Inonge Mutukwa Wina สตรีผู้สร้างประวัติศาสตร์รองประธานาธิบดีหญิงคนแรกของแซมเบีย
ในประวัติศาสตร์การเมืองของประเทศแซมเบีย ชื่อของ Inonge Mutukwa Wina ถูกจารึกไว้ในฐานะผู้หญิงที่ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสูงสุดในรัฐบาล โดยเธอเป็นสตรีคนแรกที่ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง รองประธานาธิบดี ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นความสำเร็จส่วนบุคคล แต่ยังเป็นหมุดหมายสำคัญของการผลักดันความเท่าเทียมทางเพศในระดับบริหารของประเทศ
เส้นทางการศึกษาและการเริ่มต้นทำงานสังคมสงเคราะห์
Inonge Wina เริ่มต้นการศึกษาขั้นพื้นฐานที่เมือง Senanga และโรงเรียน Barotse National School (ปัจจุบันคือ Kambule Secondary School) ในเมือง Mongu ก่อนจะเดินทางไปศึกษาต่อระดับมัธยมปลายที่ Santa Monica High School ในลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา
ด้วยความสนใจในด้านการช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ เธอจึงเลือกศึกษาต่อจนได้รับประกาศนียบัตรด้าน งานสังคมสงเคราะห์ (Social Work) จาก Santa Monica College และเมื่อมหาวิทยาลัยแซมเบีย (University of Zambia) เปิดทำการเป็นครั้งแรก เธอก็ได้เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีสาขาศิลปศาสตร์ (Bachelor of Arts) เพื่อนำความรู้กลับมาพัฒนาบ้านเกิด
บทบาทการขับเคลื่อนสิทธิสตรีและงานภาคประชาสังคม
ก่อนจะเข้าสู่เส้นทางการเมืองอย่างเต็มตัว Wina ทุ่มเทเวลาให้กับการทำงานอาสาสมัครเพื่อเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิสตรีตั้งแต่ช่วงต้นทศวรรษ 1970 โดยเธอมีบทบาทสำคัญในหลายองค์กร ดังนี้:
- ดำรงตำแหน่งประธานสมาคม Young Women's Christian Association ซึ่งเธอเป็นแรงขับเคลื่อนหลักในการผลักดันวาระด้านสิทธิมนุษยชนของสตรี จนนำไปสู่การจัดตั้ง หน่วยสนับสนุนผู้เสียหาย (Victim Support Unit) ภายใต้สังกัดตำรวจแซมเบีย
- ได้รับเลือกให้เป็นประธานระดับชาติของสภาประสานงานองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรแห่งแซมเบีย (NGO Coordinating Council of Zambia - NGOCC) ในปี 1996
- เป็นผู้นำการเคลื่อนไหวของกลุ่มสตรีในแคมเปญ Red Ribbon เพื่อปกป้องรัฐธรรมนูญของแซมเบียในปี 2000
นอกจากนี้ เธอยังได้รับความไว้วางใจให้เป็นคณะกรรมการในหน่วยงานภาครัฐและองค์กรการกุศลหลายแห่ง เช่น โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย (University Teaching Hospital) และสภามหาวิทยาลัยแซมเบีย
เส้นทางการเมืองและการก้าวสู่ตำแหน่งสูงสุด
Inonge Wina เริ่มต้นบทบาททางการเมืองในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเขต Nalolo โดยได้รับเลือกตั้งครั้งแรกในปี 2001 ภายใต้สังกัดพรรค United Party for National Development (UPND) แม้จะเคยประสบความพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งปี 2006 และมีการต่อสู้ทางกฎหมายในศาลฎีกา แต่เธอก็ไม่ย่อท้อและได้เข้าร่วมกับพรรค Patriotic Front (PF) ในปี 2007
