เฟร์นันโด คอลลอร์ เด เมลโล: เส้นทางอำนาจ การล่มสลาย และคดีคอร์รัปชันของอดีตประธานาธิบดีบราซิล
เฟร์นันโด คอลลอร์ เด เมลโล (Fernando Collor de Mello) คือบุคคลสำคัญในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองของบราซิล ผู้สร้างประวัติศาสตร์ในฐานะประธานาธิบดีที่อายุน้อยที่สุดในขณะดำรงตำแหน่ง (40 ปี) และเป็นผู้นำคนแรกที่ได้รับเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยหลังจากสิ้นสุดยุคเผด็จการทหาร อย่างไรก็ตาม ชื่อของเขากลับถูกจดจำในฐานะประธานาธิบดีที่ต้องเผชิญกับการถอดถอนจากตำแหน่งเนื่องจากคดีทุจริตครั้งใหญ่
จุดเริ่มต้นและพื้นฐานทางครอบครัว
คอลลอร์เกิดเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม ค.ศ. 1949 ในครอบครัวที่มีอิทธิพลทางการเมืองสูง โดยเป็นบุตรของ อาร์นอน เด เมลโล อดีตวุฒิสมาชิกและผู้ว่าการรัฐอาลาโกอัส และเลดา คอลลอร์ ผู้เป็นบุตรสาวของอดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน นอกจากนี้ครอบครัวของเขายังเป็นเจ้าของอาณาจักรสื่อขนาดใหญ่ในรัฐอาลาโกอัสอีกด้วย
ในด้านการศึกษา เขาสำเร็จการศึกษาด้านเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแห่งรัฐอาลาโกอัสในปี 1972 ก่อนจะเริ่มก้าวเข้าสู่เส้นทางการเมืองโดยเริ่มจากการเป็นนายกเทศมนตรีเมืองมาเซอิโอ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และผู้ว่าการรัฐอาลาโกอัส ซึ่งในช่วงที่เป็นผู้ว่าการรัฐ เขาได้รับความนิยมอย่างมากจากการประกาศสงครามกับข้าราชการที่ได้รับเงินเดือนสูงเกินจริง โดยเรียกคนกลุ่มนี้ว่า "Marajás" (มหาราชา) เพื่อสื่อถึงการใช้จ่ายงบประมาณรัฐอย่างฟุ่มเฟือย
การก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งประธานาธิบดีและนโยบายเศรษฐกิจ
ในปี 1989 คอลลอร์ชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งประวัติศาสตร์ด้วยคะแนนเสียงกว่า 35 ล้านเสียง โดยเอาชนะ ลูอิซ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ท่ามกลางบรรยากาศการเมืองที่ตึงเครียด เมื่อเขาเข้ารับตำแหน่งในวันที่ 15 มีนาคม 1990 สิ่งแรกที่เขาทำคือการประกาศใช้ Plano Collor (แผนคอลลอร์) ซึ่งเป็นมาตรการทางเศรษฐกิจที่รุนแรงเพื่อต่อสู้กับภาวะเงินเฟ้อรุนแรง (Hyperinflation)
มาตรการหลักของแผนนี้คือการอายัดบัญชีเงินฝากของประชาชนที่มีมูลค่าเกิน 50,000 ครูเซโร (ประมาณ 500 ดอลลาร์สหรัฐในขณะนั้น) ให้กลายเป็นพันธบัตรรัฐบาลที่ไม่สามารถถอนเป็นเงินสดได้ทันที รวมถึงการเปิดเสรีทางการค้าและการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ (Privatization) ซึ่งส่งผลให้ตลาดรถยนต์ในประเทศเติบโตขึ้น แต่ในขณะเดียวกันกลับทำให้เกิดการเลิกจ้างงานกว่า 920,000 ตำแหน่งในปี 1990 และทำให้เศรษฐกิจถดถอยลงในเวลาต่อมา
วิกฤตศรัทธาและการถอดถอนจากตำแหน่ง
จุดตกต่ำของคอลลอร์เริ่มขึ้นเมื่อ เปโดร คอลลอร์ พี่ชายของเขา ออกมาแฉว่าประธานาธิบดีมีส่วนเกี่ยวข้องกับเครือข่ายรับสินบนและการใช้อิทธิพลโดยมิชอบ ซึ่งดำเนินการโดย เปาโล เซซาร์ ฟาริอัส เหรัญญิกประจำแคมเปญเลือกตั้ง เหตุการณ์นี้จุดชนวนให้เกิดการประท้วงครั้งใหญ่จากกลุ่มนักศึกษาที่เรียกตัวเองว่า "Caras-pintadas" (กลุ่มหน้าทาสี) ซึ่งออกมาเรียกร้องให้มีการถอดถอนเขาออกจากตำแหน่ง
