Dan Bricklin ผู้ให้กำเนิด VisiCalc และบิดาแห่งโปรแกรมสเปรดชีต
ในโลกของการทำงานยุคปัจจุบัน เราคงคุ้นเคยกับโปรแกรมตารางคำนวณหรือ สเปรดชีต (Spreadsheet) เป็นอย่างดี แต่เบื้องหลังความสะดวกสบายนี้มีบุคคลสำคัญอย่าง Dan Bricklin วิศวกรและนักธุรกิจชาวอเมริกัน ผู้ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็น "บิดาแห่งสเปรดชีต" จากการร่วมสร้าง VisiCalc โปรแกรมตารางคำนวณอิเล็กทรอนิกส์ตัวแรกของโลกที่เปลี่ยนโฉมหน้าการบริหารจัดการข้อมูลทางการเงินไปตลอดกาล

จุดเริ่มต้นและการศึกษาที่หล่อหลอมนวัตกร
Dan Bricklin เกิดเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 1951 ณ เมืองฟิลาเดลเฟีย รัฐเพนซิลเวเนีย เขาเริ่มต้นเส้นทางการศึกษาด้วยความสนใจในด้านคณิตศาสตร์ก่อนจะเปลี่ยนมามุ่งเน้นที่วิทยาการคอมพิวเตอร์ จนสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านวิศวกรรมไฟฟ้าและวิทยาการคอมพิวเตอร์จาก Massachusetts Institute of Technology (MIT) ในปี 1973
หลังจากจบการศึกษา Bricklin ได้สั่งสมประสบการณ์การทำงานที่ Digital Equipment Corporation (DEC) ในทีมพัฒนา WPS-8 และต่อมาได้ร่วมงานกับ FasFax ผู้ผลิตเครื่องเก็บเงิน ก่อนจะกลับไปศึกษาต่อจนได้รับปริญญาโทด้านบริหารธุรกิจ (MBA) จาก Harvard University ในปี 1979 ซึ่งช่วงเวลานี้เองที่เป็นจุดกำเนิดของนวัตกรรมเปลี่ยนโลก
VisiCalc: นวัตกรรมที่ขับเคลื่อนอุตสาหกรรม PC
ขณะที่กำลังศึกษาอยู่ที่ Harvard Business School ในปี 1979 Bricklin และ Bob Frankston ได้ร่วมกันพัฒนา VisiCalc ซึ่งเป็นซอฟต์แวร์สเปรดชีตอิเล็กทรอนิกส์ตัวแรกที่เปิดให้ใช้งานทั่วไปทั้งในบ้านและสำนักงาน โดยรันบนเครื่อง Apple II
ความโดดเด่นของ VisiCalc คือการนำระบบคำนวณอัตโนมัติมาใช้ แทนที่การคำนวณด้วยมือในตารางกระดาษแบบเดิมที่หากมีการแก้ไขตัวเลขเพียงจุดเดียว ผู้ใช้ต้องคำนวณใหม่ทั้งหมด แต่ VisiCalc ช่วยให้การเปลี่ยนค่าในเซลล์เดียวส่งผลให้ข้อมูลทั้งแผ่นคำนวณใหม่ทันที ซึ่งช่วยลดเวลาการทำงานจาก 20 ชั่วโมงให้เหลือเพียง 15 นาที และกลายเป็นปัจจัยสำคัญที่กระตุ้นให้คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (PC) เติบโตอย่างรวดเร็ว
Bricklin และ Frankston ได้ก่อตั้งบริษัท Software Arts, Inc. เพื่อพัฒนาโปรแกรม และจำหน่ายผ่านบริษัท VisiCorp โดย VisiCalc ประสบความสำเร็จอย่างสูงในราคา 100 ดอลลาร์ และถูกนำไปพอร์ตลงเครื่องคอมพิวเตอร์รุ่นอื่นๆ เช่น Tandy TRS-80, Commodore PET และ Atari 800
เส้นทางธุรกิจและการสร้างสรรค์ซอฟต์แวร์ต่อเนื่อง
หลังจาก Software Arts ถูกควบรวมโดย Lotus ในปี 1985 Bricklin ได้ก่อตั้ง Software Garden บริษัทที่ปรึกษาและพัฒนาซอฟต์แวร์ โดยมีผลงานเด่นคือ "Dan Bricklin's Demo Program" และ "demo-it!" ซึ่งเป็นเครื่องมือสร้างการสาธิตโปรแกรมและบทเรียนการใช้งานสำหรับ Windows
