Gabriel Zucman นักเศรษฐศาสตร์ผู้เปิดโปงความลับของสวรรค์ทางภาษี
ในโลกของการเงินระดับโลกที่มีความซับซ้อน Gabriel Zucman คือหนึ่งในนักเศรษฐศาสตร์ที่มีอิทธิพลมากที่สุดในการตีแผ่กลไกการซ่อนความมั่งคั่งของมหาเศรษฐีและบริษัทข้ามชาติ เขาเป็นผู้เชี่ยวชาญด้าน Tax Havens หรือ สวรรค์ทางภาษี (พื้นที่ที่มีอัตราภาษีต่ำมากหรือไม่มีเลยเพื่อดึงดูดเงินทุนจากต่างชาติ) โดยปัจจุบันเขาดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ที่ Paris School of Economics และเป็นผู้อำนวยการของ EU Tax Observatory ในกรุงปารีส
เส้นทางวิชาการและการขับเคลื่อนทางสังคม
Zucman เกิดที่กรุงปารีสในปี 1986 เติบโตในครอบครัวแพทย์และได้รับแรงบันดาลใจทางการเมืองจากเหตุการณ์สำคัญในฝรั่งเศสช่วงวัยเยาว์ เขาสำเร็จการศึกษาจากสถาบันชั้นนำอย่าง École normale supérieure Paris-Saclay และคว้าปริญญาเอกด้านเศรษฐศาสตร์จาก Paris School of Economics โดยมี Thomas Piketty นักเศรษฐศาสตร์ชื่อดังเป็นอาจารย์ที่ปรึกษา
ผลงานวิทยานิพนธ์ของเขาที่ศึกษาเรื่องการย้ายถิ่นฐานของคนรวยเนื่องจากภาษีความมั่งคั่งในฝรั่งเศส ได้รับรางวัลวิทยานิพนธ์ยอดเยี่ยมจาก French Economic Association ในปี 2014 หลังจากนั้นเขาได้สั่งสมประสบการณ์การสอนและการวิจัยที่มหาวิทยาลัยชั้นนำระดับโลก ทั้ง University of California, Berkeley และ London School of Economics (LSE)
การเปิดโปงความมั่งคั่งที่ถูกซ่อนและกลไก BEPS
ผลงานที่สร้างชื่อเสียงให้ Zucman มากที่สุดคือหนังสือ The Hidden Wealth of Nations (2015) ซึ่งเขาใช้การวิเคราะห์ความผิดปกติของข้อมูลการลงทุนระหว่างประเทศ เพื่อพิสูจน์ว่าสถิติของรัฐบาลมักประเมินสินทรัพย์ต่างประเทศต่ำกว่าความเป็นจริง เนื่องจากไม่ได้นับรวมทรัพย์สินที่ถูกซ่อนไว้ในสวรรค์ทางภาษี
Zucman พบว่าประมาณ 8% ของความมั่งคั่งทางการเงินทั่วโลก หรือคิดเป็นมูลค่าราว 7.6 ล้านล้านดอลลาร์ ถูกเก็บไว้ในสวรรค์ทางภาษี โดยส่วนใหญ่ไม่ได้ถูกแจ้งต่อหน่วยงานจัดเก็บภาษี นอกจากนี้เขายังศึกษาเรื่อง Base Erosion and Profit Shifting (BEPS) หรือ การกัดกร่อนฐานภาษีและการโอนย้ายกำไร ซึ่งเป็นเทคนิคที่บริษัทข้ามชาติใช้ย้ายกำไรไปยังประเทศที่มีภาษีต่ำเพื่อลดภาระภาษี
จากการวิจัยในปี 2018 Zucman ระบุว่า ไอร์แลนด์ คือสวรรค์ทางภาษีสำหรับบริษัทข้ามชาติที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยมีปริมาณการโอนย้ายกำไรสูงกว่าระบบสวรรค์ทางภาษีในแถบแคริบเบียนทั้งหมดรวมกันเสียอีก
| ประเทศ/พื้นที่ | กำไรที่ถูกโอนย้าย (พันล้านดอลลาร์) | อัตราภาษีที่แท้จริง (%) |
|---|---|---|
| ไอร์แลนด์ | 106 | 4% |
| เนเธอร์แลนด์ | 89 | 10% |
| สิงคโปร์ | 70 | 8% |
| สวิตเซอร์แลนด์ | 58 | 21% |
| ลักเซมเบิร์ก | 47 | 3% |
| แคริบเบียน | 97 | 2% |
