Jadranko Prlić นักการเมืองและอาชญากรสงครามแห่งบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา

Jadranko Prlić (ยาดรันโก พริลลิช) เป็นนักการเมืองชาวโครแอต-บอสเนีย ผู้ซึ่งมีบทบาทสำคัญในฐานะผู้นำทางการเมืองในช่วงความขัดแย้งรุนแรงในภูมิภาคบอลข่าน เขาเคยดำรงตำแหน่งสำคัญหลายตำแหน่ง รวมถึงนายกรัฐมนตรีของสาธารณรัฐโครเอเชียแห่งเฮอร์เซก-บอสเนีย (Herzeg-Bosnia) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ไม่ได้การรับรองอย่างเป็นทางการภายในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา ระหว่างปี 1993 ถึง 1996

นอกเหนือจากบทบาทนายกรัฐมนตรี เขายังเคยรับหน้าที่เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมระดับสหพันธรัฐ (ปี 1994–1996) และเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศคนแรกภายหลังการลงนามในข้อตกลงเดย์ตัน (Dayton Agreement) ซึ่งเป็นสนธิสัญญาที่ยุติสงครามในบอสเนีย โดยดำรงตำแหน่งในช่วงปี 1997 ถึง 2001

เส้นทางชีวิตและการก้าวสู่สู่อำนาจ

Prlić เริ่มต้นเส้นทางสายการเมืองด้วยการเข้าร่วมกับสันนิบาตคอมมิวนิสต์ (League of Communists) ในปี 1975 ด้านการศึกษาเขาประสบความสำเร็จอย่างสูง โดยได้รับปริญญาเอกด้านเศรษฐศาสตร์จากคณะเศรษฐศาสตร์ในเมืองซาราเยโวเมื่อปี 1987 และได้ไต่เต้าในสายวิชาการจนกลายเป็นศาสตราจารย์เต็มตัว

ในช่วงปี 1989 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นรองประธานสภาบริหารของบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และต่อมาได้รักษาการในตำแหน่งประธานรัฐบาลบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนาในช่วงการเลือกตั้งปี 1990 อย่างไรก็ตาม จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 1992 หลังจากที่เขาเดินทางไปศึกษาเศรษฐกิจแบบตลาดในสหรัฐอเมริกาและกลับมายังเมืองโมสตาร์ (Mostar) ซึ่งขณะนั้นกำลังถูกปิดล้อม เขาจึงตัดสินใจเข้าร่วมกับสภาป้องกันโครเอเชีย (Croatian Defence Council หรือ HVO) และมีส่วนร่วมในสงครามอย่างเต็มตัว

การพิจารณาคดีและคำตัดสินของศาลระหว่างประเทศ

ศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับอดีตยูโกสลาเวีย (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia หรือ ICTY) ระบุว่า ในช่วงต้นทศวรรษ 1990 Prlić มีอำนาจเบ็ดเสร็จในการควบคุมรัฐบาลของเฮอร์เซก-บอสเนีย ซึ่งทำให้เขามีอำนาจสั่งการปลดผู้บัญชาการทหารหรือพลเรือนที่ก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติ รวมถึงมีอำนาจสั่งปิดค่ายกักกันของ HVO ได้

เขาถูกฟ้องร้องในข้อหาที่ร้ายแรงหลายประการ ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ดังนี้:

การละเมิดอนุสัญญากรุงเจนีวาอย่างร้ายแรง: เช่น การฆ่าโดยเจตนา, การทรมาน, การเนรเทศและกักขังพลเรือนโดยมิชอบ รวมถึงการทำลายทรัพย์สินในวงกว้าง
การละเมิดกฎหมายและธรรมเนียมปฏิบัติของสงคราม: เช่น การใช้แรงงานบังคับ, การทำลายเมืองและหมู่บ้าน, การโจมตีสถาบันทางศาสนาและการศึกษา รวมถึงการสร้างความหวาดกลัวแก่พลเรือน
อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ: เช่น การประหัตประหารทางเชื้อชาติและศาสนา, การฆาตกรรม, การข่มขืน และการกักขังหน่วงเหนี่ยว