นอกจากนี้ เขายังได้ร่วมก่อตั้ง Slate Corporation ในปี 1990 เพื่อพัฒนา At Hand ซึ่งเป็นสเปรดชีตที่ใช้งานผ่านปากกา (Pen-based) และในปี 1995 เขาได้ก่อตั้ง Trellix Corporation ผู้พัฒนา Trellix Site Builder ซึ่งต่อมาถูกซื้อกิจการโดย Interland (ปัจจุบันคือ Web.com) ในปี 2003
ปัจจุบัน Bricklin ยังคงดำรงตำแหน่งประธานของ Software Garden และเป็นประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคโนโลยี (CTO) ของ Alpha Software บริษัทผู้สร้างเครื่องมือพัฒนาแอปพลิเคชันทางธุรกิจแบบ Cross-platform รวมถึงการพัฒนา wikiCalc สเปรดชีตแบบทำงานร่วมกันผ่านเว็บ และ Note Taker HD สำหรับ iPad
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ผู้สร้าง VisiCalc: ร่วมกับ Bob Frankston สร้างสเปรดชีตตัวแรกของโลกในปี 1979
- ผลกระทบ: เปลี่ยนการคำนวณทางการเงินจากระบบ Manual เป็นอัตโนมัติ ช่วยลดเวลาทำงานมหาศาล
- การศึกษา: ปริญญาตรีจาก MIT และปริญญาโท MBA จาก Harvard
- รางวัลเกียรติยศ: ได้รับรางวัล Grace Murray Hopper Award (1981) และ Computer Entrepreneur Award จาก IEEE (1996)
- การยอมรับ: ได้รับเลือกเป็นสมาชิก National Academy of Engineering ในปี 2003
| ช่วงปี / พ.ศ. | เหตุการณ์ / ผลงาน | บทบาท / ความสำคัญ |
|---|---|---|
| 1973 | จบการศึกษาจาก MIT | ปริญญาตรีวิศวกรรมไฟฟ้าและวิทยาการคอมพิวเตอร์ |
| 1979 | สร้าง VisiCalc | สเปรดชีตอิเล็กทรอนิกส์ตัวแรกของโลก |
| 1985 | ก่อตั้ง Software Garden | พัฒนาซอฟต์แวร์สาธิตโปรแกรม (Demo Program) |
| 1995 | ก่อตั้ง Trellix Corporation | พัฒนาเครื่องมือสร้างเว็บไซต์ (Site Builder) |
| ปัจจุบัน | CTO ของ Alpha Software | พัฒนาเครื่องมือสร้าง Mobile Business Apps |
คำถามที่พบบ่อย
VisiCalc มีความสำคัญอย่างไรต่อโลกคอมพิวเตอร์?
VisiCalc เป็นโปรแกรมแรกที่ทำให้ผู้ใช้เห็นประโยชน์ที่เป็นรูปธรรมของคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลในการทำงานจริง โดยเฉพาะงานด้านบัญชีและการเงิน ทำให้ PC ไม่ได้เป็นเพียงของเล่นสำหรับผู้ชื่นชอบเทคโนโลยี แต่เป็นเครื่องมือทางธุรกิจที่จำเป็น
ทำไม Dan Bricklin ถึงไม่จดสิทธิบัตร VisiCalc?
ในขณะที่พัฒนา VisiCalc กฎหมายในสมัยนั้นยังไม่ครอบคลุมถึงการคุ้มครองสิทธิบัตรสำหรับสิ่งประดิษฐ์ทางซอฟต์แวร์ ทำให้เขาไม่สามารถจดสิทธิบัตรได้
นอกจาก VisiCalc แล้ว Dan Bricklin ยังมีผลงานอะไรอีกบ้าง?
เขามีผลงานหลากหลาย เช่น การก่อตั้ง Trellix สำหรับสร้างเว็บไซต์, การพัฒนา At Hand สเปรดชีตแบบใช้ปากกา, และปัจจุบันกำลังพัฒนา wikiCalc ซึ่งเป็นสเปรดชีตแบบ Collaborative บนเว็บ
Dan Bricklin ได้รับรางวัลอะไรที่โดดเด่นที่สุด?
เขาได้รับรางวัลมากมาย รวมถึงการได้รับเลือกเป็น Fellow ของ Computer History Museum และการเป็นสมาชิกของ National Academy of Engineering ซึ่งเป็นการยอมรับในฐานะผู้สร้างนวัตกรรมที่เปลี่ยนโลกธุรกิจและอุตสาหกรรม