Hailemariam Desalegn อดีตนายกรัฐมนตรีผู้สร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ให้เอธิโอเปีย
ในประวัติศาสตร์การเมืองสมัยใหม่ของเอธิโอเปีย Hailemariam Desalegn (ไฮเลมาเรียม เดซาเลญ) คือบุคคลสำคัญที่สร้างบรรทัดฐานใหม่ด้วยการเป็นผู้นำคนแรกที่ตัดสินใจก้าวลงจากตำแหน่งด้วยความสมัครใจ เพื่อเปิดทางให้กับการปฏิรูปประเทศ ท่ามกลางวิกฤตการณ์และความวุ่นวายทางการเมืองในช่วงปี 2016-2018
เส้นทางสู่จุดสูงสุดทางการเมือง
ก่อนจะก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้นำประเทศ Hailemariam เริ่มต้นอาชีพในฐานะวิศวกรโยธาและนักวิชาการ โดยดำรงตำแหน่งคณบดีสถาบันเทคโนโลยีน้ำ (Water Technology Institute) นานถึง 13 ปี ความเชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการน้ำและสิ่งแวดล้อมทำให้เขาเป็นที่ยอมรับ ก่อนจะผันตัวเข้าสู่เส้นทางการเมืองในฐานะสมาชิกของ EPRDF (Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front) ซึ่งเป็นพรรคการเมืองที่ครองอำนาจในขณะนั้น
เขาไต่เต้าจากตำแหน่งรองประธานภูมิภาค Southern Nations, Nationalities, and People's Region (SNNPR) ขึ้นสู่ตำแหน่งประธานภูมิภาคในปี 2001 และได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรี Meles Zenawi ในปี 2010
การดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและผลงานโดดเด่น
หลังการเสียชีวิตของ Meles Zenawi ในเดือนสิงหาคม 2012 Hailemariam ได้รับการแต่งตั้งให้รักษาการและก้าวขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีอย่างเต็มตัวในวันที่ 21 กันยายน 2012 นอกจากนี้เขายังได้รับเกียรติให้ดำรงตำแหน่งประธาน African Union (สหภาพแอฟริกา) ในช่วงปี 2013-2014 อีกด้วย
ในด้านเศรษฐกิจ เขาเป็นผู้ผลักดันแผนการเติบโตและการเปลี่ยนแปลง (Growth and Transformation Plan - GTP) ให้สำเร็จลุล่วง ส่งผลให้เอธิโอเปียมีการเติบโตทางเศรษฐกิจในระดับเลขสองหลักอย่างต่อเนื่อง โดยมีโครงการโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่เกิดขึ้นมากมาย เช่น รถไฟรางเบาในแอดดิสอาบาบา, เขื่อน Gilgel Gibe III และนิคมอุตสาหกรรมในเมือง Hawassa และ Mekelle
นอกจากนี้ เขายังสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาคที่สำคัญ เช่น โครงการระเบียงขนส่ง LAPSSET ร่วมกับเคนยา เพื่อสร้างเส้นทางส่งออกใหม่สำหรับประเทศที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล และการสร้างท่อส่งเชื้อเพลิงมูลค่า 1.55 พันล้านดอลลาร์ร่วมกับจิบูตี รวมถึงการสานต่อโครงการเขื่อน Grand Ethiopian Renaissance Dam ที่เป็นยุทธศาสตร์สำคัญของชาติ
การลาออกและการเปลี่ยนผ่านสู่บทบาทใหม่
ท่ามกลางการประท้วงครั้งใหญ่ในภูมิภาค Oromia และ Amhara ระหว่างปี 2015-2016 ซึ่งนำไปสู่ความสูญเสียจำนวนมาก Hailemariam ได้ประกาศลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและประธานพรรค EPRDF ในวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2018 โดยระบุว่าการตัดสินใจครั้งนี้เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้เกิดสันติภาพและประชาธิปไตยที่ยั่งยืน ก่อนจะส่งมอบอำนาจให้กับ Abiy Ahmed ในวันที่ 2 เมษายน 2018
