Haris Silajdžić นักการเมืองผู้ทรงอิทธิพลและบทบาทสำคัญในการสร้างชาติบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
Haris Silajdžić (ฮาริส สิลาจดิช) คือรัฐบุรุษและนักวิชาการชาวบอสเนียผู้มีบทบาทโดดเด่นอย่างยิ่งในการนำพาประเทศผ่านพ้นวิกฤตการณ์สงครามและการเปลี่ยนผ่านทางการเมือง เขาได้รับการยอมรับว่าเป็นหัวหน้ารัฐบาลที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดของบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา นับตั้งแต่ยุคหลังยูโกสลาเวีย โดยเคยดำรงตำแหน่งสำคัญทั้งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ นายกรัฐมนตรี และสมาชิกคณะประธานาธิบดี
เส้นทางชีวิตและการก้าวเข้าสู่โลกการเมือง
สิลาจดิชเกิดเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1945 ที่เมืองเบรซา (Breza) ในยุคที่พื้นที่นี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของยูโกสลาเวีย เขาเริ่มต้นเส้นทางสายวิชาการด้วยการศึกษาด้านภาษาอาหรับและอิสลามศึกษาจากมหาวิทยาลัยเบนกาซีในประเทศลิเบีย ก่อนจะคว้าปริญญาโทและปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยพริสตีนา ซึ่งพื้นฐานทางวิชาการที่แข็งแกร่งนี้ได้กลายเป็นรากฐานสำคัญในการทำงานด้านการทูตในเวลาต่อมา
เขาเริ่มมีบทบาททางการเมืองในช่วงต้นทศวรรษ 1990 โดยได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศคนแรกของสาธารณรัฐบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และต่อมาได้ก้าวขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีในช่วงที่ประเทศกำลังเผชิญกับสงครามบอสเนียอันดุเดือด ในช่วงเวลานั้นเขาเป็นพันธมิตรใกล้ชิดของ Alija Izetbegović ประธานาธิบดีคนแรกของประเทศ และเป็นหนึ่งในผู้มีอำนาจตัดสินใจสูงสุดในการบริหารประเทศท่ามกลางวิกฤต
บทบาทในการบริหารและวิสัยทัศน์ด้านการปฏิรูป
นอกจากการนำประเทศในช่วงสงคราม สิลาจดิชยังดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีคนแรกของสหพันธรัฐบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา (Federation of Bosnia and Herzegovina) ระหว่างปี 1994 ถึง 1996 และได้รับแต่งตั้งเป็นประธานร่วมของสภาบริหาร (Council of Ministers) ในปี 1997 จนถึงปี 2000
ในด้านการเมืองระดับพรรค เขาเคยเป็นสมาชิกคนสำคัญของพรรค Action Democratic (SDA) ก่อนจะแยกตัวออกมาตั้งพรรค Party for Bosnia and Herzegovina (SBiH) ในปี 1996 เพื่อผลักดันแนวทางของตนเอง โดยเฉพาะการพยายามปฏิรูปรัฐธรรมนูญเพื่อสร้างความเป็นเอกภาพให้กับประเทศ และลดอำนาจการยับยั้งของกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งนำไปสู่ความพยายามใน "แพ็กเกจเดือนเมษายน" (April Package) แม้ว่าความพยายามในการแก้ไขรัฐธรรมนูญครั้งนั้นจะไม่ประสบความสำเร็จเนื่องจากไม่ได้รับเสียงสนับสนุนเพียงพอในสภา
การดำรงตำแหน่งในคณะประธานาธิบดีและจุดยืนระหว่างประเทศ
สิลาจดิชกลับมาผงาดในทางการเมืองอีกครั้งในการเลือกตั้งทั่วไปปี 2006 โดยได้รับคะแนนเสียงท่วมท้นถึง 62.80% ให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกคณะประธานาธิบดีในฐานะตัวแทนชาวบอสเนีย (Bosniak) จนถึงปี 2010
