Tokyo |
| รางวัลสำคัญ | เหรียญเกียรติยศริบบิ้นม่วง (ญี่ปุ่น), Women of Vision Award (Anita Borg Institute) |
| ความสำเร็จด้านวิชาการ | รางวัล ACM SIGACCESS Impact Award ปี 2013 จากงานวิจัย User Interface สำหรับผู้พิการทางสายตา |
คำถามที่พบบ่อย
Chieko Asakawa เริ่มสูญเสียการมองเห็นได้อย่างไร?
เธอประสบอุบัติเหตุขณะว่ายน้ำตอนอายุ 11 ปี โดยศีรษะกระแทกขอบสระทำให้เส้นประสาทตาข้างซ้ายเสียหาย และตาบอดสนิทเมื่ออายุ 14 ปี
IBM Home Page Reader คืออะไรและสำคัญอย่างไร?
คือปลั๊กอินที่แปลงข้อความบนเว็บไซต์ให้เป็นเสียงพูด ช่วยให้ผู้พิการทางสายตาสามารถท่องอินเทอร์เน็ตและเข้าถึงข้อมูลดิจิทัลได้ด้วยตนเอง ซึ่งเป็นระบบที่ได้รับความนิยมสูงสุดในยุคเริ่มต้นของเว็บ
นวัตกรรมล่าสุดที่เธอกำลังพัฒนาคืออะไร?
เธอได้พัฒนาหุ่นยนต์กระเป๋าเดินทางน้ำหนักเบาที่ออกแบบมาเพื่อช่วยนำทางผู้พิการทางสายตาในการเดินทางผ่านพื้นที่ที่ยากลำบากหรือซับซ้อน
รางวัล IBM Fellow มีความสำคัญอย่างไรต่อเธอ?
เป็นรางวัลเกียรติยศสูงสุดสำหรับพนักงานของ IBM โดย Asakawa เป็นชาวญี่ปุ่นคนที่ 5 และเป็นผู้หญิงญี่ปุ่นคนแรกที่ได้รับรางวัลนี้ในปี 2009
เธอมีบทบาทอย่างไรในการช่วยนักออกแบบเว็บไซต์?
เธอพัฒนาระบบที่ช่วยให้คนสายตาปกติสามารถสัมผัสประสบการณ์การใช้งานเว็บในแบบที่ผู้พิการทางสายตาเห็น เพื่อให้นักออกแบบสร้างเว็บไซต์ที่เข้าถึงได้ง่ายขึ้น (Accessible Design)