Joan Donovan ผู้เชี่ยวชาญด้านการต่อสู้กับข้อมูลบิดเบือนในยุคดิจิทัล
ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารแพร่กระจายอย่างรวดเร็วบนโลกออนไลน์ Joan Donovan ได้ก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในนักวิชาการและนักสังคมวิทยาแถวหน้าของสหรัฐอเมริกา ผู้ทุ่มเทให้กับการศึกษาเรื่อง Disinformation หรือข้อมูลบิดเบือนที่ถูกสร้างขึ้นอย่างตั้งใจเพื่อหลอกลวงผู้คน รวมถึงการวิเคราะห์กลยุทธ์การปั่นกระแสในสื่อสังคมออนไลน์ที่ส่งผลกระทบต่อระบอบประชาธิปไตยทั่วโลก
เส้นทางวิชาการและการทำงาน
Joan Donovan สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก (Ph.D.) ด้านสังคมวิทยาและการศึกษาทางวิทยาศาสตร์จาก University of California, San Diego และเคยเป็นนักวิจัยหลังปริญญาเอกที่ UCLA โดยในช่วงแรกเธอให้ความสนใจศึกษาเรื่องการเคลื่อนไหวทางสังคม เทคโนโลยี และการใช้แบบทดสอบ DNA ของกลุ่มผู้ยึดถือแนวคิดคนขาวเป็นใหญ่ (White Supremacists)
ต่อมาเธอได้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าฝ่ายวิจัยของ Media Manipulation Initiative ณ สถาบัน Data and Society ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร โดยเธอได้ทำหน้าที่วิเคราะห์ว่ากลุ่มผลประโยชน์ รัฐบาล หรือบริษัทเอกชน ใช้เครื่องมือทางอินเทอร์เน็ตในการบิดเบือนข้อมูลเพื่อสร้างความปั่นป่วนให้กับสถาบันทางสังคมอย่างไร
ประสบการณ์ของเธอนำไปสู่การทำงานที่ Harvard Kennedy School ในฐานะผู้อำนวยการโครงการวิจัย Technology and Social Change และเป็นผู้สอนวิชาที่ว่าด้วยการปั่นกระแสสื่อและแคมเปญข้อมูลบิดเบือน จนกระทั่งในเดือนกันยายน 2023 เธอได้เข้ารับตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ที่วิทยาลัยการสื่อสาร (College of Communication) แห่งมหาวิทยาลัยบอสตัน (Boston University)
ผลงานโดดเด่นและการวิเคราะห์สังคม
Donovan เป็นที่รู้จักจากการตีพิมพ์บทความและหนังสือที่มีอิทธิพลต่อการเข้าใจโลกดิจิทัล โดยเฉพาะหนังสือชื่อ "Meme Wars" ซึ่งเขียนร่วมกับ Emily Dreyfuss และ Brian Friedberg ที่เจาะลึกเรื่องการแพร่กระจายของทฤษฎีสมคบคิดทางการเมืองฝ่ายขวาผ่านสื่อออนไลน์
นอกจากนี้ เธอยังมีบทบาทสำคัญในการวิเคราะห์เหตุการณ์บุกอาคารรัฐสภาสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 6 มกราคม โดยผลงานวิจัยของเธอชี้ให้เห็นว่าผู้เข้าร่วมจำนวนมากถูกขับเคลื่อนด้วยความเชื่อและการสนับสนุนในตัว Donald Trump และเธอได้อธิบายว่าเหตุการณ์นี้เป็นตัวอย่างของ "การปลุกระดมผ่านเครือข่าย" (Networked Incitement) ที่ใช้โซเชียลมีเดียเป็นเครื่องมือสร้างความรุนแรงทางการเมือง
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ความเชี่ยวชาญ | ข้อมูลบิดเบือน (Disinformation), การปั่นกระแสสื่อ, ลัทธิสุดโต่งออนไลน์ |
| ตำแหน่งปัจจุบัน | ผู้ช่วยศาสตราจารย์ มหาวิทยาลัยบอสตัน (Boston University) |