แม้คอลลอร์จะพยายามลาออกในวันที่ 29 ธันวาคม 1992 เพื่อหวังจะหยุดยั้งกระบวนการถอดถอน (Impeachment) แต่สภาวุฒิสภาก็ยังคงดำเนินการพิจารณาคดีต่อไป และมีมติตัดสินว่าเขามีความผิดจริง ส่งผลให้เขาถูกสั่งห้ามดำรงตำแหน่งทางการเมืองเป็นเวลา 8 ปี (ค.ศ. 1992–2000)
การกลับคืนสู่การเมืองและจุดจบทางกฎหมาย
หลังจากพ้นระยะเวลาถูกสั่งห้าม คอลลอร์กลับเข้าสู่การเมืองอีกครั้งและได้รับเลือกเป็นวุฒิสมาชิกของรัฐอาลาโกอัสในปี 2006 และได้รับเลือกตั้งซ้ำในปี 2014 อย่างไรก็ตาม เขาไม่สามารถหนีพ้นเงื้อมมือของกฎหมายได้ เมื่อถูกดึงเข้าไปพัวพันกับ Operation Car Wash (ปฏิบัติการล้างรถ) ซึ่งเป็นคดีคอร์รัปชันระดับชาติของบราซิล
ในปี 2023 ศาลสูงสุดของบราซิลมีคำพิพากษาให้เขาเป็นจำเลยในคดีฟอกเงินและรับสินบนจากบริษัทลูกของ Petrobras เป็นจำนวนเงินถึง 30 ล้านเรียล และในวันที่ 25 เมษายน 2025 เขาถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจจับกุมเพื่อรับโทษจำคุก โดยมีคำสั่งให้กักบริเวณในที่พักอาศัย
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งสูงสุด: ประธานาธิบดีคนที่ 32 ของบราซิล (1990–1992)
- ผลงานเด่น: ลงนามในสนธิสัญญาอาซุนซิออนเพื่อก่อตั้ง Mercosur และจัดงาน Earth Summit (ECO-92)
- จุดพลิกผัน: ถูกถอดถอนจากตำแหน่งเนื่องจากคดีทุจริตและการใช้อิทธิพลโดยมิชอบ
- บทลงโทษล่าสุด: ถูกตัดสินจำคุก 8 ปี 10 เดือน ในคดีฟอกเงินและคอร์รัปชัน
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง | พื้นที่/หน่วยงาน |
|---|---|---|
| 1979 – 1983 | นายกเทศมนตรี | เมืองมาเซอิโอ |
| 1983 – 1986 | สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร | รัฐอาลาโกอัส |
| 1987 – 1989 | ผู้ว่าการรัฐ | รัฐอาลาโกอัส |
| 1990 – 1992 | ประธานาธิบดี | ประเทศบราซิล |
| 2007 – 2023 | วุฒิสมาชิก | รัฐอาลาโกอัส |
คำถามที่พบบ่อย
Plano Collor คืออะไรและส่งผลอย่างไร?
คือแผนเศรษฐกิจที่มุ่งลดเงินเฟ้อรุนแรงโดยการอายัดเงินฝากในบัญชีธนาคารของประชาชนให้เป็นพันธบัตรรัฐบาล ซึ่งแม้จะช่วยลดเงินเฟ้อได้ในช่วงแรก แต่กลับสร้างความเดือดร้อนอย่างหนักและทำให้เกิดการว่างงานจำนวนมาก
ทำไมคอลลอร์ถึงถูกถอดถอนจากตำแหน่งประธานาธิบดี?
เขาถูกกล่าวหาว่ายินยอมให้มีการใช้อิทธิพลโดยมิชอบและรับสินบนผ่านทาง เปาโล เซซาร์ ฟาริอัส ซึ่งเป็นเหรัญญิกของเขา โดยมีหลักฐานว่ามีการนำเงินเหล่านี้มาใช้จ่ายส่วนตัว
การลาออกของคอลลอร์ช่วยให้เขาพ้นผิดหรือไม่?
ไม่ช่วย เนื่องจากสภาวุฒิสบามีมติให้ดำเนินกระบวนการพิจารณาคดีต่อไปเพื่อตัดสินโทษทางรัฐธรรมนูญ ซึ่งส่งผลให้เขาถูกตัดสิทธิ์ทางการเมืองเป็นเวลา 8 ปี แม้จะลาออกไปก่อนแล้วก็ตาม
คดีล่าสุดที่ทำให้เขาถูกจับกุมในปี 2025 คือคดีอะไร?
เป็นคดีที่เกี่ยวข้องกับการรับสินบนจากบริษัท BR Distributor ซึ่งเป็นบริษัทลูกของ Petrobras มูลค่า 30 ล้านเรียล โดยมีความผิดในข้อหาคอร์รัปชันและฟอกเงิน