Janet Kavandi จากนักวิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญสู่ผู้บริหารระดับสูงของ NASA และ Sierra Space
ในโลกของการสำรวจอวกาศ ชื่อของ Janet Kavandi ไม่ได้เป็นเพียงแค่นักบินอวกาศผู้ผ่านภารกิจสำคัญมาแล้วหลายครั้ง แต่เธอยังเป็นแบบอย่างของความสำเร็จที่ผสมผสานระหว่างความเป็นเลิศทางวิชาการ การวิจัยทางวิทยาศาสตร์ และการบริหารจัดการองค์กรระดับโลก จากจุดเริ่มต้นในฐานะนักเคมีผู้มุ่งมั่น สู่ตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์วิจัยของ NASA และปัจจุบันในฐานะประธานของ Sierra Space
เส้นทางชีวิตของเธอเริ่มต้นที่เมืองคาร์เธจ รัฐมิสซูรี โดยเธอแสดงความเป็นเลิศด้านการเรียนมาโดยตลอดจนจบการศึกษาในฐานะนักเรียนดีเด่น (Valedictorian) ของโรงเรียนมัธยมปลายคาร์เธจในปี 1977 ก่อนจะก้าวเข้าสู่โลกของวิทยาศาสตร์อย่างเต็มตัวด้วยการคว้าปริญญาตรีด้านเคมีจาก Missouri Southern State College ในปี 1980 ตามด้วยปริญญาโทจาก Missouri University of Science and Technology ในปี 1982 และสูงสุดที่ปริญญาเอกด้านเคมีวิเคราะห์จาก University of Washington ในปี 1990

เส้นทางอาชีพวิศวกรและการสร้างนวัตกรรม
ก่อนที่จะได้เดินทางสู่ห้วงอวกาศ Kavandi ได้สั่งสมประสบการณ์ในภาคอุตสาหกรรมป้องกันประเทศและเทคโนโลยีอวกาศ โดยเริ่มงานที่ Eagle-Picher Industries ในตำแหน่งวิศวกรพัฒนาแบตเตอรี่รุ่นใหม่ และต่อมาได้ร่วมงานกับ Boeing Defense, Space & Security ในซีแอตเทิล ซึ่งเธอได้รับบทบาทสำคัญเป็นวิศวกรหลักด้านระบบพลังงานสำรองสำหรับขีปนาวุธ Short Range Attack Missile II รวมถึงมีส่วนร่วมในการออกแบบแบตเตอรี่ความร้อนสำหรับโครงการ Sea Lance และ Lightweight Exo-Atmospheric Projectile
นอกจากงานวิศวกรรม เธอยังมีความโดดเด่นในด้านการวิจัย โดยวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอกของเธอเน้นเรื่อง Luminescence Imaging (การสร้างภาพด้วยการเรืองแสง) เพื่อใช้ในการวัดแรงดันทางอากาศพลศาสตร์ ซึ่งนำไปสู่การพัฒนาสีบ่งชี้แรงดันที่ใช้หลักการดับแสง (Oxygen Quenching) ของสารพอร์ไฟริน เพื่อสร้างแผนที่แรงดันบนพื้นผิวของแบบจำลองในอุโมงค์ลม ผลงานชิ้นนี้ทำให้เธอได้รับสิทธิบัตรถึง 2 ฉบับ
การเดินทางสู่ห้วงอวกาศและภารกิจกับ NASA
NASA ได้คัดเลือกเธอเข้าเป็นผู้สมัครนักบินอวกาศในเดือนธันวาคม 1994 และเธอได้เริ่มต้นการฝึกฝนที่ศูนย์อวกาศจอห์นสัน โดย Kavandi ได้รับมอบหมายให้ดูแลด้านการบูรณาการอุปกรณ์บรรทุก (Payload Integration) สำหรับสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) ซึ่งเธอได้ปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านภารกิจ (Mission Specialist) ใน 3 ภารกิจสำคัญ ดังนี้:
- STS-91 (1998): ภารกิจเชื่อมต่อระหว่างกระสวยอวกาศและสถานีอวกาศ Mir ครั้งสุดท้าย ซึ่งเป็นการปิดฉากโครงการความร่วมมือระยะที่ 1 ระหว่างสหรัฐฯ และรัสเซีย
- STS-99 (2000): ภารกิจ Shuttle Radar Topography Mission ที่ทำการสำรวจพื้นผิวโลกกว่า 47 ล้านไมล์ เพื่อสร้างแผนที่ภูมิประเทศแบบสามมิติที่มีความแม่นยำสูง
- STS-104 (2001): ภารกิจประกอบสถานีอวกาศนานาชาติ ครั้งที่ 7A โดยมีการติดตั้งห้องปรับความดันร่วม "Quest" และปฏิบัติงานร่วมกับลูกเรือชุด Expedition 2

ตลอดการเดินทางในอวกาศ Kavandi ใช้เวลารวมกว่า 33 วัน โคจรรอบโลก 535 รอบ และเดินทางเป็นระยะทางรวมกว่า 13.1 ล้านไมล์ นอกจากนี้เธอยังเคยทำหน้าที่เป็น CAPCOM (Capsule Communicator) หรือเจ้าหน้าที่สื่อสารระหว่างภาคพื้นดินและยานอวกาศในศูนย์ควบคุมภารกิจของ NASA อีกด้วย