ปัจจุบันเขาอุทิศตนให้กับงานด้านสังคมผ่าน มูลนิธิ Hailemariam and Roman Foundation (HRF) ซึ่งมุ่งเน้นการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในแอฟริกา ทั้งในด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม สุขภาพแม่และเด็ก และการเสริมสร้างศักยภาพเยาวชน รวมถึงดำรงตำแหน่งประธานบอร์ดขององค์กรระดับนานาชาติ เช่น AGRA (Alliance for a Green Revolution in Africa) และ TradeMark Africa
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การศึกษา: ปริญญาตรีวิศวกรรมโยธา (Addis Ababa University), ปริญญาโทวิศวกรรมน้ำและสิ่งแวดล้อม (Tampere University of Technology, ฟินแลนด์) และปริญญาโทด้านภาวะผู้นำองค์กร (Azusa Pacific University, สหรัฐฯ)
- จุดเด่นทางการเมือง: เป็นผู้นำเอธิโอเปียคนแรกในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ที่ลาออกจากตำแหน่งอย่างสันติ
- ความสำเร็จทางเศรษฐกิจ: ผลักดันการลงทุนจากต่างประเทศ (โดยเฉพาะจีน) และทำให้ประเทศได้รับอันดับความน่าเชื่อถือ (Credit Rating) จาก Moody's, Fitch และ S&P เป็นครั้งแรกในปี 2014
- รางวัลเกียรติยศ: ได้รับเหรียญเกียรติยศสูงสุดของเอธิโอเปีย (2018) และเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Grand Cordon of the Order of the Rising Sun จากญี่ปุ่น (2019)
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่งสำคัญ | บทบาท/ผลงานหลัก |
|---|---|---|
| 2001 – 2006 | ประธานภูมิภาค SNNPR | บริหารจัดการระดับภูมิภาคทางตอนใต้ของเอธิโอเปีย |
| 2010 – 2012 | รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.ต่างประเทศ | ดูแลนโยบายต่างประเทศภายใต้ Meles Zenawi |
| 2012 – 2018 | นายกรัฐมนตรีเอธิโอเปีย | ขับเคลื่อนเศรษฐกิจและโครงสร้างพื้นฐานระดับชาติ |
| 2013 – 2014 | ประธานสหภาพแอฟริกา (AU) | นำการทูตและสร้างความร่วมมือในระดับทวีป |
| 2019 – ปัจจุบัน | ประธานบอร์ด AGRA / ผู้ก่อตั้ง HRF | ส่งเสริมความมั่นคงทางอาหารและการพัฒนาสังคม |
คำถามที่พบบ่อย
ทำไม Hailemariam Desalegn ถึงตัดสินใจลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี?
เขาลาออกเพื่อลดความตึงเครียดทางการเมืองและเปิดทางให้กับการปฏิรูปประเทศ หลังจากเกิดการประท้วงรุนแรงในภูมิภาค Oromia และ Amhara ระหว่างปี 2014-2016 ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตและเกิดวิกฤตศรัทธาในรัฐบาล
ผลงานด้านเศรษฐกิจที่โดดเด่นที่สุดของเขาคืออะไร?
การรักษาอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจในระดับเลขสองหลัก และการสร้างโครงการพื้นฐานขนาดใหญ่ เช่น รถไฟรางเบาในแอดดิสอาบาบา และการดึงดูดเงินลงทุนจากจีนเพื่อสร้างถนน สะพาน และทางรถไฟทั่วประเทศ
มูลนิธิ Hailemariam and Roman Foundation (HRF) ทำงานเกี่ยวกับอะไร?
เป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่มุ่งเน้นการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมในแอฟริกา โดยเน้น 3 เสาหลักคือ การรณรงค์ (Advocacy), การสร้างโมเดลต้นแบบ และการสร้างขีดความสามารถ ในด้านเกษตรยั่งยืน สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม
เขามีบทบาทอย่างไรในระดับนานาชาติหลังจากพ้นตำแหน่งนายกรัฐมนตรี?
เขายังคงมีบทบาทสูงในฐานะประธานบอร์ดของ AGRA เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารในแอฟริกา, ประธานบอร์ด TradeMark Africa เพื่อส่งเสริมการค้าเสรี (AfCFTA) และเป็นผู้ไกล่เกลี่ยความขัดแย้งในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก