Dame Gaylene Preston ผู้กำกับหญิงผู้ทรงอิทธิพลแห่งวงการภาพยนตร์นิวซีแลนด์
ในโลกของภาพยนตร์นิวซีแลนด์ ชื่อของ Dame Gaylene Preston เป็นที่ยอมรับในฐานะผู้สร้างสรรค์ผลงานที่โดดเด่น โดยเฉพาะในด้าน ภาพยนตร์สารคดี (Documentary Films) ซึ่งเป็นการถ่ายทอดเรื่องราวจากเหตุการณ์จริงและบุคคลจริงอย่างมีชั้นเชิง เธอไม่เพียงแต่เป็นผู้กำกับและผู้ผลิตภาพยนตร์ แต่ยังเป็นบุคคลสำคัญที่ขับเคลื่อนอุตสาหกรรมสื่อและศิลปะของประเทศให้ก้าวหน้า
เส้นทางชีวิตและการศึกษา
Gaylene Preston เกิดเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ค.ศ. 1947 ที่เมืองเกรย์เมาธ์ ประเทศนิวซีแลนด์ เธอเริ่มต้นการศึกษาที่โรงเรียน Colenso High School ในเมืองเนเปียร์ ก่อนจะมุ่งหน้าสู่เส้นทางสายศิลปะด้วยการเข้าศึกษาที่ Ilam School of Fine Arts แห่งมหาวิทยาลัยแคนเทอร์เบอรี ระหว่างปี 1966 ถึง 1968
ความหลงใหลในศิลปะนำพาเธอเดินทางไปยังประเทศอังกฤษ เพื่อศึกษาต่อที่ St Albans School of Fine Art ในมณฑลเฮิร์ตฟอร์ดเชียร์ จนสำเร็จการศึกษาได้รับประกาศนียบัตรด้าน ศิลปะบำบัด (Art Therapy) ในปี 1974 ซึ่งพื้นฐานทางศิลปะเหล่านี้ได้กลายเป็นรากฐานสำคัญในการสร้างสรรค์งานภาพยนตร์ของเธอในเวลาต่อมา
ผลงานการสร้างสรรค์และความสำเร็จในวงการหนัง
Preston เริ่มต้นก้าวแรกในโลกภาพยนตร์ด้วยผลงานเรื่อง All The Way Up There ในปี 1979 จากนั้นเธอได้สร้างชื่อเสียงผ่านการเป็นผู้ผลิตภาพยนตร์สารคดีที่ได้รับรางวัลอย่าง Punitive Damage (1999) และ Coffee, Tea or Me? (2001) รวมถึงการเป็นผู้อำนวยการสร้างในเรื่อง Lands of our Fathers
หนึ่งในผลงานที่น่าจดจำคือ Home By Christmas ซึ่งเป็นภาพยนตร์ที่นำประวัติศาสตร์บอกเล่า (Oral History) ของพ่อเธอในช่วงสงครามมาดัดแปลงเป็นเรื่องราว โดยมี Jan Preston น้องสาวของเธอซึ่งเป็นนักเปียโนและนักแต่งเพลงเป็นผู้ประพันธ์ดนตรีประกอบ นอกจากนี้เธอยังมีผลงานภาพยนตร์เรื่องยาวอย่าง Mr Wrong, Ruby and Rata และซีรีส์ขนาดสั้นเรื่อง Bread & Roses
ในด้านความหลากหลายของแนวหนัง เธอได้เขียนบท กำกับ และผลิตภาพยนตร์ตลกเสียดสี (Black Comedy) เรื่อง Perfect Strangers ที่นำแสดงโดย Sam Neill และ Rachael Blake รวมถึงการกำกับสารคดี Making Utu ในปี 1982 ซึ่งถ่ายทอดเบื้องหลังการสร้างภาพยนตร์เรื่อง Utu ของ Geoff Murphy
ในช่วงปีหลังๆ Preston ยังคงสร้างผลงานที่สะท้อนสังคมอย่างต่อเนื่อง เช่น Hope and Wire (2014) ซีรีส์ดราม่าที่ถ่ายทอดผลกระทบหลังเหตุการณ์แผ่นดินไหวในไครสต์เชิร์ช ปี 2010/2011 และภาพยนตร์สารคดีเรื่องล่าสุด My Year with Helen (2017) ซึ่งเปิดตัวครั้งแรกที่เทศกาลภาพยนตร์ Athena ในปี 2018
บทบาทการบริหารและเกียรติยศสูงสุด
นอกเหนือจากงานเบื้องหลังกล้อง Preston ยังมีบทบาทสำคัญในการบริหารองค์กรศิลปะ โดยเคยดำรงตำแหน่งประธาน Academy of Film and Television Arts (1997–99) และเป็นกรรมการใน NZ Film Commission รวมถึงประธาน Film Innovation Fund