| ผลงานเขียนสำคัญ | หนังสือ "Meme Wars" |
| บทบาททางสังคม | ผู้ก่อตั้ง The Critical Internet Studies Institute (CISI) |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ผู้เชี่ยวชาญระดับโลก: เป็นที่ยอมรับในด้านการวิเคราะห์การบิดเบือนข้อมูลในระดับโครงสร้างและเทคโนโลยี
- พยานผู้เชี่ยวชาญ: เคยให้การต่อคณะกรรมการพลังงานและพาณิชย์ของสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ เกี่ยวกับภัยคุกคามจากการหลอกลวงในยุคดิจิทัล
- นักวิจัยเชิงรุก: ผลิตผลงานวิชาการและบทความมากกว่า 35 ฉบับ ครอบคลุมทั้งเรื่อง Big Tech และการจัดการเนื้อหาบนแพลตฟอร์ม
ข้อพิพาทและการวิพากษ์วิจารณ์
ในช่วงปลายปี 2023 เกิดประเด็นขัดแย้งเมื่อ Donovan อ้างว่าเธอถูกกดดันให้ออกจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด เนื่องจากงานวิจัยของเธอสร้างความไม่พอใจให้กับบริษัท Meta (บริษัทแม่ของ Facebook) โดยระบุว่ามีการใช้แรงกดดันทางการเงินผ่าน Chan Zuckerberg Initiative
อย่างไรก็ตาม ทั้งทาง Meta และมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดได้ปฏิเสธข้อกล่าวหานี้ โดยฮาร์วาร์ดยืนยันว่าการยุติโครงการวิจัยเป็นไปตามนโยบายปกติของมหาวิทยาลัย และไม่ได้มีการไล่เธอออก แต่เธอปฏิเสธข้อเสนอตำแหน่งอาจารย์พิเศษแบบพาร์ทไทม์ นอกจากนี้ ในปี 2024 วารสาร The Chronicle of Higher Education ได้เผยแพร่บทความสืบสวนที่ระบุว่า อดีตเพื่อนร่วมงานหลายคนไม่พบหลักฐานว่า Meta เข้ามาแทรกแซงการทำงานของเธอตามที่กล่าวอ้าง
คำถามที่พบบ่อย
Joan Donovan เชี่ยวชาญด้านใดเป็นพิเศษ?
เธอเชี่ยวชาญด้านสังคมวิทยาที่เน้นเรื่องข้อมูลบิดเบือน (Disinformation), การปั่นกระแสสื่อ (Media Manipulation) และการศึกษาพฤติกรรมของกลุ่มลัทธิสุดโต่งบนโลกอินเทอร์เน็ต
หนังสือ "Meme Wars" มีเนื้อหาเกี่ยวกับอะไร?
เป็นหนังสือที่สำรวจการใช้มีมและสื่อออนไลน์ในการแพร่กระจายทฤษฎีสมคบคิดทางการเมือง โดยเฉพาะในกลุ่มการเมืองฝ่ายขวาของสหรัฐฯ ซึ่งส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของระบอบประชาธิปไตย
ทำไมเธอถึงย้ายจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดไปมหาวิทยาลัยบอสตัน?
Donovan อ้างว่าเธอถูกกดดันให้ออกเนื่องจากงานวิจัยที่กระทบต่อบริษัท Meta แต่ทางมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดชี้แจงว่าเป็นการปิดโครงการวิจัยตามวาระและนโยบายปกติของสถาบัน
บทบาทของเธอในเหตุการณ์ 6 มกราคม คืออะไร?
เธอทำหน้าที่เป็นนักวิจัยที่วิเคราะห์ว่าโซเชียลมีเดียถูกใช้เป็นเครื่องมือในการปลุกระดมและสร้างความรุนแรงทางการเมือง จนนำไปสู่การบุกอาคารรัฐสภาสหรัฐฯ
The Critical Internet Studies Institute (CISI) คืออะไร?
คือองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ Joan Donovan ก่อตั้งขึ้นเพื่อศึกษาและวิเคราะห์ประเด็นทางสังคมที่เกี่ยวข้องกับอินเทอร์เน็ตอย่างมีวิจารณญาณ