Jill Walker Rettberg ผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรมดิจิทัลและนวัตกรรมการเล่าเรื่อง
ในยุคที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงวิถีการสื่อสารของมนุษย์ Jill Walker Rettberg คือหนึ่งในนักวิชาการแถวหน้าที่อุทิศตนให้กับการศึกษาจุดตัดระหว่างมนุษย์และโลกดิจิทัล เธอปัจจุบันดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านวัฒนธรรมดิจิทัล (Professor of Digital Culture) และร่วมบริหารศูนย์การเล่าเรื่องดิจิทัล (Center for Digital Narrative) ณ มหาวิทยาลัยเบอร์เกน (University of Bergen) โดยมุ่งเน้นการวิเคราะห์ว่าเทคโนโลยีส่งผลต่อการสร้างตัวตนและการเล่าเรื่องในสังคมอย่างไร
เส้นทางวิชาการและการขับเคลื่อนนวัตกรรม
Rettberg เริ่มต้นเส้นทางสายวิชาการด้วยปริญญาโทด้านวรรณกรรมเปรียบเทียบในปี 1998 ก่อนจะต่อยอดความสนใจสู่โลกเทคโนโลยีด้วยการทำวิจัยเกี่ยวกับ MOOs (Multi-User Dungeons ซึ่งเป็นระบบแชทเสมือนจริงยุคแรก) และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกด้านสารสนเทศมนุษยศาสตร์ (Humanistic Informatics) ในปี 2003 โดยวิทยานิพนธ์ของเธอสำรวจเรื่องการปฏิสัมพันธ์ในโลกนิยายที่การคลิกเมาส์สามารถทำให้ผู้อ่านกลายเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวได้
ด้วยความเชี่ยวชาญที่โดดเด่น เธอจึงได้รับความไว้วางใจให้เป็นนักวิชาการรับเชิญในสถาบันชั้นนำระดับโลก เช่น MIT, University of Chicago และ Royal Melbourne Institute of Technology นอกจากนี้เธอยังมีบทบาทสำคัญในระดับนโยบาย โดยเป็นสมาชิกคณะกรรมการวิจัยของนอร์เวย์ และร่วมจัดทำรายงานระดับชาติเกี่ยวกับอุปสรรคในการเติบโตทางดิจิทัลของประเทศนอร์เวย์
การบุกเบิกบล็อกวิชาการและโซเชียลมีเดีย
Rettberg เป็นหนึ่งในนักวิชาการกลุ่มแรกๆ ที่นำ Blogging หรือการเขียนบันทึกออนไลน์มาใช้ในการเผยแพร่งานวิจัย โดยเธอเริ่มทำบล็อก jill/txt ตั้งแต่ปี 2000 ซึ่งถือเป็นนวัตกรรมการสื่อสารทางวิชาการในสมัยนั้น เธอได้จำแนกประเภทของบล็อกวิชาการออกเป็น 3 รูปแบบหลัก ได้แก่ บล็อกของปัญญาชนสาธารณะ, บล็อกที่ใช้เป็นบันทึกการวิจัย และบล็อกนามแฝงที่เล่าเรื่องชีวิตในรั้วมหาวิทยาลัย
นอกจากบล็อกแล้ว เธอยังขยายขอบเขตการวิจัยไปยังแพลตฟอร์มสมัยใหม่อย่าง Snapchat โดยการพัฒนา "Snapchat Research Stories" ในปี 2017 เพื่อทดลองวิธีการนำเสนอข้อมูลวิจัยในรูปแบบที่เข้าถึงง่ายและทันสมัย
การศึกษาเรื่อง Machine Vision และการนำเสนอตัวตน
งานวิจัยชิ้นสำคัญของเธอเน้นไปที่ Machine Vision หรือระบบการมองเห็นของเครื่องจักร (เทคโนโลยีที่ช่วยให้คอมพิวเตอร์สามารถระบุและวิเคราะห์วัตถุในภาพหรือวิดีโอได้) โดยเธอได้สร้างฐานข้อมูลการวิเคราะห์เทคโนโลยีการมองเห็นในงานศิลปะ เกม และเรื่องเล่ากว่า 500 ผลงาน เพื่อศึกษาว่าอัลกอริทึมกำลังเปลี่ยนวิธีที่มนุษย์มองโลกอย่างไร