ข้อเสนอการจัดเก็บภาษีมหาเศรษฐีระดับโลก
Zucman ไม่เพียงแต่ทำวิจัย แต่ยังเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำอย่างเป็นรูปธรรม เขาผลักดันให้มีการจัดเก็บ ภาษีความมั่งคั่งระดับโลก (Global Wealth Tax) โดยเสนอให้เก็บภาษี 2% จากผู้ที่มีทรัพย์สินเกิน 100 ล้านยูโรขึ้นไป
เขาโต้แย้งว่าระบบภาษีในปัจจุบันมีความถดถอย (Regressive) ในกลุ่มคนรวยที่สุด โดยมหาเศรษฐีพันล้านบางรายจ่ายภาษีจริงเพียง 0.3% ของความมั่งคั่งต่อปีเท่านั้น เพื่อให้มาตรการนี้ได้ผล Zucman เสนอให้มีการสร้าง ทะเบียนสินทรัพย์โลก (Global Asset Registry) และการแลกเปลี่ยนข้อมูลทางการเงินระหว่างประเทศโดยอัตโนมัติ เพื่อป้องกันไม่ให้คนรวยย้ายเงินหนีภาษี
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความเชี่ยวชาญ: เน้นการวิจัยเรื่องสวรรค์ทางภาษี, การเลี่ยงภาษีของบริษัทข้ามชาติ และความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ
- ผลงานเด่น: หนังสือ The Hidden Wealth of Nations ซึ่งเปลี่ยนวิธีที่นักเศรษฐศาสตร์มองการเลี่ยงภาษีทั่วโลก
- รางวัลการันตี: ได้รับรางวัล Best Young Economist of France (2018) และ John Bates Clark Medal (2023) ซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดสำหรับนักเศรษฐศาสตร์อายุต่ำกว่า 40 ปี
- บทบาทปัจจุบัน: ผู้อำนวยการ EU Tax Observatory และศาสตราจารย์ที่ Paris School of Economics
คำถามที่พบบ่อย
Gabriel Zucman คือใคร?
เขาเป็นนักเศรษฐศาสตร์ชาวฝรั่งเศส-อเมริกัน ผู้เชี่ยวชาญด้านสวรรค์ทางภาษีและการเลี่ยงภาษีระดับโลก มีบทบาทสำคัญในการวิจัยเรื่องความเหลื่อมล้ำทางความมั่งคั่ง
สวรรค์ทางภาษี (Tax Haven) ในมุมมองของ Zucman คืออะไร?
คือพื้นที่ที่ถูกใช้เพื่อซ่อนทรัพย์สินหรือโอนย้ายกำไรของบริษัทข้ามชาติเพื่อหลีกเลี่ยงการจ่ายภาษีในประเทศที่มีอัตราภาษีสูง โดย Zucman พบว่ามีเงินมหาศาลถูกซ่อนไว้ในพื้นที่เหล่านี้โดยไม่แจ้งรัฐบาล
ทำไมเขาถึงเสนอให้เก็บภาษีมหาเศรษฐี 2%?
เพราะเขาพบว่ามหาเศรษฐีระดับพันล้านจ่ายภาษีในอัตราที่ต่ำมากเมื่อเทียบกับความมั่งคั่งที่มี การเก็บภาษีเพิ่มจะช่วยเพิ่มรายได้ให้รัฐบาลและลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางสังคม
BEPS คืออะไรและเกี่ยวข้องกับงานของเขาอย่างไร?
BEPS ย่อมาจาก Base Erosion and Profit Shifting คือกลยุทธ์การลดฐานภาษีและโอนย้ายกำไร ซึ่ง Zucman ใช้เครื่องมือนี้ในการระบุว่าประเทศใดเป็นสวรรค์ทางภาษีสำหรับบริษัทข้ามชาติ เช่น กรณีของไอร์แลนด์
ผลงานของ Zucman ส่งผลกระทบต่อโลกอย่างไร?
งานวิจัยของเขาถูกนำไปใช้ในการอภิปรายนโยบายของกลุ่ม G20 และเป็นรากฐานในการผลักดันความโปร่งใสทางภาษีระดับสากล รวมถึงการสร้างฐานข้อมูลความเหลื่อมล้ำโลก (World Inequality Database)