ในช่วงนี้เขาแสดงจุดยืนที่ชัดเจนและค่อนข้างเป็นที่ถกเถียง โดยเขาพยายามผลักดันให้มีการยกเลิกบางส่วนของ ข้อตกลงเดย์ตัน (Dayton Agreement) ซึ่งเป็นสนธิสัญญาที่ยุติสงครามบอสเนีย เนื่องจากเขามองว่าข้อตกลงนี้กลายเป็นอุปสรรคในการรวมชาติและสร้างความเข้มแข็งให้กับรัฐบาลกลาง โดยเขาต้องการยกเลิกสถานะของ Republika Srpska เพื่อให้ประเทศมีความเป็นหนึ่งเดียวมากขึ้น
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การศึกษา: ปริญญาตรีจากมหาวิทยาลัยเบนกาซี, ปริญญาโทและเอกจากมหาวิทยาลัยพริสตีนา
- ตำแหน่งสูงสุด: สมาชิกคณะประธานาธิบดีบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา (2006–2010)
- ผลงานเด่น: เป็นหัวหน้ารัฐบาลที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดในยุคหลังยูโกสลาเวีย
- จุดยืนทางการเมือง: สนับสนุนการรวมชาติและปฏิรูปรัฐธรรมนูญเพื่อลดการแบ่งแยกทางชาติพันธุ์
- ชีวิตส่วนตัว: สมรสกับ Selma Muhedinović อดีตนักร้องป๊อปชาวบอสเนียในปี 2016
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง | หน่วยงาน/องค์กร |
|---|---|---|
| 1990 – 1993 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ | สาธารณรัฐบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา |
| 1993 – 1996 | นายกรัฐมนตรี | สาธารณรัฐบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา |
| 1994 – 1996 | นายกรัฐมนตรี | สหพันธรัฐบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา |
| 1997 – 2000 | ประธานร่วมของสภาบริหาร | บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา |
| 2006 – 2010 | สมาชิกคณะประธานาธิบดี (ตัวแทน Bosniak) | บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา |
คำถามที่พบบ่อย
Haris Silajdžić มีบทบาทอย่างไรในช่วงสงครามบอสเนีย?
เขาดำรงตำแหน่งเป็นทั้งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศและนายกรัฐมนตรี โดยเป็นหนึ่งในผู้บริหารระดับสูงที่มีอิทธิพลมากที่สุดและเป็นที่ปรึกษาใกล้ชิดของประธานาธิบดี Alija Izetbegović ในการนำพาประเทศผ่านพ้นสงคราม
ทำไมเขาถึงต้องการแก้ไขข้อตกลงเดย์ตัน?
แม้เขาจะยอมรับว่าข้อตกลงเดย์ตันช่วยยุติการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ได้ แต่ในเวลาต่อมาเขามองว่าโครงสร้างที่ข้อตกลงนี้สร้างขึ้นกลายเป็นอุปสรรคต่อการรวมชาติ และทำให้เกิดการแบ่งแยกอำนาจระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์มากเกินไป
พรรค SBiH คืออะไรและมีความสำคัญอย่างไร?
SBiH หรือ Party for Bosnia and Herzegovina เป็นพรรคที่สิลาจดิชก่อตั้งขึ้นในปี 1996 หลังจากแยกตัวจากพรรค SDA เพื่อสร้างแนวทางทางการเมืองที่เน้นความเป็นเอกภาพของรัฐและผลักดันการปฏิรูปรัฐธรรมนูญ
จุดยืนของเขาต่อการประกาศเอกราชของโคโซโวเป็นอย่างไร?
ในเบื้องต้นเขาแจ้งว่าบอสเนียอาจยังไม่รับรองเอกราชของโคโซโวในเร็วๆ นี้เนื่องจากแรงต้านจากชุมชนชาวเซิร์บในประเทศ แต่ในภายหลังเขาได้ให้สัมภาษณ์ส่วนตัวว่าเขาสนับสนุนเอกราชของโคโซโว
ปัจจุบัน Haris Silajdžić ยังคงมีบทบาททางการเมืองหรือไม่?
เขาได้เกษียณตัวเองจากการเมืองในปี 2012 ท่ามกลางความนิยมของพรรค SBiH ที่ลดลง และหันไปใช้ชีวิตส่วนตัวในเมืองซาราเยโว