Ivica Rajić กับคดีอาชญากรรมสงครามในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
Ivica Rajić เป็นอดีตผู้บัญชาการทหารที่มีบทบาทสำคัญในเหตุการณ์ความขัดแย้งระหว่างปี 1992–1995 ในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา โดยเขาเคยดำรงตำแหน่งในสภาป้องกันโครเอเชีย (Croatian Defence Council หรือ HVO) ซึ่งเป็นกองกำลังติดอาวุธของชาวโครแอตในพื้นที่ ประวัติของเขาเริ่มต้นจากการเป็นนายทหารในกองทัพประชาชนยูโกสลาเวีย (JNA) ก่อนจะย้ายมาสังกัด HVO ในปี 1992
บทบาทและการก่ออาชญากรรมในพื้นที่บอสเนียกลาง
ในขณะที่ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้บัญชาการกลุ่มปฏิบัติการที่สอง (Second Operational Group) ของเขตปฏิบัติการบอสเนียกลาง โดยมีฐานบัญชาการอยู่ที่เมือง Kiseljak นาย Rajić ได้สั่งการปฏิบัติการที่นำไปสู่ความรุนแรงครั้งใหญ่ โดยเฉพาะเหตุการณ์ในวันที่ 23–24 ตุลาคม 1993 ณ หมู่บ้าน Stupni Do ซึ่งมีการสังหารชาวบอสเนีย (Bosniak) อย่างน้อย 37 ราย ซึ่งรวมถึงเด็ก ผู้หญิง และผู้สูงอายุ โดยบางรายถูกเผาทั้งเป็น และมีการล่วงละเมิดทางเพศต่อผู้หญิงหลายราย
นอกจากนี้ ก่อนหน้าเหตุการณ์ที่ Stupni Do เพียงหนึ่งวัน เขายังเป็นผู้สั่งการให้มีการปล้นสะดมในเมือง Vareš ซึ่งมีการกวาดต้อนชายในวัยเกณฑ์ทหารมากกว่า 250 คนจากที่พักอาศัย ไปกักขังและทารุณกรรมภายในโรงเรียน
| สถานที่ | เหตุการณ์ | ผลกระทบ/ผู้เสียหาย |
|---|---|---|
| เมือง Vareš | การปล้นสะดมและการกักขัง | ชายวัยเกณฑ์ทหารกว่า 250 คนถูกทารุณกรรม |
| หมู่บ้าน Stupni Do | การสังหารหมู่และการล่วงละเมิด | เสียชีวิตอย่างน้อย 37 ราย (รวมเด็กและสตรี) |
การหลบหนีและการดำเนินคดีโดย ICTY
ภายหลังการก่อเหตุ Rajić พยายามปกปิดตัวตนโดยการเปลี่ยนชื่อเป็น Viktor Andrić เพื่อปฏิบัติหน้าที่ใน HVO ต่อไป จนกระทั่งวันที่ 29 สิงหาคม 1995 ศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับอดีตยูโกสลาเวีย (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia หรือ ICTY) ซึ่งเป็นศาลพิเศษที่จัดตั้งขึ้นเพื่อดำเนินคดีกับผู้กระทำผิดในสงครามยูโกสลาเวีย ได้ออกหมายจับเขาในข้อหาอาชญากรรมสงคราม
เขาหลบซ่อนตัวอยู่ในเมือง Split ประเทศโครเอเชีย เป็นเวลานานเกือบ 8 ปี ก่อนจะถูกทางการโครเอเชียจับกุมได้ในวันที่ 5 เมษายน 2003 และถูกส่งตัวให้ ICTY ในเดือนมิถุนายนปีเดียวกัน ในช่วงแรกเขาปฏิเสธทุกข้อกล่าวหา แต่ต่อมาในปี 2005 เขาได้เปลี่ยนคำให้การเป็นยอมรับผิด
