Jim Wetherbee นักบินอวกาศระดับตำนานผู้สร้างสถิติบัญชาการภารกิจมากที่สุดของสหรัฐฯ
ในประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศของสหรัฐอเมริกา ชื่อของ Jim Wetherbee (เจมส์ โดนัลด์ เวเธอร์บี) โดดเด่นในฐานะบุคคลผู้สร้างมาตรฐานใหม่แห่งความสำเร็จ เขาไม่เพียงแต่เป็นอดีตนายทหารเรือและนักบินทดสอบฝีมือฉกาจ แต่ยังเป็นนักบินอวกาศของ NASA ที่สร้างสถิติเป็นชาวอเมริกันเพียงคนเดียวที่ได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการภารกิจบินสู่อวกาศถึง 5 ครั้ง

เส้นทางสู่ดวงดาว: จากนักบินกองทัพเรือสู่นักบินอวกาศ
Wetherbee เกิดเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน 1952 ณ นครนิวยอร์ก เขาเริ่มต้นปูพื้นฐานทางวิชาการด้วยการคว้าปริญญาตรีด้าน Aerospace Engineering (วิศวกรรมการบินและอวกาศ) จากมหาวิทยาลัยนอเทรดามในปี 1974 ก่อนจะเข้าประจำการในกองทัพเรือสหรัฐฯ และได้รับการแต่งตั้งเป็นนักบินกองทัพเรือในปี 1976
ประสบการณ์การบินของเขานั้นโชกโชนอย่างยิ่ง โดยเฉพาะการปฏิบัติหน้าที่บนเรือบรรทุกเครื่องบิน USS John F. Kennedy และการเป็นนักบินทดสอบระบบอาวุธและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์การบิน (Avionics) ของเครื่องบิน F/A-18 ซึ่งตลอดอาชีพการบิน เขาได้สะสมชั่วโมงบินมากกว่า 7,000 ชั่วโมง จากเครื่องบินที่แตกต่างกันถึง 20 ประเภท และผ่านการลงจอดบนเรือบรรทุกเครื่องบินถึง 345 ครั้ง
บันทึกการเดินทางในห้วงอวกาศทั้ง 6 ภารกิจ
Wetherbee ได้รับคัดเลือกเข้าโครงการนักบินอวกาศในปี 1984 และเริ่มปฏิบัติหน้าที่ครั้งแรกในปี 1990 โดยเขามีส่วนร่วมในภารกิจกระสวยอวกาศทั้งหมด 6 ครั้ง ซึ่งมีรายละเอียดที่น่าสนใจดังนี้:
- STS-32 (1990): ภารกิจแรกที่เขาทำหน้าที่นักบิน โดยมีการปล่อยดาวเทียม Syncom IV-F5 และกู้คืนอุปกรณ์ LDEF รวมถึงการทดสอบสมรรถภาพร่างกายของมนุษย์ในอวกาศ
- STS-52 (1992): ปล่อยดาวเทียม LAGEOS ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างอิตาลีและสหรัฐฯ และทดสอบระบบ Space Vision System (SVS)
- STS-63 (1995): จุดเริ่มต้นความร่วมมือระหว่างสหรัฐฯ และรัสเซีย โดยมีการเข้าเชื่อมต่อกับสถานีอวกาศ Mir
- STS-86 (1997): ภารกิจเชื่อมต่อกับสถานี Mir เพื่อส่งมอบคอมพิวเตอร์ควบคุมท่าทางและแลกเปลี่ยนลูกเรือ
- STS-102 (2001): นำลูกเรือชุด Expedition 2 และโมดูลขนส่ง Leonardo ไปยังสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS)
- STS-113 (2002): ภารกิจสุดท้ายที่นำชิ้นส่วนโครงสร้าง P1 Truss ไปติดตั้งที่ ISS ซึ่งเป็นภารกิจสุดท้ายก่อนเกิดโศกนาฏกรรมกระสวยอวกาศโคลัมเบีย
| ชื่อภารกิจ | ปีที่ปฏิบัติการ | ยานที่ใช้ | บทบาทสำคัญ |
|---|---|---|---|
