Ignacio Chapela นักนิเวศวิทยาจุลชีพผู้ท้าทายอุตสาหกรรมไบโอเทคโนโลยี
Ignacio Chapela (เกิดปี 1959) คือผู้เชี่ยวชาญด้าน นิเวศวิทยาจุลชีพ (Microbial Ecology) และ กีฏวิทยา (Mycology) หรือการศึกษาเกี่ยวกับเชื้อรา ประจำมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ (UC Berkeley) เขาเป็นที่รู้จักในฐานะนักวิชาการผู้กล้าวิพากษ์วิจารณ์ความสัมพันธ์ระหว่างสถาบันการศึกษากับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีชีวภาพ รวมถึงการต่อสู้เพื่อสิทธิของชนเผ่าพื้นเมืองและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ
เส้นทางวิชาการและการศึกษาด้านเชื้อรา
Chapela เริ่มต้นเส้นทางวิจัยระดับปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยคาร์ดิฟฟ์ โดยมุ่งเน้นไปที่ระบบนิเวศของเชื้อราที่ย่อยสลายไม้ ต่อมาในช่วงทศวรรษ 1990 เขาได้สั่งสมประสบการณ์ในฐานะนักวิจัยรับเชิญตามสถาบันวิจัย บริษัทเอกชน และองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรหลายแห่ง ก่อนจะเข้าร่วมเป็นคณาจารย์ในภาควิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม นโยบาย และการจัดการ (ESPM) ที่ UC Berkeley ในปี 1996
หนึ่งในงานวิจัยที่โดดเด่นของเขาคือการศึกษา ภาวะพึ่งพากัน (Symbiosis) ระหว่างมดตัดใบไม้กับเชื้อราที่พวกมันเพาะเลี้ยง ซึ่งผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่ามดบางชนิดได้ทำการ "ทำให้เชื้อราเชื่อง" (Domesticated) มายาวนานกว่า 30 ล้านปี โดย Chapela ยังคงศึกษาความสัมพันธ์นี้ในเชิงวิวัฒนาการและการเกษตรเพื่อหาแนวทางในการนำมาประยุกต์ใช้
ข้อพิพาทเรื่องข้าวโพดดัดแปรพันธุกรรมในเม็กซิโก
ในปี 2001 Chapela และ David Quist ได้ตีพิมพ์บทความในวารสาร Nature ซึ่งสร้างแรงสั่นสะเทือนอย่างมาก โดยระบุว่ามีการไหลเวียนของ ทรานส์ยีน (Transgenes) หรือยีนที่ถูกดัดแปลงจากห้องแล็บ เข้าสู่ประชากรข้าวโพดป่าในพื้นที่รัฐโออาซากา ประเทศเม็กซิโก ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดทางวัฒนธรรมและพันธุกรรมที่สำคัญของข้าวโพดโลก
งานวิจัยชิ้นนี้เผชิญกับกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักเกี่ยวกับระเบียบวิธีวิจัย จนนำไปสู่การออกหมายเหตุจากบรรณาธิการว่าหลักฐานยังไม่เพียงพอ ซึ่งกลุ่มผู้สนับสนุนพืช GMO มักนำไปอ้างอย่างผิดๆ ว่าบทความนี้ถูกถอนออก (Retraction)
ต่อมาในปี 2005 มีการศึกษาจากบริษัทเอกชนของสหรัฐฯ ที่ระบุว่าไม่พบ DNA ดัดแปรพันธุกรรมในพื้นที่ดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ในปี 2009 วารสาร Molecular Ecology ได้ตีพิมพ์ผลการศึกษาที่ยืนยันว่าพบ DNA ดัดแปรพันธุกรรมในข้าวโพดเม็กซิโกจริง แม้ว่าจะไม่ได้ยืนยันข้อสรุปเดิมของ Chapela ที่ว่ายีนดังกล่าวมีการจำลองตัวเองเพิ่มขึ้นก็ตาม
การปะทะทางความคิดกับมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย
Chapela ไม่เพียงแต่ทำงานวิจัย แต่ยังเป็นนักกิจกรรมที่คัดค้านข้อตกลงระหว่าง UC Berkeley กับบริษัท Novartis ที่ยอมให้บริษัทเข้ามาตรวจสอบการตีพิมพ์ผลงานวิจัยเพื่อรักษาความลับทางการค้า ซึ่งเขาเห็นว่าเป็นการละเมิดหลักการทางวิชาการ
ความขัดแย้งนี้ลุกลามไปถึงการพิจารณาตำแหน่งทางวิชาการ (Tenure) ในปี 2003 ซึ่งเขาถูกปฏิเสธตำแหน่งแม้ว่าคณะกรรมการพิจารณาเบื้องต้นจะมีมติเห็นชอบเป็นเอกฉันท์ ผู้สนับสนุนเชื่อว่านี่เป็นผลมาจากการที่เขาต่อต้าน Novartis และมีความขัดแย้งกับคณาจารย์บางท่านที่มีสายสัมพันธ์กับบริษัทดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ในที่สุดเขาก็ได้รับตำแหน่ง Tenure ในปี 2005