นอกจากนี้ เธอยังวิเคราะห์การนำเสนอตัวตนผ่าน 3 รูปแบบหลัก คือ รูปแบบข้อความ (บล็อก), รูปแบบภาพ (เซลฟี่) และรูปแบบเชิงปริมาณ (การติดตามข้อมูลสุขภาพหรือพฤติกรรมผ่านอุปกรณ์สวมใส่) ซึ่งช่วยให้เราเข้าใจภาพรวมของโซเชียลมีเดียในฐานะเครื่องมือสร้างและหล่อหลอมตัวตนของมนุษย์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งปัจจุบัน: ศาสตราจารย์ด้านวัฒนธรรมดิจิทัล และผู้อำนวยการร่วมศูนย์การเล่าเรื่องดิจิทัล มหาวิทยาลัยเบอร์เกน
- ความเชี่ยวชาญ: การศึกษาอินเทอร์เน็ต, มนุษยศาสตร์ดิจิทัล (Digital Humanities) และการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (STS)
- โครงการปัจจุบัน: หัวหน้าโครงการวิจัยทุน ERC Advanced Grant (2024-2029) ศึกษาเรื่องการสร้างเรื่องเล่าด้วย AI
- ผลงานเด่น: หนังสือ Machine Vision และ Seeing Ourselves Through Technology
| รายการ/รางวัล | ปี/ช่วงเวลา | รายละเอียดสำคัญ |
|---|---|---|
| ERC Advanced Grant | 2024-2029 | ทุนวิจัย 2.5 ล้านยูโร ศึกษาเรื่อง AI-generated stories |
| ERC Consolidator Grant | 2018-2023 | ทุนวิจัย 2 ล้านยูโร ศึกษาเรื่อง Machine Vision |
| John Lovas Award | - | รางวัลบล็อกวิชาการยอดเยี่ยมจาก Snapchat Research Stories |
| The Meltzer Prize | 2005 | รางวัลความเป็นเลิศในการเผยแพร่งานวิจัย |
| Ted Nelson Newcomer Award | 1999 | รางวัลสำหรับผู้เริ่มต้นในงานประชุม ACM Hypertext |
คำถามที่พบบ่อย
Jill Walker Rettberg เชี่ยวชาญด้านใดเป็นพิเศษ?
เธอเชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรมดิจิทัล โดยเฉพาะการศึกษาเรื่องการเล่าเรื่องในรูปแบบดิจิทัล, การใช้โซเชียลมีเดียเพื่อนำเสนอตัวตน และผลกระทบของอัลกอริทึมการมองเห็นของเครื่องจักร (Machine Vision) ต่อการรับรู้ของมนุษย์
Machine Vision ในงานวิจัยของเธอหมายถึงอะไร?
หมายถึงเทคโนโลยีที่ทำให้อัลกอริทึมสามารถ "มองเห็น" และตีความข้อมูลภาพได้ ซึ่งเธอศึกษาว่าเทคโนโลยีนี้ถูกนำไปใช้ในงานศิลปะ เกม และสื่อต่างๆ อย่างไร และมันเปลี่ยนแปลงมุมมองที่มนุษย์มีต่อโลกอย่างไร
เธอมีบทบาทอย่างไรในการบุกเบิกบล็อกวิชาการ?
เธอเป็นหนึ่งในนักวิชาการกลุ่มแรกที่ใช้บล็อก (jill/txt) เป็นเครื่องมือในการวิจัยและเผยแพร่ความรู้ตั้งแต่ปี 2000 และได้เขียนบทความวิชาการเพื่อกำหนดนิยามและรูปแบบการใช้บล็อกในแวดวงการศึกษา
ปัจจุบันเธอกำลังทำวิจัยเรื่องอะไร?
ปัจจุบันเธอเป็นหัวหน้าโครงการวิจัยที่ได้รับทุน ERC Advanced Grant เพื่อศึกษาเกี่ยวกับเรื่องเล่าที่สร้างขึ้นโดยปัญญาประดิษฐ์ (AI-generated stories) ในช่วงปี 2024-2029