Frank Raines กับบทบาทผู้นำ Fannie Mae และประเด็นร้อนในวิกฤตการเงินโลก
Frank Raines หรือชื่อเต็มคือ Franklin Delano Raines เป็นผู้บริหารระดับสูงชาวอเมริกันที่มีชื่อเสียงและเป็นที่ถกเถียงในเวลาเดียวกัน เขาเคยดำรงตำแหน่งสำคัญทั้งในภาครัฐและเอกชน โดยเฉพาะการเป็นประธานและ CEO ของ Fannie Mae (Federal National Mortgage Association) ซึ่งเป็นสถาบันการเงินยักษ์ใหญ่ที่สนับสนุนสินเชื่อที่อยู่อาศัยในสหรัฐฯ รวมถึงเคยเป็นผู้อำนวยการสำนักงานจัดการและงบประมาณ (OMB) ในสมัยประธานาธิบดี บิล คลินตัน
เส้นทางชีวิตและการทำงานจากจุดเริ่มต้นสู่จุดสูงสุด
Raines เกิดที่เมืองซีแอตเทิล รัฐวอชิงตัน ในครอบครัวที่เรียบง่ายโดยมีบิดาเป็นพนักงานทำความสะอาด แต่เขามีความสามารถทางวิชาการที่โดดเด่นจนสามารถสำเร็จการศึกษาจากสถาบันชั้นนำระดับโลกอย่าง Harvard University ทั้งในระดับปริญญาตรีและนิติศาสตรมหาบัณฑิต รวมถึงได้รับทุน Rhodes Scholar เพื่อศึกษาต่อที่ Magdalen College แห่งมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
ประสบการณ์การทำงานของเขาเริ่มต้นในแวดวงการเมืองตั้งแต่ปี 1969 โดยจัดทำรายงานเกี่ยวกับความไม่สงบของเยาวชนในช่วงสงครามเวียดนามให้รัฐบาลนิกสัน ต่อมาในช่วงปี 1977-1979 เขาได้เข้าทำงานในรัฐบาลคาร์เตอร์ในตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจและนโยบายภายใน ก่อนจะย้ายเข้าสู่ภาคเอกชนที่ Lazard Freres and Co. นานถึง 11 ปี จนก้าวขึ้นเป็นหุ้นส่วนทั่วไป (General Partner)
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเขาเข้าดำรงตำแหน่งรองประธานของ Fannie Mae ในปี 1991 ก่อนจะลาออกในปี 1996 เพื่อไปรับใช้รัฐบาลของบิล คลินตัน ในฐานะผู้อำนวยการ OMB และกลับมานำทัพ Fannie Mae ในฐานะ CEO อีกครั้งในปี 1999
มรสุมทางกฎหมายและข้อกล่าวหาเรื่องการบัญชี
ในช่วงปลายปี 2004 Raines ตัดสินใจประกาศเกษียณอายุการทำงานก่อนกำหนด ท่ามกลางการตรวจสอบจากคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (SEC) และ OFHEO (Office of Federal Housing Enterprise Oversight) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแล Fannie Mae ในขณะนั้น
เขาถูกกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับความผิดพลาดทางบัญชีอย่างกว้างขวาง โดยมีการระบุว่ามีการโยกย้ายตัวเลขผลขาดทุนเพื่อให้ผู้บริหารระดับสูงได้รับโบนัสจำนวนมหาศาล ซึ่งส่งผลให้ OFHEO ยื่นฟ้องเพื่อเรียกคืนเงินที่จ่ายให้ Raines จำนวน 90 ล้านดอลลาร์ เนื่องจากคำนวณจากกำไรที่สูงเกินจริง (ซึ่งเดิมประเมินไว้ที่ 9 พันล้านดอลลาร์ และต่อมาปรับลดลงเหลือ 6.3 พันล้านดอลลาร์)
บทสรุปของคดีนี้จบลงในปี 2008 ด้วยการตกลงยอมความ โดย Raines และผู้บริหารอีกสองท่านตกลงจ่ายค่าปรับรวมประมาณ 3 ล้านดอลลาร์ (ซึ่งจ่ายโดยประกันของบริษัท) และ Raines ยอมบริจาคเงินจากการขายหุ้นมูลค่า 1.8 ล้านดอลลาร์ให้การกุศล พร้อมสละสิทธิ์ในออปชันหุ้นมูลค่า 15.6 ล้านดอลลาร์ อย่างไรก็ตาม เขาปฏิเสธข้อกล่าวหามาโดยตลอด และในเวลาต่อมาปี 2012 ผู้พิพากษา Richard Leon ได้ยกฟ้องเขาในคดีฉ้อโกงหลักทรัพย์ โดยระบุว่าไม่มีหลักฐานว่า Raines ทราบว่าการบัญชีของบริษัทละเมิดหลัก GAAP (Generally Accepted Accounting Principles) หรือหลักการบัญชีที่ยอมรับกันทั่วไป
บทบาทต่อวิกฤตซับไพรม์ (Subprime Mortgage Crisis)
