Fred Haise วีรบุรุษแห่ง Apollo 13 และตำนานนักบินทดสอบผู้ไม่ยอมแพ้
ในประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศ ชื่อของ Fred Haise (เฟรด ไฮส์) ถูกจารึกไว้ในฐานะหนึ่งใน 24 นักบินอวกาศโครงการ Apollo ที่เดินทางไปถึงดวงจันทร์ แม้ว่าโชคชะตาจะทำให้เขาพลาดโอกาสในการเป็นมนุษย์คนที่ 6 ที่ได้เหยียบพื้นผิวดวงจันทร์ แต่ความกล้าหาญและการเอาชีวิตรอดจากวิกฤตการณ์ในภารกิจ Apollo 13 ได้ทำให้เขากลายเป็นสัญลักษณ์ของความอดทนและทักษะการบินระดับสูง
เส้นทางสู่ดวงดาว: จากนักบินรบสู่นักบินอวกาศ
Fred Haise เกิดเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 1933 ที่เมืองบิล็อกซี รัฐมิสซิสปี สหรัฐอเมริกา เขาเริ่มต้นเส้นทางสายการบินด้วยการเข้าร่วมโปรแกรม Naval Aviation Cadet และรับราชการเป็นนักบินขับไล่ในหน่วย U.S. Marine Corps (นาวิกโยธินสหรัฐฯ) และต่อมาใน U.S. Air Force (กองทัพอากาศสหรัฐฯ) โดยมีความเชี่ยวชาญในการบินเครื่องบินขับไล่หลายรุ่น เช่น F2H-4 Banshee และ F9F-8 Cougar
ด้วยความมุ่งมั่นในด้านวิศวกรรม เขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านวิศวกรรมการบิน (Aeronautical Engineering) จาก University of Oklahoma พร้อมเกียรตินิยม ซึ่งพื้นฐานทางวิชาการและประสบการณ์การบินรวมกว่า 9,300 ชั่วโมง (เป็นชั่วโมงบินเจ็ตถึง 6,200 ชั่วโมง) ทำให้เขาเป็นตัวเลือกที่โดดเด่นเมื่อ NASA เปิดรับสมัครนักบินอวกาศกลุ่มที่ 5 (Group 5) ในปี 1966
วิกฤตการณ์ Apollo 13 และสถิติโลกที่ไม่ได้ตั้งใจ
Haise ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่เป็น Lunar Module Pilot (นักบินประจำโมดูลดวงจันทร์) ในภารกิจ Apollo 13 ซึ่งเดิมทีเขาถูกวางตัวไว้สำหรับ Apollo 14 แต่มีการสลับลำดับเพื่อให้ Alan Shepard มีเวลาฝึกซ้อมมากขึ้น ในระหว่างการเดินทางได้เกิดเหตุการณ์ระเบิดของถังออกซิเจน ทำให้ภารกิจการลงจอดบนดวงจันทร์ต้องถูกยกเลิกกลางคัน
ในเหตุการณ์นี้ Haise พร้อมด้วย Jim Lovell และ Jack Swigert ได้สร้างสถิติเป็นมนุษย์ที่เดินทางไปไกลจากโลกมากที่สุดในประวัติศาสตร์ (จนกระทั่งถึงภารกิจ Artemis II ในปี 2026) นอกจากวิกฤตทางเทคนิคแล้ว Haise ยังต้องต่อสู้กับอาการเจ็บป่วยส่วนตัว โดยเขาติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะและลุกลามไปยังไต ทำให้ต้องทนทุกข์กับความเจ็บปวดตลอดการเดินทางกลับโลก
บทบาทสำคัญในโครงการ Space Shuttle และการทดสอบการลงจอด
หลังจบภารกิจ Apollo Haise ได้ย้ายมาสนับสนุนโครงการ Space Shuttle (กระสวยอวกาศ) โดยในปี 1977 เขาได้รับหน้าที่เป็นผู้บัญชาการในการทดสอบ Approach and Landing Tests (ALT) ซึ่งเป็นการทดสอบการร่อนลงจอดของกระสวยอวกาศลำแรกที่ชื่อว่า Enterprise
