Fariba Adelkhah นักมานุษยวิทยาผู้เผชิญมรสุมการเมืองและการจองจำในอิหร่าน
Fariba Adelkhah เป็นนักวิชาการและนักมานุษยวิทยา (Anthropologist - ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาพฤติกรรมและวัฒนธรรมมนุษย์) สัญชาติฝรั่งเศส-อิหร่าน ผู้มีบทบาทสำคัญในสถาบันการศึกษาชั้นนำอย่าง Sciences Po เรื่องราวของเธอได้รับความสนใจจากทั่วโลกเมื่อเธอถูกคุมขังในประเทศอิหร่านเป็นเวลานานหลายปี ระหว่างปี 2019 ถึง 2023 ซึ่งกลายเป็นประเด็นถกเถียงด้านสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพทางวิชาการ
เส้นทางวิชาการและความเชี่ยวชาญ
Adelkhah เกิดเมื่อวันที่ 25 เมษายน 1959 ณ กรุงเตหะราน ประเทศอิหร่าน ก่อนจะย้ายไปศึกษาต่อที่ประเทศฝรั่งเศส โดยสำเร็จการศึกษาจาก Université Strasbourg II และ School for Advanced Studies in the Social Sciences เธอสร้างชื่อเสียงในแวดวงวิชาการด้วยวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอกที่ได้รับคำชมเชยระดับ "ดีเยี่ยม" ซึ่งเน้นการศึกษาเชิงมานุษยวิทยาเกี่ยวกับผู้หญิงในอิหร่านยุคหลังการปฏิวัติอิสลาม
ตั้งแต่ปี 2004 เธอได้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการวิจัยที่ Fondation nationale des sciences politiques และทำงานวิจัยที่ศูนย์วิจัยระหว่างประเทศของสถาบันการเมืองปารีส (Sciences Po) โดยผลงานของเธอมุ่งเน้นไปที่การวิเคราะห์สังคมและวัฒนธรรมในอิหร่านและอัฟกานิสถาน นอกจากนี้เธอยังเป็นสมาชิกสภาวิทยาศาสตร์ของวารสารวิชาการด้านอิหร่านศึกษาและโลกมุสลิมอีกด้วย
มรสุมการถูกจองจำในอิหร่าน
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในเดือนมิถุนายน 2019 เมื่อ Adelkhah ถูกจับกุมโดยกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) และถูกนำตัวไปคุมขังที่ เรือนจำ Evin ซึ่งเป็นคุกที่มีชื่อเสียงด้านการกักขังนักโทษการเมือง ในช่วงแรกทางการฝรั่งเศสประสบปัญหาอย่างมากในการเข้าถึงตัวเธอ เนื่องจากรัฐบาลอิหร่านไม่ยอมรับสถานะการถือสองสัญชาติ ทำให้เธอถูกปฏิเสธความช่วยเหลือทางกงสุล
เหตุการณ์ยิ่งทวีความตึงเครียดเมื่อ Roland Marchal เพื่อนร่วมงานจาก Sciences Po ที่เดินทางมาเยี่ยมเธอ ถูกจับกุมในเวลาต่อมา ทั้งคู่ได้ยื่นคำร้องขอแต่งงานกันขณะอยู่ในเรือนจำ อย่างไรก็ตาม Marchal ได้รับการปล่อยตัวในปี 2020 ผ่านข้อตกลงแลกเปลี่ยนนักโทษ ในขณะที่ Adelkhah ยังคงถูกคุมขังต่อไป