ในวันที่ 29 พฤษภาคม 2013 ศาล ICTY ตัดสินจำคุก Prlić เป็นเวลา 25 ปี โดยศาลชี้ว่าเขาและผู้นำคนอื่นๆ มีส่วนร่วมใน แผนการอาชญากรรมร่วม (Joint Criminal Enterprise - JCE) เพื่อกำจัดประชากรที่ไม่ใช่ชาวโครแอตออกจากพื้นที่เฮอร์เซก-บอสเนียอย่างถาวร ซึ่งแผนการนี้รวมถึงการสนับสนุนจากเจ้าหน้าที่ระดับสูงของโครเอเชีย เช่น ประธานาธิบดี Franjo Tuđman ด้วย คำตัดสินนี้ได้รับการยืนยันอีกครั้งในชั้นอุทธรณ์เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2017

ข้อเท็จจริงสำคัญ

ตำแหน่งสูงสุด: นายกรัฐมนตรีของสาธารณรัฐโครเอเชียแห่งเฮอร์เซก-บอสเนีย (1993–1996)
วุฒิการศึกษา: ปริญญาเอกด้านเศรษฐศาสตร์ จากซาราเยโว
บทลงโทษ: จำคุก 25 ปี ในข้อหาอาชญากรรมสงครามและอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง: สภาป้องกันโครเอเชีย (HVO) และศาล ICTY
เป้าหมายของอาชญากรรม: การขับไล่ชาวมุสลิม (Bosniaks) ออกจากพื้นที่

สรุปประวัติและบทบาทของ Jadranko Prlić
ช่วงปี	ตำแหน่ง / เหตุการณ์สำคัญ	หน่วยงาน / สถานะ
1989–1991	รองประธานสภาบริหาร	SR Bosnia and Herzegovina
1993–1996	นายกรัฐมนตรี	Herzeg-Bosnia
1994–1996	รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม	Federal Government
1997–2001	รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ	Federal Government
2013	ถูกตัดสินจำคุก 25 ปี	ศาล ICTY

FAQ

คำถามที่พบบ่อย

Jadranko Prlić คือใคร?

เขาเป็นนักการเมืองชาวโครแอต-บอสเนีย อดีตนายกรัฐมนตรีของเฮอร์เซก-บอสเนีย และถูกตัดสินว่าเป็นอาชญากรสงครามจากการก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติในช่วงสงครามโครแอต-บอสเนียก์

เขาถูกตัดสินโทษในข้อหาอะไรบ้าง?

เขาถูกตัดสินใน 3 กลุ่มข้อหาหลัก ได้แก่ การละเมิดอนุสัญญากรุงเจนีวาอย่างร้ายแรง, การละเมิดกฎหมายสงคราม และอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ เช่น การฆ่า การเนรเทศ และการทรมานพลเรือน

"แผนการอาชญากรรมร่วม" (JCE) ในคดีนี้คืออะไร?

คือข้อสรุปของศาลที่ว่า อาชญากรรมที่เกิดขึ้นไม่ใช่การกระทำส่วนตัวของทหารบางกลุ่ม แต่เป็นแผนการที่วางไว้โดยกลุ่มผู้นำเพื่อกำจัดประชากรชาวมุสลิมออกจากพื้นที่เฮอร์เซก-บอสเนียอย่างเป็นระบบ

บทลงโทษสุดท้ายที่เขาได้รับคืออะไร?

ศาล ICTY ตัดสินจำคุกเขาเป็นเวลา 25 ปี ซึ่งคำตัดสินนี้ได้รับการยืนยันในชั้นอุทธรณ์เมื่อเดือนพฤศจิกายน ปี 2017

เขามีความสัมพันธ์อย่างไรกับรัฐบาลโครเอเชีย?

ศาลระบุว่าผู้นำระดับสูงของโครเอเชีย รวมถึงประธานาธิบดี Franjo Tuđman มีส่วนร่วมในแผนการอาชญากรรมร่วมกับ Prlić และพวก เพื่อประหัตประหารชาวบอสเนียก์