เขาและ C. Gordon Fullerton ได้นำ Enterprise บินร่อนลงจอดถึง 3 ครั้งหลังจากถูกปล่อยจากเครื่องบินขนส่ง ซึ่งการทดสอบนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในการยืนยันคุณลักษณะการบินของกระสวยอวกาศก่อนที่จะมีการใช้งานจริงในอวกาศ แม้ว่าเขาจะถูกวางตัวให้บัญชาการภารกิจ STS-2A แต่ภารกิจดังกล่าวถูกยกเลิกเนื่องจากปัญหาด้านงบประมาณและการเสื่อมสภาพของสถานี Skylab
ชีวิตหลังเกษียณและการเผชิญหน้ากับอุบัติเหตุ
Fred Haise เกษียณจาก NASA ในปี 1979 และเข้าทำงานในตำแหน่งผู้บริหารและนักบินทดสอบที่ Grumman Aerospace Corporation จนถึงปี 1996 อย่างไรก็ตาม ในปี 1973 เขาประสบอุบัติเหตุทางอากาศครั้งร้ายแรงขณะบินเครื่องบิน Convair BT-13 ที่ดัดแปลงเพื่อใช้ในภาพยนตร์เรื่อง Tora! Tora! Tora! ส่งผลให้เขาได้รับบาดเจ็บจากไฟไหม้รุนแรง (Second-degree burns) ถึง 50% ของร่างกาย
ในปี 2022 เขาได้ถ่ายทอดประสบการณ์ชีวิตและการทำงานในโครงการ Apollo ผ่านหนังสืออัตชีวประวัติชื่อ "Never Panic Early" เพื่อส่งต่อแรงบันดาลใจในการรับมือกับวิกฤต
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งสูงสุด: นักบินประจำโมดูลดวงจันทร์ (Lunar Module Pilot) ภารกิจ Apollo 13
- สถิติโลก: เดินทางไปไกลจากโลกมากที่สุด (ร่วมกับลูกเรือ Apollo 13)
- ความสำเร็จด้านการบิน: ผู้บัญชาการทดสอบการลงจอดของ Space Shuttle Enterprise
- รางวัลเกียรติยศ: เหรียญ Presidential Medal of Freedom และ NASA Distinguished Service Medal
- สถานะปัจจุบัน: สมาชิกคนสุดท้ายที่ยังมีชีวิตอยู่ของลูกเรือ Apollo 13
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 14 พฤศจิกายน 1933 |
| การศึกษา | ปริญญาตรีวิศวกรรมการบิน University of Oklahoma |
| ประสบการณ์การบิน | 9,300 ชั่วโมง (Jet 6,200 ชั่วโมง) |
| ภารกิจหลัก | Apollo 13, Space Shuttle ALT |
| ระยะเวลาในอวกาศ | 5 วัน 22 ชั่วโมง 54 นาที |
| ปีที่เกษียณจาก NASA | 29 มิถุนายน 1979 |
คำถามที่พบบ่อย
Fred Haise ได้เดินบนดวงจันทร์หรือไม่?
ไม่ เขาไม่ได้เดินบนดวงจันทร์ เนื่องจากภารกิจ Apollo 13 เกิดอุบัติเหตุระเบิดของถังออกซิเจน ทำให้ต้องยกเลิกการลงจอดและเดินทางกลับโลกทันที
บทบาทของเขาในโครงการ Space Shuttle คืออะไร?
เขาทำหน้าที่เป็นผู้บัญชาการในการทดสอบการร่อนลงจอด (Approach and Landing Tests) ของกระสวยอวกาศ Enterprise ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญในการพิสูจน์ว่ากระสวยอวกาศสามารถลงจอดได้อย่างปลอดภัย
เขามีสถิติโลกอะไรบ้าง?
เขาร่วมกับลูกเรือ Apollo 13 สร้างสถิติการเดินทางไปไกลจากโลกมากที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยทำได้ในขณะนั้น
Fred Haise ประสบอุบัติเหตุอะไรบ้างนอกเหนือจากในอวกาศ?
ในปี 1973 เขาประสบอุบัติเหตุเครื่องบินตกขณะบินเครื่องบินโบราณที่ใช้ถ่ายทำภาพยนตร์ ทำให้ได้รับบาดเจ็บจากไฟไหม้รุนแรงถึงครึ่งหนึ่งของร่างกาย
เขามีผลงานเขียนอะไรบ้าง?
เขาเขียนหนังสืออัตชีวประวัติชื่อ "Never Panic Early" ซึ่งตีพิมพ์ในปี 2022 เล่าถึงชีวิตและการผจญภัยในโครงการ Apollo