บทบาทด้านการบริหารและการเกษียณอายุ
หลังเสร็จสิ้นภารกิจบิน เธอได้ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งบริหาร โดยเริ่มจากการเป็นหัวหน้าสาขาด้านสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) รับผิดชอบทั้งด้านความปลอดภัย การฝึกอบรม และการออกแบบฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ ต่อมาในปี 2005 เธอได้รับตำแหน่งรองหัวหน้าสำนักงานนักบินอวกาศ และไต่เต้าขึ้นเป็นผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการลูกเรือบินที่ศูนย์อวกาศจอห์นสัน
จุดสูงสุดในอาชีพที่ NASA คือการดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์วิจัย NASA Glenn Research Center ในเมืองคลีฟแลนด์ รัฐโอไฮโอ ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2016 จนกระทั่งเกษียณอายุราชการในเดือนกันยายน 2019 เพื่อเริ่มต้นบทบาทใหม่ในภาคเอกชนกับบริษัท Sierra Nevada Corporation และก้าวขึ้นเป็นประธานของ Sierra Space ในเวลาต่อมา
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การศึกษา: ปริญญาเอกด้านเคมีวิเคราะห์ จาก University of Washington
- ประสบการณ์บิน: 3 ภารกิจ รวมเวลาในอวกาศ 33 วัน 20 ชั่วโมง 8 นาที
- ผลงานเด่น: สิทธิบัตรด้านสีบ่งชี้แรงดันทางอากาศพลศาสตร์ 2 ฉบับ
- ตำแหน่งสูงสุดใน NASA: ผู้อำนวยการศูนย์วิจัย NASA Glenn Research Center
- เกียรติยศ: ได้รับการจารึกชื่อในหอเกียรติยศนักบินอวกาศสหรัฐฯ (United States Astronaut Hall of Fame) ปี 2019
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 17 กรกฎาคม 1959 |
| สาขาความเชี่ยวชาญ | ฟิสิกส์ และ เคมีวิเคราะห์ |
| ภารกิจอวกาศ | STS-91, STS-99, STS-104 |
| ระยะทางที่เดินทางในอวกาศ | กว่า 13.1 ล้านไมล์ |
| ตำแหน่งปัจจุบัน | ประธานบริษัท Sierra Space |
คำถามที่พบบ่อย
Janet Kavandi มีบทบาทอะไรในภารกิจ STS-99?
เธอปฏิบัติหน้าที่ในภารกิจ Shuttle Radar Topography Mission ซึ่งเป็นการใช้เรดาร์สำรวจพื้นผิวโลกเป็นระยะทางกว่า 47 ล้านไมล์ เพื่อนำข้อมูลมาสร้างแผนที่ภูมิประเทศแบบ 3 มิติที่มีความละเอียดและแม่นยำสูง
ผลงานทางวิทยาศาสตร์ที่โดดเด่นที่สุดของเธอก่อนเป็นนักบินอวกาศคืออะไร?
เธอได้พัฒนาสีบ่งชี้แรงดัน (Pressure-indicating coating) โดยใช้เทคนิคการเรืองแสงของสารพอร์ไฟริน เพื่อสร้างแผนที่แรงดันบนพื้นผิวของแบบจำลองในอุโมงค์ลม ซึ่งผลงานนี้ทำให้เธอได้รับสิทธิบัตรถึง 2 ฉบับ
เธอเคยปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งบริหารใดบ้างที่ NASA?
เธอเคยดำรงตำแหน่งรองหัวหน้าสำนักงานนักบินอวกาศ, ผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการลูกเรือบินที่ศูนย์อวกาศจอห์นสัน และตำแหน่งสูงสุดคือผู้อำนวยการศูนย์วิจัย NASA Glenn Research Center
หลังจากเกษียณจาก NASA เธอไปทำอะไรต่อ?
หลังเกษียณในเดือนกันยายน 2019 เธอได้เข้าร่วมงานกับ Sierra Nevada Corporation และปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานของบริษัท Sierra Space
Janet Kavandi เคยออกเดินอวกาศ (Spacewalk) หรือไม่?
แม้ว่าเธอจะได้รับการฝึกฝนการเดินอวกาศใน Neutral Buoyancy Laboratory (ห้องปฏิบัติการจำลองสภาวะไร้น้ำหนัก) สำหรับภารกิจ STS-104 แต่ในความเป็นจริงเธอไม่ได้ปฏิบัติการเดินอวกาศในภารกิจนั้น