ชื่อของ Frank Raines ถูกนำไปเชื่อมโยงกับวิกฤตการเงินปี 2008 โดยนิตยสาร Time เคยจัดให้เขาเป็นหนึ่งใน "25 บุคคลที่ต้องรับผิดชอบต่อวิกฤตการเงิน" เนื่องจากในช่วงที่เขาเป็น CEO เขาได้ผลักดันโครงการนำร่องในปี 1999 เพื่อผ่อนปรนเกณฑ์การอนุมัติสินเชื่อ เพื่อช่วยให้กลุ่มผู้มีรายได้น้อยและชนกลุ่มน้อยสามารถเป็นเจ้าของบ้านได้มากขึ้น
แม้ว่านักวิจารณ์บางส่วนจะมองว่าการปล่อยสินเชื่อที่ง่ายเกินไปเป็นปัจจัยหนึ่งที่นำไปสู่วิกฤต แต่ข้อมูลจากคณะกรรมการตรวจสอบวิกฤตการเงิน (FCIC) กลับพบว่า สินเชื่อที่ Fannie Mae และ Freddie Mac ซื้อหรือค้ำประกันนั้น มีอัตราการผิดนัดชำระหนี้ต่ำกว่าสินเชื่อซับไพรม์ของบริษัทเอกชนอย่างมาก (6.2% เทียบกับ 28.3% ในกลุ่มผู้กู้ที่มีคะแนนเครดิตต่ำกว่า 660) นอกจากนี้ การเข้าซื้อสินเชื่อซับไพรม์โดยตรงในปริมาณมากเกิดขึ้นในปี 2006 ซึ่งเป็นช่วงหลังจากที่ Raines ลาออกไปแล้ว
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การศึกษา: จบการศึกษาจาก Harvard (BA, JD) และ Oxford (Rhodes Scholar)
- ตำแหน่งสำคัญ: อดีต CEO ของ Fannie Mae และอดีตผู้อำนวยการ OMB ของสหรัฐฯ
- ประเด็นทางกฎหมาย: ถูกกล่าวหาเรื่องการตกแต่งบัญชีเพื่อรับโบนัส แต่ได้รับการยกฟ้องในคดีฉ้อโกงหลักทรัพย์ปี 2012
- ความเชื่อมโยงกับวิกฤต 2008: ถูกวิจารณ์เรื่องการผ่อนปรนเกณฑ์สินเชื่อบ้าน แต่ข้อมูล FCIC ชี้ว่าสินเชื่อของ GSEs มีคุณภาพดีกว่าภาคเอกชน
- การเมือง: เคยมีข่าวลือเรื่องการเป็นที่ปรึกษาให้แคมเปญของบารัก โอบามา แต่ทั้งสองฝ่ายปฏิเสธ
| ช่วงปี | บทบาท/เหตุการณ์สำคัญ | หน่วยงาน/องค์กร |
|---|---|---|
| 1969 | จัดทำรายงานความไม่สงบของเยาวชน | รัฐบาลนิกสัน |
| 1977 - 1979 | รองผู้อำนวยการด้านเศรษฐกิจและรัฐบาล | OMB / ทำเนียบขาว |
| 1991 - 1996 | รองประธาน (Vice Chairman) | Fannie Mae |
| 1996 - 1998 | ผู้อำนวยการ (Director) | OMB (รัฐบาลคลินตัน) |
| 1999 - 2004 | ประธานและ CEO | Fannie Mae |
คำถามที่พบบ่อย
Frank Raines คือใคร?
เขาเป็นผู้บริหารชาวอเมริกันที่เคยดำรงตำแหน่ง CEO ของ Fannie Mae และผู้อำนวยการสำนักงานจัดการและงบประมาณ (OMB) ของสหรัฐฯ มีบทบาทสำคัญในการบริหารการเงินและนโยบายที่อยู่อาศัยของประเทศ
เขามีส่วนทำให้เกิดวิกฤตการเงินปี 2008 จริงหรือไม่?
เป็นประเด็นที่ถกเถียงกัน แม้เขาจะถูกวิจารณ์เรื่องการผ่อนปรนเกณฑ์สินเชื่อบ้าน แต่คณะกรรมการ FCIC ระบุว่าสถาบันที่รัฐสนับสนุน (GSEs) อย่าง Fannie Mae ไม่ใช่สาเหตุหลักของวิกฤต และสินเชื่อที่พวกเขาดูแลมีอัตราการผิดนัดชำระต่ำกว่าของเอกชน
คดีทุจริตทางบัญชีที่ Fannie Mae จบลงอย่างไร?
Raines ยอมความโดยการจ่ายค่าปรับ (ผ่านประกัน) และสละสิทธิ์ในหุ้นและผลประโยชน์บางส่วน แต่ในเวลาต่อมาศาลรัฐบาลกลางได้ยกฟ้องเขาในคดีฉ้อโกงหลักทรัพย์ โดยระบุว่าไม่มีหลักฐานว่าเขาเจตนาหลอกลวงนักลงทุน
เขามีความสัมพันธ์ทางการเมืองกับบารัก โอบามา หรือไม่?
เคยมีรายงานว่าเขาได้รับโทรศัพท์จากทีมงานของโอบามาเพื่อขอคำปรึกษาด้านนโยบายที่อยู่อาศัย แต่ทั้ง Raines และแคมเปญของโอบามาได้ปฏิเสธว่าเขาไม่ได้ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาอย่างเป็นทางการ
GAAP ที่กล่าวถึงในคดีของเขาคืออะไร?
GAAP ย่อมาจาก Generally Accepted Accounting Principles คือ มาตรฐานการบัญชีที่ยอมรับกันทั่วไป ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ในการจัดทำงบการเงินเพื่อให้มีความโปร่งใสและเปรียบเทียบกันได้