| STS-32 | 1990 | Columbia | นักบิน (Pilot) |
| STS-52 | 1992 | Columbia | ผู้บัญชาการ (Commander) |
| STS-63 | 1995 | Discovery | ผู้บัญชาการ (Commander) |
| STS-86 | 1997 | Atlantis | ผู้บัญชาการ (Commander) |
| STS-102 | 2001 | Discovery | ผู้บัญชาการ (Commander) |
| STS-113 | 2002 | Endeavour | ผู้บัญชาการ (Commander) |
บทบาทหลังการบินและชีวิตส่วนตัว
นอกเหนือจากการบิน Wetherbee ยังดำรงตำแหน่งบริหารที่สำคัญในศูนย์อวกาศจอห์นสัน (Johnson Space Center) ทั้งในฐานะรองผู้อำนวยการและผู้อำนวยการฝ่ายปฏิบัติการลูกเรือ หลังจากเกษียณจากกองทัพเรือในปี 2003 และลาออกจาก NASA ในปี 2005 เขาได้ผันตัวไปเป็นที่ปรึกษาด้านความปลอดภัยให้กับบริษัท BP จนถึงปี 2014
ในด้านชีวิตส่วนตัว เขาแต่งงานกับ Robin DeVore Platt มีบุตรสาว 2 คน และปัจจุบันอาศัยอยู่ที่รัฐออริกอน นอกจากความเชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมแล้ว เขายังมีความหลงใหลในดนตรี โดยปัจจุบันทำงานเป็นมือกลองและที่ปรึกษาด้านการบริหารจัดการในสภาพแวดล้อมที่มีความเสี่ยงสูง
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- สถิติโลก: เป็นชาวอเมริกันเพียงคนเดียวที่บัญชาการภารกิจอวกาศถึง 5 ครั้ง
- ทักษะการบิน: เป็นผู้ที่นำกระสวยอวกาศลงจอดมากที่สุดในประวัติศาสตร์ (5 ครั้ง)
- สรีระ: เคยเป็นมนุษย์ที่สูงที่สุดที่เคยเดินทางไปอวกาศ (6 ฟุต 4 นิ้ว) ก่อนที่จะมีผู้ทำลายสถิติในภายหลัง
- เกียรติยศ: ได้รับเหรียญ Distinguished Flying Cross และถูกบรรจุชื่อในหอเกียรติยศนักบินอวกาศสหรัฐฯ (U.S. Astronaut Hall of Fame)
คำถามที่พบบ่อย
Jim Wetherbee มีความโดดเด่นกว่านักบินอวกาศคนอื่นอย่างไร?
ความโดดเด่นที่สุดคือการเป็นชาวอเมริกันเพียงคนเดียวที่ได้รับหน้าที่เป็นผู้บัญชาการ (Commander) ในภารกิจบินสู่อวกาศถึง 5 ครั้ง และเป็นผู้ที่นำยานกระสวยอวกาศลงจอดมากที่สุดถึง 5 ครั้ง
ภารกิจสุดท้ายของเขามีความสำคัญอย่างไร?
ภารกิจ STS-113 ซึ่งเขาเป็นผู้บัญชาการ มีความสำคัญในการติดตั้งโครงสร้าง P1 Truss เพื่อรองรับระบบระบายความร้อนของสถานีอวกาศนานาชาติ และเป็นภารกิจสุดท้ายของกระสวยอวกาศก่อนที่จะเกิดเหตุการณ์โศกนาฏกรรมของยานโคลัมเบีย
นอกเหนือจากงานด้านอวกาศ เขามีความสามารถด้านใดอีกบ้าง?
เขามีความสามารถด้านดนตรี โดยเป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์ของสหภาพนักดนตรี (Musicians' Union) และปัจจุบันยังคงทำงานเป็นมือกลอง
เขามีประสบการณ์การบินในกองทัพเรืออย่างไรบ้าง?
เขาเป็นนักบินทดสอบและผู้เชี่ยวชาญด้านระบบอาวุธของเครื่องบิน F/A-18 โดยมีชั่วโมงบินรวมกว่า 7,000 ชั่วโมง และผ่านการลงจอดบนเรือบรรทุกเครื่องบินถึง 345 ครั้ง