Jessica Lai ผู้เชี่ยวชาญด้านทรัพย์สินทางปัญญาและภูมิปัญญาท้องถิ่นระดับโลก
ในโลกที่ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีมักเดินสวนทางกับการอนุรักษ์รากเหง้าทางวัฒนธรรม Jessica Lai ศาสตราจารย์เต็มตัวจาก Victoria University of Wellington ได้ก้าวเข้ามาเป็นตัวกลางสำคัญในการเชื่อมโยงโลกของกฎหมายสมัยใหม่เข้ากับคุณค่าของภูมิปัญญาดั้งเดิม เธอเป็นนักวิชาการชาวนิวซีแลนด์ผู้มีความเชี่ยวชาญโดดเด่นในด้านปฏิสัมพันธ์ระหว่าง สิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property Rights) และความรู้ของกลุ่มชาติพันธุ์
เส้นทางจากนักเคมีสู่ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย
พื้นฐานการศึกษาของ Jessica Lai มีความน่าสนใจอย่างยิ่ง เนื่องจากเธอเริ่มต้นเส้นทางสายวิชาการในฐานะนักวิทยาศาสตร์ โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทด้านเคมีในปี 2009 จาก Victoria University of Wellington ซึ่งวิทยานิพนธ์ของเธอเน้นเรื่องการใช้แคลเซียมซิลิเกตโครงสร้างนาโนในเซลล์แสงอาทิตย์
ต่อมาเธอได้เปลี่ยนทิศทางสู่สายกฎหมายจนสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก (Doctor of Law) ในปี 2013 จาก University of Lucerne และได้ต่อยอดประสบการณ์ผ่านการวิจัยหลังปริญญาเอก รวมถึงได้รับทุน fellowship จาก Swiss National Science Foundation เพื่อทำงานที่สถาบัน Max-Planck Institute for Innovation and Competition ในเมืองมิวนิก ก่อนจะกลับมาดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ที่ School of Accounting and Commercial Law ของมหาวิทยาลัยเดิมในนิวซีแลนด์
จุดเน้นของการวิจัยและผลงานทางวิชาการ
งานวิจัยหลักของ Jessica Lai มุ่งเน้นไปที่การวิเคราะห์ว่าระบบทรัพย์สินทางปัญญาของตะวันตกส่งผลกระทบอย่างไรต่อ Mātauranga Māori หรือระบบความรู้ดั้งเดิมของชาวเมารี เธอให้ความสำคัญกับการตรวจสอบว่าระบบสิทธิบัตรจัดการกับเทคโนโลยีที่มีประเด็นเปราะบางอย่างไร เช่น เทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับยีน
นอกเหนือจากเรื่องชาติพันธุ์ เธอยังขยายขอบเขตการศึกษาไปยังเรื่อง กฎหมายและสตรีนิยม (Law and Feminism) โดยวิเคราะห์ความเหลื่อมล้ำระหว่างเพศในสาขา STEM (วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์) รวมถึงการตั้งคำถามถึงอคติทางเพศในการบริหารจัดการความรู้
ในด้านสาธารณะ Jessica ได้เขียนบทความวิเคราะห์ประเด็นที่ใกล้ตัวผู้บริโภค เช่น การติดฉลากระบุประเทศต้นกำเนิดสินค้า และการชี้แจงความแตกต่างระหว่างเครื่องหมายการค้ากับเครื่องหมายรับรองในกรณีของ 'Rainbow tick'
ความสำเร็จและรางวัลเกียรติยศ
ด้วยผลงานที่โดดเด่น เธอได้รับทุนสนับสนุนการวิจัยที่สำคัญหลายครั้ง โดยในปี 2018 เธอและ Susie Frankel ได้รับทุน Marsden เพื่อศึกษาเรื่อง "Mission Creep" ในอุตสาหกรรมยา ซึ่งส่งผลกระทบต่อการสร้างนวัตกรรมและสุขภาพของประชาชน และในปี 2021 เธอได้รับรางวัล Rutherford Discovery Fellowship สำหรับโครงการวิเคราะห์เชิงวิพากษ์เกี่ยวกับการกำกับดูแลความรู้และอำนาจของสิทธิบัตร
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ตำแหน่งปัจจุบัน | ศาสตราจารย์ (Full Professor) ที่ Victoria University of Wellington |
| ความเชี่ยวชาญ | ทรัพย์สินทางปัญญา, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, กฎหมายและสตรีนิยม |
| การศึกษาสูงสุด | Doctor of Law (University of Lucerne) และ MSc Chemistry |
| รางวัลสำคัญ | Rutherford Discovery Fellowship, Marsden grant |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- เป็นผู้เชี่ยวชาญที่ผสานความรู้ด้าน เคมี และ กฎหมาย เข้าด้วยกัน
- มุ่งเน้นการปกป้อง Mātauranga Māori จากการถูกนำไปใช้โดยไม่เหมาะสมในระบบสิทธิบัตร
- วิจัยเรื่องอคติทางเพศในระบบการจดสิทธิบัตรและการจัดการความรู้
- มีผลงานเขียนหนังสือและบทความวิชาการจำนวนมากเกี่ยวกับมรดกทางวัฒนธรรมและกฎหมายสิทธิบัตร
คำถามที่พบบ่อย
Jessica Lai เชี่ยวชาญด้านใดเป็นพิเศษ?
เธอเชี่ยวชาญด้านจุดตัดระหว่างกฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาและภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยเฉพาะการปกป้องความรู้ดั้งเดิมของชาวเมารี รวมถึงการศึกษาเรื่องความเท่าเทียมทางเพศในแวดวงกฎหมายและวิทยาศาสตร์
พื้นฐานการศึกษาก่อนมาเป็นนักกฎหมายของเธอคืออะไร?
เธอเริ่มต้นจากการเป็นนักเคมี โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทด้านเคมี ซึ่งทำวิจัยเกี่ยวกับวัสดุนาโนสำหรับเซลล์แสงอาทิตย์ ก่อนจะเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกด้านกฎหมาย
ผลงานวิจัยเรื่อง 'Mission Creep' คืออะไร?
เป็นโครงการวิจัยที่ได้รับทุน Marsden ในปี 2018 เพื่อศึกษาการขยายขอบเขตการคุ้มครองสิทธิบัตรที่เกินความจำเป็นในอุตสาหกรรมยา ซึ่งส่งผลกระทบต่อการเข้าถึงยารักษาโรคและนวัตกรรมทางสุขภาพ
เธอมีบทบาทอย่างไรในการขับเคลื่อนเรื่องความเท่าเทียมทางเพศ?
เธอวิจัยและเขียนบทความเกี่ยวกับอคติทางเพศในระบบการกำกับดูแลความรู้ และวิเคราะห์ความแตกต่างในการปฏิบัติระหว่างชายและหญิงในสาขา STEM รวมถึงการใช้สิทธิบัตรในฐานะเครื่องมือที่สะท้อนถึงบทบาททางเพศ