ความทุ่มเทของเธอทำให้เธอได้รับเกียรติมากมาย โดยในปี 2001 เธอเป็นผู้กำกับภาพยนตร์คนแรกที่ได้รับตำแหน่ง Laureate จาก New Zealand Arts Foundation และในปี 2016 ได้รับรางวัล New Zealand Women of Influence Award สาขาศิลปะและวัฒนธรรม
ในด้านเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เธอได้รับแต่งตั้งเป็น Officer of the New Zealand Order of Merit ในปี 2002 และได้รับการเลื่อนขั้นเป็น Dame Companion of the New Zealand Order of Merit (DNZM) ในปี 2019 เพื่อเชิดชูเกียรติในฐานะผู้ทำคุณประโยชน์ต่อวงการภาพยนตร์ นอกจากนี้ ในปี 2025 มหาวิทยาลัยแคนเทอร์เบอรียังได้มอบปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (Doctor of Letters) ให้แก่เธออีกด้วย
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ชื่อเต็ม: Dame Gaylene Mary Preston DNZM
- ความเชี่ยวชาญ: ผู้กำกับและผู้ผลิตภาพยนตร์ โดยเฉพาะแนวสารคดี
- รางวัลสูงสุด: Dame Companion of the New Zealand Order of Merit (2019)
- การศึกษา: ปริญญาด้านศิลปะบำบัดจาก St Albans School of Fine Art ประเทศอังกฤษ
- ผลงานเด่น: Perfect Strangers, My Year with Helen, และ Hope and Wire
| ปี ค.ศ. | เหตุการณ์ / ผลงาน | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1947 | เกิด | เกิดที่เมืองเกรย์เมาธ์ นิวซีแลนด์ |
| 1974 | สำเร็จการศึกษา | ได้รับ Diploma of Art Therapy จากอังกฤษ |
| 1979 | ภาพยนตร์เรื่องแรก | All The Way Up There |
| 2002 | เครื่องราชฯ ครั้งแรก | ได้รับแต่งตั้งเป็น Officer of the NZ Order of Merit |
| 2019 | ยศ Dame | ได้รับแต่งตั้งเป็น Dame Companion of the NZ Order of Merit |
| 2025 | ปริญญากิตติมศักดิ์ | Doctor of Letters จาก University of Canterbury |
คำถามที่พบบ่อย
Dame Gaylene Preston มีความเชี่ยวชาญด้านใดเป็นพิเศษ?
เธอมีความเชี่ยวชาญและสนใจเป็นพิเศษในการสร้างสรรค์ ภาพยนตร์สารคดี รวมถึงการกำกับภาพยนตร์แนวตลกเสียดสีและดราม่าที่สะท้อนประวัติศาสตร์และสังคมของนิวซีแลนด์
ผลงานเรื่อง Perfect Strangers มีความสำคัญอย่างไร?
เป็นภาพยนตร์แนวตลกเสียดสี (Black Comedy) ที่เธอรับหน้าที่ทั้งเขียนบท กำกับ และผลิต โดยมีนักแสดงชื่อดังอย่าง Sam Neill ร่วมแสดงนำ
เธอได้รับรางวัล DNZM จากอะไร?
เธอได้รับแต่งตั้งเป็น Dame Companion of the New Zealand Order of Merit (DNZM) ในปี 2019 เพื่อเป็นการยกย่องการอุทิศตนและผลงานอันโดดเด่นในวงการภาพยนตร์ของนิวซีแลนด์
ความสัมพันธ์ของเธอกับ Jan Preston คืออะไร?
Jan Preston เป็นน้องสาวของเธอ ซึ่งเป็นนักเปียโนและนักแต่งเพลง โดย Jan ได้มีส่วนร่วมในการประพันธ์ดนตรีประกอบภาพยนตร์เรื่อง Home By Christmas ของ Gaylene ด้วย
เธอมีบทบาทในการคัดค้านโครงการ Wellywood หรือไม่?
ใช่ ในปี 2011 เธอได้ออกมาคัดค้านแผนการติดตั้งป้าย Wellywood บนเนินเขาข้าง Miramar Cutting ของสนามบินเวลลิงตัน โดยเธอเป็นหนึ่งในผู้คัดค้านที่มีชื่อเสียงที่สุดในอุตสาหกรรมภาพยนตร์