เฮง สำริน รัฐบุรุษผู้มีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์การเมืองกัมพูชา
ในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองของกัมพูชา ชื่อของ เฮง สำริน (Heng Samrin) หรือนามเต็มตามบรรดาศักดิ์ว่า สมเด็จอัคคมหาปญាចกรีย์ เฮง สำริน ถือเป็นบุคคลที่มีอิทธิพลอย่างสูงและดำรงตำแหน่งสำคัญในระดับประเทศมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะการเป็นประธานรัฐสภาที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ของกัมพูชา
เส้นทางชีวิตและการก้าวเข้าสู่การเมือง
เฮง สำริน เกิดเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม ค.ศ. 1934 ณ จังหวัดกำปงจาม ในยุคที่กัมพูชายังเป็นส่วนหนึ่งของอินโดจีนฝรั่งเศส ในช่วงเริ่มต้นของการทำงานทางการเมือง เขาได้เข้าร่วมกับขบวนการคอมมิวนิสต์ เขมรแดง (Khmer Rouge) ภายใต้การนำของพล พต และได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลและคอมมิสซาร์ทางการเมืองในช่วงที่เขมรแดงเข้ายึดอำนาจปกครองประเทศในปี ค.ศ. 1975
อย่างไรก็ตาม จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1978 เมื่อเกิดการกวาดล้างภายในกลุ่มผู้นำเขมรแดงอย่างรุนแรง ซึ่งพล พต ได้กำจัดสมาชิกระดับสูงที่ถูกมองว่าเป็นคู่แข่ง ทำให้เฮง สำริน ตัดสินใจลี้ภัยไปยังประเทศเวียดนาม เพื่อหาทางกอบกู้ประเทศจากระบอบการปกครองที่โหดร้าย
การก่อตั้งรัฐบาลใหม่และการนำประเทศ
ขณะลี้ภัยในเวียดนาม เฮง สำริน ได้ร่วมก่อตั้ง แนวร่วมสามัคคีสงเคราะห์ชาติกัมพูชา (FUNSK) และนำกองกำลังต่อต้านกลับเข้าสู่กัมพูชาโดยได้รับการสนับสนุนจากเวียดนามและสหภาพโซเวียต จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1979 กองทัพเวียดนามสามารถโค่นล้มระบอบเขมรแดงได้สำเร็จ และได้สถาปนา สาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา (People's Republic of Kampuchea) ขึ้น โดยติดตั้งให้เฮง สำริน และกลุ่มนักการเมืองคอมมิวนิสต์สายเวียดนามขึ้นเป็นผู้นำ
ในช่วงแรก เฮง สำริน ดำรงตำแหน่งประธานสภาปฏิวัติประชาชน และต่อมาในปี ค.ศ. 1981 ได้ก้าวขึ้นเป็นประธานสภาแห่งรัฐและเลขาธิการพรรคปฏิวัติประชาชนกัมพูชา แม้ในช่วงแรกเขาจะเป็นผู้นำที่มีอำนาจสูงสุด แต่บทบาททางการเมืองเริ่มลดลงหลังจาก ฮุน เซน ก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในปี ค.ศ. 1985
บทบาทในยุคเปลี่ยนผ่านสู่ระบอบประชาธิปไตย
เมื่ออิทธิพลของเวียดนามในกัมพูชาลดน้อยลง เฮง สำริน ได้ค่อยๆ ก้าวลงจากตำแหน่งบริหารหลัก โดยลาออกจากตำแหน่งเลขาธิการพรรคในปี ค.ศ. 1991 และประธานสภาแห่งรัฐในปี ค.ศ. 1992 ต่อมาเมื่อสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ทรงกลับมาดำรงตำแหน่งกษัตริย์ในปี ค.ศ. 1993 เฮง สำริน ได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ สมเด็จ (Samdech) และดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาอาวุโสของพระมหากษัตริย์ รวมถึงเป็นประธานกิตติมศักดิ์ของ พรรคประชาชนกัมพูชา (CPP)
นอกจากนี้ เขายังมีบทบาทสำคัญในฝ่ายนิติบัญญัติ โดยดำรงตำแหน่งรองประธานรัฐสภาระหว่างปี ค.ศ. 1998–2006 ก่อนจะขึ้นดำรงตำแหน่ง ประธานรัฐสภากัมพูชา ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2006 จนถึงวันที่ 22 สิงหาคม ค.ศ. 2023 ซึ่งทำให้เขากลายเป็นสมาชิกสภาที่อาวุโสที่สุดและดำรงตำแหน่งประธานรัฐสภานานที่สุดในประวัติศาสตร์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งสูงสุด: ประธานรัฐสภากัมพูชา (2006–2023)
- บทบาทประวัติศาสตร์: ผู้นำโดยพฤตินัยของสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา (1979–1985)
- สังกัดพรรค: พรรคประชาชนกัมพูชา (CPP)
- ยศทางทหาร: พลเอก (General of the Army)
- จุดยืนทางการเมือง: วิพากษ์วิจารณ์ลัทธิชาตินิยมทางเศรษฐกิจ ประชานิยม และนโยบายปกป้องทางการค้า
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง | หน่วยงาน/องค์กร |
|---|---|---|
| 1979 – 1981 | ประธานสภาปฏิวัติประชาชน | สาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา |
| 1981 – 1991 | เลขาธิการพรรค | พรรคปฏิวัติประชาชนกัมพูชา |
| 1981 – 1992 | ประธานสภาแห่งรัฐ | สาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา / รัฐกัมพูชา |
| 1993 – ปัจจุบัน | สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร | รัฐสภากัมพูชา |
| 2006 – 2023 | ประธานรัฐสภา | รัฐสภากัมพูชา |
คำถามที่พบบ่อย
เฮง สำริน มีความสัมพันธ์อย่างไรกับเขมรแดง?
ในช่วงแรกเขาเคยเป็นสมาชิกและผู้บัญชาการกองพลของเขมรแดง แต่ภายหลังได้ลี้ภัยไปยังเวียดนามในปี ค.ศ. 1978 เพื่อหลบหนีการกวาดล้างของพล พต และกลายเป็นผู้นำในการโค่นล้มระบอบเขมรแดงในเวลาต่อมา
ตำแหน่งที่โดดเด่นที่สุดของเขาคืออะไร?
ตำแหน่งที่สร้างชื่อเสียงและมีความสำคัญอย่างยิ่งคือ ประธานรัฐสภากัมพูชา ซึ่งเขาดำรงตำแหน่งยาวนานถึง 17 ปี (ค.ศ. 2006–2023)
คำว่า "สมเด็จ" ในชื่อของเขาหมายถึงอะไร?
เป็นบรรดาศักดิ์ชั้นสูงที่ได้รับพระราชทานจากสมเด็จพระนโรดม สีหนุ เพื่อเป็นเกียรติแก่บทบาทและการทำงานเพื่อประเทศชาติ
ปัจจุบัน เฮง สำริน ยังมีบทบาททางการเมืองหรือไม่?
แม้จะพ้นจากตำแหน่งประธานรัฐสภาในปี 2023 แต่เขายังคงเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและเป็นบุคคลที่ได้รับความเคารพอย่างสูงในพรรคประชาชนกัมพูชา (CPP)
ทัศนคติทางการเมืองของเขาในปัจจุบันเป็นอย่างไร?
เขามีมุมมองที่คัดค้านลัทธิประชานิยม (Populism) และลัทธิชาตินิยมทางเศรษฐกิจ รวมถึงนโยบายการปกป้องทางการค้าที่อาจส่งผลเสียต่อการพัฒนาประเทศ