ความสำเร็จครั้งสำคัญเกิดขึ้นในปี 2011 เมื่อเธอชนะการเลือกตั้งในเขต Nalolo อีกครั้ง และได้รับแต่งตั้งจากประธานาธิบดี Michael Sata ให้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการหัวหน้าเผ่าและประเพณี ต่อมาในปี 2012 เธอได้รับมอบหมายให้ดูแล กระทรวงการพัฒนาสตรีและเด็ก (Minister of Gender and Child Development) ซึ่งเป็นการยกระดับหน่วยงานด้านเพศสภาพให้กลายเป็นกระทรวงเต็มรูปแบบ
จุดสูงสุดในอาชีพการเมืองเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2015 เมื่อประธานาธิบดี Edgar Lungu แต่งตั้งให้เธอเป็น รองประธานาธิบดีคนที่ 13 ของแซมเบีย และเธอยังได้รับเลือกตั้งให้ดำรงตำแหน่งนี้อีกครั้งในการเลือกตั้งทั่วไปปี 2016 ก่อนที่จะประกาศเกษียณอายุทางการเมืองก่อนการเลือกตั้งปี 2021
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง | สังกัด/ประธานาธิบดี |
|---|---|---|
| 2001 - 2006 | สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเขต Nalolo | พรรค UPND |
| 2011 - 2012 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการหัวหน้าเผ่าและประเพณี | ประธานาธิบดี Michael Sata |
| 2012 - 2015 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสตรีและเด็ก | ประธานาธิบดี Michael Sata |
| 2015 - 2021 | รองประธานาธิบดีแห่งแซมเบีย | ประธานาธิบดี Edgar Lungu |
ชีวิตส่วนตัวและครอบครัว
Inonge Wina สมรสกับ Arthur Wina ซึ่งเป็นนักวิชาการ อดีตรัฐมนตรี และนักต่อสู้เพื่อเอกราช ผู้ซึ่งเสียชีวิตในปี 1995 ทั้งคู่มีบุตรด้วยกัน 3 คน (โดยสองคนได้เสียชีวิตลงแล้ว) โดยครอบครัวของเธอมีความผูกพันกับประวัติศาสตร์การเมืองแซมเบียอย่างลึกซึ้ง เนื่องจาก Arthur Wina และพี่ชายของเขา (Sikota) ต่างเป็นศิษย์เก่าของโรงเรียน Munali ซึ่งเป็นสถานศึกษาหลักของชาวแซมเบียในยุคอาณานิคม
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- สถิติประวัติศาสตร์: เป็นผู้หญิงคนแรกที่ดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดีของแซมเบีย
- การศึกษา: จบการศึกษาด้านสังคมสงเคราะห์จาก Santa Monica College สหรัฐอเมริกา
- ผลงานเด่น: ผลักดันให้เกิดหน่วยสนับสนุนผู้เสียหาย (Victim Support Unit) ของตำรวจแซมเบีย
- การเมือง: เคยสังกัดพรรค UPND, ULP และ PF ตามลำดับ
คำถามที่พบบ่อย
Inonge Mutukwa Wina มีความสำคัญอย่างไรต่อประวัติศาสตร์แซมเบีย?
เธอเป็นสตรีคนแรกที่ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งรองประธานาธิบดี ซึ่งเป็นตำแหน่งที่มีลำดับชั้นสูงสุดที่ผู้หญิงเคยได้รับในรัฐบาลแซมเบีย
บทบาทของเธอในการส่งเสริมสิทธิสตรีมีอะไรบ้าง?
เธอทำงานผ่านองค์กร YWCA และ NGOCC โดยผลงานที่โดดเด่นที่สุดคือการผลักดันให้รัฐบาลจัดตั้งหน่วยสนับสนุนผู้เสียหายภายใต้กรมตำรวจ เพื่อช่วยเหลือสตรีที่ถูกละเมิดสิทธิ
เธอเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในกระทรวงใดบ้างก่อนเป็นรองประธานาธิบดี?
เธอเคยเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการหัวหน้าเผ่าและประเพณี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสตรีและเด็ก
Inonge Wina สังกัดพรรคการเมืองใดในช่วงท้ายของอาชีพการเมือง?
เธอสังกัดพรรค Patriotic Front (PF) และดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดีภายใต้การนำของประธานาธิบดี Edgar Lungu