Gareth Evans รัฐบุรุษผู้ขับเคลื่อนนโยบายต่างประเทศและหลักการมนุษยธรรมระดับโลก
Gareth Evans เป็นบุคคลสำคัญที่มีบทบาทหลากหลายทั้งในฐานะนักการเมืองระดับสูงของออสเตรเลีย นักวิชาการด้านกฎหมาย และผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายระหว่างประเทศ เขาเป็นหนึ่งในรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งในคณะรัฐมนตรีของพรรคแรงงาน (Labor Party) ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ โดยมีผลงานโดดเด่นในการปรับเปลี่ยนทิศทางความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของออสเตรเลียให้มีความใกล้ชิดกับภูมิภาคเอเชียมากขึ้น
เส้นทางสู่การเมืองและรากฐานทางวิชาการ
Evans เกิดเมื่อวันที่ 5 กันยายน 1944 ณ เมืองเมลเบิร์น รัฐวิกตอเรีย เขาเริ่มต้นเส้นทางสายวิชาการด้วยความโดดเด่น โดยสำเร็จการศึกษาด้านศิลปศาสตร์และกฎหมายเกียรตินิยมอันดับหนึ่งจากมหาวิทยาลัยเมลเบิร์น ก่อนจะได้รับทุนการศึกษา Shell ไปศึกษาต่อระดับปริญญาโทด้านปรัชญา การเมือง และเศรษฐศาสตร์ (PPE) ที่ Magdalen College มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
ก่อนเข้าสู่สนามการเมือง เขาเคยเป็นอาจารย์สอนกฎหมายที่มหาวิทยาลัยเมลเบิร์น และทำงานเป็น Barrister (ทนายความผู้มีสิทธิ์ว่าความในศาลสูง) โดยมีความเชี่ยวชาญด้านกฎหมายอุตสาหกรรม นอกจากนี้เขายังเป็นนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิพลเมืองที่เข้มแข็ง โดยผลักดันประเด็นการยกเลิกโทษประหารชีวิต และการปฏิรูปกฎหมายทำแท้ง ซึ่งรากฐานเหล่านี้ส่งผลให้เขาได้รับความไว้วางใจให้เข้าสู่สภาสูง (Senate) ในปี 1978
บทบาทรัฐมนตรีและการบริหารประเทศ
ในช่วงปี 1983 ถึง 1996 Evans ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในรัฐบาลของ Bob Hawke และ Paul Keating โดยผ่านการดูแลกระทรวงสำคัญหลายแห่ง เริ่มต้นจากตำแหน่ง Attorney-General (อัยการสูงสุด) ซึ่งเขาได้ผลักดันการจัดตั้งหน่วยงานดำเนินคดีอาญาของเครือรัฐ และปฏิรูปกฎหมายข้อมูลข่าวสาร
ต่อมาเขาได้รับมอบหมายให้ดูแลกระทรวงทรัพยากรและพลังงาน รวมถึงกระทรวงคมนาคมและการสื่อสาร ซึ่งเขามีบทบาทสำคัญในการปรับโครงสร้างรัฐวิสาหกิจด้านโทรคมนาคมให้เป็นรูปแบบบริษัท เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การแปรรูปในเวลาต่อมา
ความสำเร็จในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
ตำแหน่งที่สร้างชื่อเสียงให้เขามากที่สุดคือ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ (1988–1996) โดย Evans ได้นำเสนอแนวคิด Niche Diplomacy หรือการทูตเฉพาะทาง และการเป็น "พลเมืองโลกที่ดี" เพื่อยกระดับบทบาทของออสเตรเลียในฐานะประเทศที่มีอำนาจระดับกลาง (Middle Power)
ผลงานที่เป็นรูปธรรม ได้แก่ การริเริ่มแผนสันติภาพของ UN ในกัมพูชา การผลักดันอนุสัญญาอาวุธเคมีระหว่างประเทศ รวมถึงการมีส่วนร่วมก่อตั้ง APEC และ ASEAN Regional Forum (ARF) เพื่อสร้างความร่วมมือทางเศรษฐกิจและความมั่นคงในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก
การขับเคลื่อนมนุษยธรรมและสันติภาพโลกหลังการเมือง
หลังจากอำลาตำแหน่งทางการเมืองในปี 1999 Evans ได้ก้าวเข้าสู่บทบาทผู้นำองค์กรระดับโลก โดยดำรงตำแหน่งประธานและ CEO ของ International Crisis Group (ICG) ระหว่างปี 2000–2009 ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่มุ่งเน้นการป้องกันและแก้ไขความขัดแย้งรุนแรงทั่วโลก
หนึ่งในมรดกทางความคิดที่สำคัญที่สุดของเขาคือการร่วมก่อตั้งหลักการ Responsibility to Protect (R2P) หรือ "ความรับผิดชอบในการปกป้อง" ซึ่งเสนอว่ารัฐมีหน้าที่ปกป้องประชาชนของตนจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์และอาชญากรรมร้ายแรง หากรัฐใดล้มเหลว ประชาคมโลกมีหน้าที่ต้องเข้าแทรกแซงเพื่อมนุษยธรรม ซึ่งหลักการนี้ได้รับการยอมรับจากสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติในปี 2005