ในเดือนพฤษภาคม 2020 ศาลเตหะรานได้ตัดสินจำคุกเธอเป็นเวลา 5 ปี ในข้อหาสมคบคิดบ่อนทำลายความมั่นคงแห่งชาติ และจำคุกเพิ่มอีก 1 ปี ในข้อหาโฆษณาชวนเชื่อต่อต้านรัฐ แม้จะมีการรณรงค์อย่างหนักจากสถาบัน Sciences Po และกระทรวงการต่างประเทศฝรั่งเศส แต่เธอยังคงต้องเผชิญกับการกักบริเวณในบ้านและการถูกส่งกลับเข้าเรือนจำ Evin อีกครั้งในปี 2022
ในที่สุด Fariba Adelkhah ได้รับอิสรภาพเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2023 และเดินทางกลับถึงกรุงปารีสในเดือนตุลาคมปีเดียวกัน โดยได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่นจากเพื่อนร่วมงานและนักศึกษาที่ Sciences Po
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- สถานะ: นักมานุษยวิทยาและผู้อำนวยการวิจัยชาวฝรั่งเศส-อิหร่าน
- ระยะเวลาถูกคุมขัง: ปี 2019 ถึงต้นปี 2023
- สถานที่คุมขัง: เรือนจำ Evin กรุงเตหะราน
- ข้อหาหลัก: สมคบคิดบ่อนทำลายความมั่นคงและโฆษณาชวนเชื่อต่อต้านรัฐ
- ผลงานเด่น: งานวิจัยด้านผู้หญิงอิสลามในอิหร่านและสังคมในอัฟกานิสถาน
| ปี/เดือน | เหตุการณ์ |
|---|---|
| มิถุนายน 2019 | ถูกจับกุมในอิหร่านโดยกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม |
| มิถุนายน 2019 | Roland Marchal เพื่อนร่วมงานถูกจับกุมขณะมาเยี่ยม |
| มีนาคม 2020 | Roland Marchal ได้รับการปล่อยตัวผ่านการแลกเปลี่ยนนักโทษ |
| พฤษภาคม 2020 | ถูกตัดสินจำคุกรวม 6 ปี (ความมั่นคง 5 ปี + โฆษณาชวนเชื่อ 1 ปี) |
| มกราคม 2022 | สิ้นสุดการกักบริเวณในบ้านและถูกส่งกลับเข้าเรือนจำ Evin |
| กุมภาพันธ์ 2023 | ได้รับการปล่อยตัวเป็นอิสระ |
| ตุลาคม 2023 | เดินทางกลับถึงปารีสและกลับเข้าทำงานที่ Sciences Po |
คำถามที่พบบ่อย
Fariba Adelkhah คือใคร?
เธอเป็นนักมานุษยวิทยาและอาจารย์จากสถาบัน Sciences Po ผู้เชี่ยวชาญด้านสังคมและวัฒนธรรมของอิหร่านและอัฟกานิสถาน
ทำไมเธอถึงถูกจับกุมในอิหร่าน?
เธอถูกกล่าวหาว่าสมคบคิดบ่อนทำลายความมั่นคงแห่งชาติและเผยแพร่ข้อมูลโฆษณาชวนเชื่อต่อต้านรัฐบาลอิหร่าน
ปัญหาเรื่องสัญชาติส่งผลอย่างไรต่อการช่วยเหลือ?
เนื่องจากเธอถือสองสัญชาติ (ฝรั่งเศสและอิหร่าน) แต่อิหร่านไม่ยอมรับสถานะนี้ ทำให้ทางการฝรั่งเศสไม่สามารถส่งเจ้าหน้าที่กงสุลเข้าไปให้ความช่วยเหลือเธอในเรือนจำได้ในช่วงแรก
Roland Marchal มีความเกี่ยวข้องอย่างไร?
เขาเป็นเพื่อนร่วมงานของเธอที่ Sciences Po ซึ่งถูกจับกุมขณะเดินทางไปเยี่ยมเธอในอิหร่าน และทั้งคู่ได้ยื่นขอแต่งงานกันระหว่างถูกคุมขัง
ปัจจุบัน Fariba Adelkhah อยู่ที่ไหน?
เธอได้รับการปล่อยตัวในปี 2023 และได้เดินทางกลับไปพำนักและทำงานที่กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส