Fiona Banner ศิลปินผู้เปลี่ยนตัวอักษรให้เป็นงานศิลปะและนิยามใหม่ของการตีพิมพ์
ในโลกของศิลปะร่วมสมัย Fiona Banner (หรือที่รู้จักในนาม The Vanity Press) คือศิลปินชาวอังกฤษผู้โดดเด่นในการใช้ "ภาษา" และ "ตัวอักษร" มาสร้างสรรค์เป็นผลงานทัศนศิลป์ เธอไม่ได้มองว่าการเขียนเป็นเพียงการสื่อสาร แต่เปลี่ยนข้อความให้กลายเป็นประติมากรรม การวาดเขียน และงานศิลปะจัดวาง (Installation Art) ที่ท้าทายการรับรู้ของผู้เข้าชม
เส้นทางศิลปะและการก่อเกิด 'Wordscapes'
Banner เกิดในปี 1966 ที่เมืองเมอร์ซีไซด์ ประเทศอังกฤษ เธอสำเร็จการศึกษาจาก Kingston University และคว้าปริญญาโทจาก Goldsmiths College ในปี 1993 ซึ่งเป็นสถาบันที่บ่มเพาะศิลปินกลุ่ม Young British Artists (YBAs) ซึ่งเธอเป็นหนึ่งในชื่อสำคัญของกลุ่มนี้ร่วมกับศิลปินชื่อดังอย่าง Gary Hume และ Sam Taylor-Wood
ผลงานที่สร้างชื่อให้เธอในช่วงแรกคือ 'wordscapes' ซึ่งเป็นการนำเหตุการณ์ในภาพยนตร์สงครามของฮอลลีวูด เช่น Top Gun และ Apocalypse Now มาถอดความแบบเฟรมต่อเฟรมเป็นตัวอักษร โดยนำเสนอในรูปแบบบล็อกข้อความขนาดใหญ่ที่มีสัดส่วนใกล้เคียงกับจอภาพยนตร์ เพื่อสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างภาพเคลื่อนไหวและภาษาเขียน
The Vanity Press: เมื่อการตีพิมพ์คือการแสดงออก
ในปี 1997 Banner เริ่มสร้างสรรค์งานภายใต้ชื่อ The Vanity Press โดยเธอเปลี่ยนแนวคิดเรื่องการตีพิมพ์ (Publishing) ให้กลายเป็นการแสดงออกเชิงศิลปะ (Performative act) ผลงานชิ้นสำคัญอย่าง THE NAM เป็นหนังสือความยาว 1,000 หน้าที่บรรยายพล็อตเรื่องของภาพยนตร์สงครามเวียดนาม 6 เรื่องอย่างละเอียด เพื่อตั้งคำถามเกี่ยวกับลิขสิทธิ์และความเป็นเจ้าของในงานสร้างสรรค์
ความกล้าหาญในการนำเสนอของเธอเห็นได้ชัดจากผลงาน Arsewoman in Wonderland (2001) ซึ่งเธอถอดความกิจกรรมทางเพศจากภาพยนตร์ผู้ใหญ่มาเป็นข้อความพิมพ์ขนาด 4 x 6 เมตร แปะทับซ้อนกันบนผนังคล้ายป้ายโฆษณา ผลงานชิ้นนี้ทำให้เธอถูกเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Turner Prize ในปี 2002 และจุดชนวนให้เกิดการถกเถียงในวงกว้างว่างานชิ้นนี้คือ "ศิลปะ" หรือ "สื่อลามก"
การสำรวจสัญลักษณ์และเครื่องบินรบ
นอกเหนือจากเรื่องเพศและสงคราม Banner ยังมีความหลงใหลในสัญลักษณ์ของเครื่องบินรบและบทบาทของมันในวัฒนธรรมป๊อป ในปี 2010 เธอได้รับมอบหมายให้สร้างสรรค์งานชิ้นที่ 10 สำหรับ Duveen Hall ที่ Tate Britain โดยการนำเครื่องบินขับไล่ที่ปลดประจำการของกองทัพอากาศอังกฤษ (RAF) จำนวน 2 ลำมาจัดแสดง
นอกจากนี้ เธอยังท้าทายระบบการระบุตัวตนด้วยการออกหมายเลขมาตรฐานสากลประจำหนังสือ (ISBN) ให้กับตัวเองในปี 2009 และนำหมายเลขนั้นมาสักไว้ที่บริเวณหลังส่วนล่าง เพื่อประกาศว่าตัวเธอเองก็คือ "สิ่งพิมพ์" ชิ้นหนึ่ง
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ชื่อศิลปิน | Fiona Banner (The Vanity Press) |
| กลุ่มศิลปิน | Young British Artists (YBAs) |
| เทคนิคหลัก | Wordscapes, ศิลปะจัดวาง, การตีพิมพ์, ประติมากรรม |
| ผลงานเด่น | THE NAM, Arsewoman in Wonderland, การจัดแสดงเครื่องบินรบที่ Tate Britain |
| รางวัล/การยอมรับ | เข้ารอบสุดท้าย Turner Prize ปี 2002 |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การศึกษา: จบการศึกษาจาก Kingston University และ Goldsmiths College (MA, 1993)
- แนวคิดหลัก: ใช้ภาษาเขียนเป็นแกนกลางในการสร้างงานศิลปะ เพื่อสำรวจขอบเขตของการสื่อสารและวัฒนธรรม
- บทบาททางสังคม: ร่วมลงนามในจดหมายเปิดผนึกถึงรัฐบาลอังกฤษในปี 2010 เพื่อคัดค้านการตัดงบประมาณสนับสนุนด้านศิลปะ
- นิทรรศการระดับโลก: ผลงานเคยจัดแสดงที่ Museum of Modern Art (MoMA) นิวยอร์ก และ Hayward Gallery ลอนดอน
คำถามที่พบบ่อย
Wordscapes คืออะไร?
คือเทคนิคการสร้างงานศิลปะของ Fiona Banner ที่นำเหตุการณ์ในภาพยนตร์มาเขียนบรรยายเป็นตัวอักษรอย่างละเอียด โดยจัดวางข้อความให้เป็นรูปทรงหรือขนาดที่สัมพันธ์กับบริบทของภาพยนตร์เรื่องนั้นๆ
ทำไมเธอถึงใช้ชื่อว่า The Vanity Press?
เป็นการใช้ชื่อในลักษณะสำนักพิมพ์ เพื่อเปลี่ยนกระบวนการตีพิมพ์หนังสือให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงออกทางศิลปะ และเพื่อตั้งคำถามเกี่ยวกับอำนาจในการเผยแพร่ข้อมูลและลิขสิทธิ์
ผลงาน Arsewoman in Wonderland มีประเด็นถกเถียงอย่างไร?
เนื่องจากเป็นการถอดความจากภาพยนตร์สำหรับผู้ใหญ่ จึงเกิดการตั้งคำถามจากสื่อและสาธารณชนว่าผลงานชิ้นนี้ก้าวข้ามเส้นแบ่งระหว่างศิลปะร่วมสมัยกับสื่อลามกหรือไม่
Fiona Banner มีความเกี่ยวข้องกับกลุ่ม Young British Artists อย่างไร?
เธอเป็นหนึ่งในศิลปินรุ่นใหม่ชาวอังกฤษที่มีอิทธิพลในช่วงทศวรรษ 1990 โดยมีสไตล์การทำงานที่กล้าหาญ ท้าทายขนบเดิม และมักใช้วัสดุหรือวิธีการนำเสนอที่แปลกใหม่