นอกจากนี้ เขายังอุทิศตนให้กับการปลดอาวุธนิวเคลียร์ โดยดำรงตำแหน่งประธานร่วมของคณะกรรมาธิการระหว่างประเทศว่าด้วยการไม่แพร่ขยายและปลดอาวุธนิวเคลียร์ และดำรงตำแหน่งอธิการบดี (Chancellor) ของมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย (ANU) ระหว่างปี 2010–2020
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การศึกษา: ปริญญาตรีเกียรตินิยมอันดับหนึ่งจาก University of Melbourne และปริญญาโทจาก Oxford University
- ตำแหน่งการเมืองสูงสุด: รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศออสเตรเลีย (ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดของพรรคแรงงานในยุคนั้น)
- ผลงานระดับโลก: ผู้ร่วมริเริ่มหลักการ R2P (Responsibility to Protect) เพื่อป้องกันการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
- บทบาทบริหาร: อดีตประธานและ CEO ของ International Crisis Group และอดีตอธิการบดี ANU
- ความเชี่ยวชาญ: กฎหมายรัฐธรรมนูญ, ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และการปลดอาวุธนิวเคลียร์
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง | หน่วยงาน/รัฐบาล |
|---|---|---|
| 1978 – 1996 | วุฒิสมาชิก (Senator) | รัฐวิกตอเรีย / รัฐสภาออสเตรเลีย |
| 1983 – 1984 | อัยการสูงสุด (Attorney-General) | รัฐบาล Bob Hawke |
| 1988 – 1996 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ | รัฐบาล Hawke และ Keating |
| 1996 – 1998 | รองหัวหน้าพรรคฝ่ายค้าน | พรรคแรงงาน (Labor Party) |
| 2000 – 2009 | ประธานและ CEO | International Crisis Group |
| 2010 – 2020 | อธิการบดี (Chancellor) | Australian National University (ANU) |
คำถามที่พบบ่อย
หลักการ Responsibility to Protect (R2P) คืออะไร?
คือหลักการที่ระบุว่ารัฐมีหน้าที่หลักในการปกป้องประชากรของตนจากการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ อาชญากรรมสงคราม และการกวาดล้างทางชาติพันธุ์ หากรัฐนั้นไม่สามารถหรือจงใจไม่ปกป้อง ประชาคมโลกมีหน้าที่เข้าช่วยเหลือหรือแทรกแซงผ่านมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ
Gareth Evans มีบทบาทอย่างไรในการปรับนโยบายต่างประเทศของออสเตรเลีย?
เขาเปลี่ยนจุดเน้นจากการพึ่งพาสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักรเพียงอย่างเดียว มาเป็นการสร้างความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นกับประเทศในเอเชีย โดยเฉพาะอินโดนีเซียและจีน พร้อมทั้งนำแนวคิด "การทูตเฉพาะทาง" มาใช้เพื่อสร้างอิทธิพลในเวทีโลก
International Crisis Group (ICG) ทำหน้าที่อะไร?
เป็นองค์กรอิสระที่ทำหน้าที่เฝ้าระวัง ให้คำแนะนำ และวิเคราะห์สถานการณ์ความขัดแย้งทั่วโลก เพื่อให้ข้อมูลแก่ผู้กำหนดนโยบายในการป้องกันไม่ให้ความขัดแย้งบานปลายกลายเป็นสงครามหรือการนองเลือด
ทำไม Gareth Evans ถึงถูกเรียกว่า "Biggles"?
เป็นฉายาที่เกิดจากเหตุการณ์ที่เขาใช้เครื่องบินของกองทัพอากาศ (RAAF) ถ่ายภาพทางอากาศโครงการเขื่อน Franklin ในแทสเมเนีย ซึ่งถูกวิจารณ์ว่าใช้ทรัพยากรรัฐเพื่อผลประโยชน์ทางการเมือง โดยชื่อ Biggles มาจากตัวละครนักบินในนิยายชื่อดัง
บทบาทของเขาในด้านนิวเคลียร์คืออะไร?
เขาเป็นผู้นำในการผลักดันการปลดอาวุธนิวเคลียร์ระดับโลก โดยเป็นประธานร่วมของคณะกรรมาธิการระหว่างประเทศว่าด้วยการไม่แพร่ขยายและปลดอาวุธนิวเคลียร์ และก่อตั้งเครือข่ายผู้นำเอเชียแปซิฟิกเพื่อการปลดอาวุธนิวเคลียร์ (APLN)