นอกจากนี้ เขายังคัดค้านโครงการวิจัยเชื้อเพลิงชีวภาพระหว่าง UC Berkeley, University of Illinois และ British Petroleum เนื่องจากกังวลเรื่องการดัดแปลงพันธุกรรมของพืชและจุลชีพ ซึ่งเรื่องราวนี้ถูกนำไปถ่ายทอดในสารคดีเยอรมันเรื่อง Scientists Under Attack: Genetic Engineering in the Magnetic Field of Money
บทบาทด้านสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม
นอกเหนือจากงานในมหาวิทยาลัย Chapela ได้ก่อตั้ง The Mycological Facility ในรัฐโออาซากา เพื่อทำงานร่วมกับชุมชนพื้นเมืองในเม็กซิโก คอสตาริกา และเอกวาดอร์ ในการปกป้องสิทธิเหนือทรัพยากรทางพันธุกรรม และยังเป็นที่ปรึกษาให้แก่ The Sunshine Project องค์กรที่ขับเคลื่อนเรื่องความปลอดภัยทางชีวภาพและสงครามชีวภาพ
เขายังปรากฏตัวในสารคดีหลายเรื่องที่นำเสนอประเด็นเรื่องระบบอาหารและ GMO เช่น The World According to Monsanto, Symphony of the Soil และ The Future of Food
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความเชี่ยวชาญ: นิเวศวิทยาจุลชีพและเชื้อรา (Mycology)
- ผลงานสร้างชื่อ: การค้นพบการปนเปื้อนของทรานส์ยีนในข้าวโพดพื้นเมืองที่เม็กซิโก (2001)
- จุดยืนทางสังคม: คัดค้านการแทรกแซงของบริษัทไบโอเทคในสถาบันการศึกษา และสนับสนุนสิทธิชนเผ่าพื้นเมือง
- ตำแหน่งปัจจุบัน: คณาจารย์ภาควิชา ESPM มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| งานวิจัยหลัก | เชื้อราที่ย่อยสลายไม้, ภาวะพึ่งพาระหว่างมดตัดใบไม้กับเชื้อรา, และการไหลของยีน GMO |
| ความขัดแย้งหลัก | การคัดค้านอิทธิพลของบริษัท Novartis และ British Petroleum ในมหาวิทยาลัย |
| การต่อสู้ทางวิชาการ | การถูกปฏิเสธตำแหน่ง Tenure ในปี 2003 ก่อนจะได้รับอนุมัติในปี 2005 |
| กิจกรรมทางสังคม | ก่อตั้ง The Mycological Facility เพื่อสิทธิทรัพยากรพันธุกรรมของชนพื้นเมือง |
คำถามที่พบบ่อย
Ignacio Chapela มีชื่อเสียงจากเรื่องอะไรมากที่สุด?
เขามีชื่อเสียงจากการตีพิมพ์งานวิจัยในวารสาร Nature เมื่อปี 2001 เกี่ยวกับการพบยีนดัดแปรพันธุกรรม (Transgenes) ปนเปื้อนในข้าวโพดป่าในประเทศเม็กซิโก ซึ่งสร้างข้อถกเถียงอย่างกว้างขวางในวงการวิทยาศาสตร์และเกษตรกรรม
ทำไมเขาถึงมีปัญหากับมหาวิทยาลัย UC Berkeley?
เนื่องจากเขาคัดค้านข้อตกลงที่มหาวิทยาลัยรับเงินสนับสนุนจากบริษัทเอกชนอย่าง Novartis และ British Petroleum โดยเขามองว่าข้อตกลงดังกล่าวส่งผลกระทบต่อความเป็นอิสระทางวิชาการและการเปิดเผยข้อมูลสู่สาธารณะ
งานวิจัยเรื่องมดตัดใบไม้ของเขามีความสำคัญอย่างไร?
เขาค้นพบว่ามดตัดใบไม้มีการเพาะเลี้ยงเชื้อราสายพันธุ์เดียวมานานกว่า 30 ล้านปี ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นถึงรูปแบบการเกษตรแบบดั้งเดิมในธรรมชาติที่น่าทึ่ง และเขายังศึกษาเพื่อนำความรู้นี้มาประยุกต์ใช้ในเชิงเกษตรกรรม
บทสรุปเรื่องการปนเปื้อนของ GMO ในเม็กซิโกเป็นอย่างไร?
แม้ในช่วงแรกจะมีการโต้แย้งและมีงานวิจัยบางชิ้นระบุว่าไม่พบการปนเปื้อน แต่ในเวลาต่อมา (ปี 2009) มีการศึกษาที่ยืนยันว่าพบ DNA ดัดแปรพันธุกรรมในข้าวโพดเม็กซิโกจริง แม้จะยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนว่ายีนเหล่านั้นมีการแพร่พันธุ์ต่อในธรรมชาติหรือไม่