คำตัดสินและการรับโทษ
ศาลพิจารณาว่าอาชญากรรมที่ Rajić ก่อขึ้นมีความรุนแรงสูง กระทำต่อกลุ่มเปราะบางในวงกว้าง อีกทั้งยังมีความพยายามปกปิดหลักฐานและหลบหนีการจับกุม อย่างไรก็ตาม ศาลได้นำปัจจัยบรรเทาโทษมาพิจารณา เนื่องจากเขาให้ความร่วมมือกับอัยการอย่างมีนัยสำคัญ โดยการยืนยันข้อเท็จจริงและจัดหาเอกสารสำคัญ ซึ่งช่วยให้ความจริงเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่ Stupni Do และ Vareš ปรากฏชัดเจนขึ้น ซึ่งส่งผลดีต่อกระบวนการสร้างสันติภาพในภูมิภาค
เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2006 ศาลตัดสินจำคุก Rajić เป็นเวลา 12 ปี ในข้อหาฆาตกรรมโดยเจตนา, การปฏิบัติที่ไร้มนุษยธรรม (รวมถึงการล่วงละเมิดทางเพศ), การยึดครองทรัพย์สิน และการทำลายทรัพย์สินในวงกว้างโดยไม่มีความจำเป็นทางทหาร เขาถูกส่งไปรับโทษที่ประเทศสเปนในปี 2007 และได้รับปล่อยตัวก่อนกำหนดในวันที่ 8 กันยายน 2011 หลังจากรับโทษไปแล้ว 8 ปี
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่ง: อดีตผู้บัญชาการกลุ่มปฏิบัติการที่สองของ HVO ในบอสเนียกลาง
- ความผิดหลัก: สั่งการสังหารหมู่ที่ Stupni Do และทารุณกรรมเชลยที่ Vareš
- การหลบหนี: ใช้ชื่อปลอมว่า Viktor Andrić และหลบซ่อนตัวในเมือง Split นานเกือบ 8 ปี
- บทลงโทษ: ถูกตัดสินจำคุก 12 ปี โดย ICTY แต่ได้รับปล่อยตัวก่อนกำหนดหลังรับโทษ 8 ปี
- ปัจจัยลดโทษ: การยอมรับผิดและการให้ความร่วมมือกับฝ่ายอัยการเพื่อเปิดเผยความจริง
คำถามที่พบบ่อย
Ivica Rajić คือใคร?
เขาเป็นอดีตนายทหารของกองทัพประชาชนยูโกสลาเวีย และต่อมาเป็นผู้บัญชาการในสภาป้องกันโครเอเชีย (HVO) ซึ่งถูกตัดสินว่ามีความผิดในคดีอาชญากรรมสงครามระหว่างสงครามบอสเนีย
เหตุการณ์ที่ Stupni Do คืออะไร?
เป็นการสังหารหมู่ที่เกิดขึ้นในเดือนตุลาคม 1993 ซึ่งภายใต้การสั่งการของ Rajić มีชาวบอสเนียถูกสังหารอย่างน้อย 37 ราย รวมถึงมีการเผาทั้งเป็นและการล่วงละเมิดทางเพศ
ทำไม Rajić ถึงได้รับโทษน้อยกว่า 12 ปี?
แม้ศาลจะตัดสินจำคุก 12 ปี แต่เขาได้รับปล่อยตัวก่อนกำหนดหลังจากรับโทษไป 8 ปี เนื่องจากมีการให้ความร่วมมือกับอัยการในการเปิดเผยข้อเท็จจริงของคดี และการแสดงความสำนึกผิดที่ศาลเห็นว่ามีความจริงใจ
ICTY คือหน่วยงานใด?
ICTY หรือศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับอดีตยูโกสลาเวีย เป็นศาลที่จัดตั้งขึ้นโดยสหประชาชาติเพื่อดำเนินคดีกับบุคคลที่รับผิดชอบต่ออาชญากรรมร้ายแรงที่เกิดขึ้นในดินแดนของอดีตยูโกสลาเวีย