John Abdallah Wambere นักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิ LGBTI ผู้ลี้ภัยจากความรุนแรงในยูกันดา
ในโลกของการต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชน ชื่อของ John "Longjones" Abdallah Wambere เป็นสัญลักษณ์ของการยืนหยัดเพื่อความเท่าเทียมท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่อันตราย เขาคือนักเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิของกลุ่มคนรักเพศเดียวกันในประเทศยูกันดา และเป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้ง Spectrum Uganda Initiatives องค์กรที่มุ่งเน้นการรณรงค์สิทธิและให้ความรู้ด้านสุขภาพแก่กลุ่ม LGBTI (เลสเบี้ยน, เกย์, ไบเซ็กชวล และทรานส์เจนเดอร์) ในเมืองกัมปาลา
เส้นทางชีวิตและการยอมรับตัวตน
John Wambere เกิดเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1973 ที่เมือง Mbale ประเทศยูกันดา เติบโตมาในครอบครัวคริสเตียน โดยมีมารดาเป็นพยาบาลผดุงครรภ์ของรัฐและบิดาทำงานด้านการเมือง ในวัยเด็กเขาเล่าว่าสังคมรอบตัวแม้จะมีการพูดถึงคนรักเพศเดียวกัน แต่ในขณะนั้นยังไม่มีการประณามหรือไล่ล่ารุนแรงเหมือนในเวลาต่อมา
แม้จะเริ่มตระหนักถึงความดึงดูดทางเพศต่อเพศเดียวกันตั้งแต่อายุ 8 ปี แต่ Wambere ต้องต่อสู้กับความสับสนภายในใจตลอดช่วงวัยรุ่น เนื่องจากต้องใช้ชีวิตในสังคมที่ต่อต้านคนรักเพศเดียวกันอย่างรุนแรง ทำให้เขาต้องปกปิดตัวตนเพื่อความปลอดภัยของตนเองและครอบครัว จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1998 เมื่ออายุได้ 26 ปี เขาจึงตัดสินใจยอมรับความจริงและเลิกมองว่าตัวตนของเขาเป็นเรื่องผิดบาป
การขับเคลื่อนสังคมผ่าน Spectrum Uganda Initiatives
ในปี ค.ศ. 2001 Wambere ได้เริ่มเข้ามามีส่วนร่วมกับกลุ่ม Homo Uganda ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็น Spectrum Uganda Initiatives ในปี ค.ศ. 2002 โดยองค์กรนี้ดำเนินงานภายใต้เครือข่าย Sexual Minorities Uganda เพื่อให้การสนับสนุนและให้ความรู้ด้านสุขภาวะทางเพศแก่ชุมชน LGBTI
กิจกรรมหลักขององค์กรคือการจัดเวิร์กชอปส่งเสริมการตรวจหาเชื้อ HIV และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STI) รวมถึงการรณรงค์ให้ใช้ถุงยางอนามัยและสารหล่อลื่นอย่างถูกต้อง นอกจากนี้ Wambere ยังใช้บ้านของตนเองเป็นสถานที่พบปะสังสรรค์ในวันอาทิตย์ เพื่อให้สมาชิกในชุมชนได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์และให้กำลังใจซึ่งกันและกัน จนเขาได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการของ Spectrum ในปี ค.ศ. 2004
กฎหมายที่กดขี่และการเผชิญหน้ากับความรุนแรง
รากฐานของกฎหมายต่อต้านคนรักเพศเดียวกันในยูกันดามีมาตั้งแต่สมัยอาณานิคมของอังกฤษ โดยเฉพาะประมวลกฎหมายอาญาปี 1950 ที่กำหนดให้การมีเพศสัมพันธ์ระหว่างเพศเดียวกันเป็นความผิด ซึ่งยังคงมีผลบังคับใช้จนถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ กระแสความเกลียดชังยังถูกโหมกระพือโดยกลุ่มคริสเตียนสายฟื้นฟู (Evangelical Christians) จากต่างชาติที่เข้ามาเผยแพร่วาทกรรมว่ากลุ่มคนรักเพศเดียวกันเป็นภัยต่อค่านิยมทางศาสนาและครอบครัวแบบดั้งเดิมของแอฟริกา
สถานการณ์เลวร้ายลงเมื่อมีการเสนอ Anti-Homosexuality Act 2014 ซึ่งกำหนดโทษสูงสุดถึงจำคุกตลอดชีวิตสำหรับผู้ที่กระทำความผิดฐาน "รักเพศเดียวกัน" หรือ "ส่งเสริมการรักเพศเดียวกัน" แม้ว่าต่อมาศาลรัฐธรรมนูญจะสั่งยกเลิกกฎหมายฉบับนี้เนื่องจากขั้นตอนการลงมติไม่ครบองค์ประชุม แต่บรรยากาศความเกลียดชังในสังคมได้ฝังรากลึกไปแล้ว
ชีวิตของ Wambere ต้องเผชิญกับวิกฤตเมื่อหนังสือพิมพ์แท็บลอยด์ The Red Pepper นำข้อมูลส่วนตัว ทั้งชื่อ ที่ทำงาน และที่อยู่ของเขามาเปิดเผยต่อสาธารณะ พร้อมกล่าวหาว่าเขาเป็นผู้ล่อลวงเด็กชายเพื่อมีเพศสัมพันธ์ ส่งผลให้เขาถูกข่มขู่เอาชีวิตจนต้องย้ายบ้านและเปลี่ยนเบอร์โทรศัพท์หลายครั้ง รวมถึงเคยถูกทำร้ายร่างกายจนหมดสติและฟันหักขณะออกจากบาร์แห่งหนึ่งในกัมปาลาเมื่อปี ค.ศ. 2009
การลี้ภัยสู่สหรัฐอเมริกา
ความสูญเสียครั้งใหญ่เกิดขึ้นเมื่อ David Kato เพื่อนสนิทและผู้นำ LGBTI คนสำคัญของยูกันดา ถูกฆาตกรรมอย่างโหดเหี้ยมในปี ค.ศ. 2011 หลังจากที่เขาชนะคดีฟ้องร้องนิตยสารที่เปิดเผยตัวตนของเขา เหตุการณ์นี้ทำให้ Wambere กลายเป็นเป้าหมายรายต่อไปและได้รับคำขู่ฆ่าอย่างต่อเนื่อง
ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2014 Wambere ได้เดินทางไปยังสหรัฐอเมริกาเพื่อระดมการสนับสนุนให้กับการต่อสู้ของกลุ่ม LGBTI ในบ้านเกิด แต่ในเวลาไล่เลี่ยกัน ประธานาธิบดี Yoweri Museveni ได้ลงนามในกฎหมายต่อต้านคนรักเพศเดียวกัน ทำให้เขาไม่สามารถกลับประเทศได้เนื่องจากเสี่ยงต่อการถูกจำคุกตลอดชีวิตหรือถูกสังหาร
ด้วยความช่วยเหลือจากองค์กร GLAD (Gay and Lesbian Advocates and Defenders) รัฐบาลสหรัฐฯ จึงอนุมัติให้เขาได้รับสถานะผู้ลี้ภัยเมื่อวันที่ 11 กันยายน ค.ศ. 2014 ปัจจุบันเขาพำนักอยู่ที่เมืองเคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์ แม้จะต้องจากลูกสาววัย 16 ปีที่ยังคงอยู่ในยูกันดา และรู้สึกเจ็บปวดที่ไม่ได้อยู่เคียงข้างเพื่อนร่วมอุดมการณ์ แต่เขาตระหนักว่าการมีชีวิตอยู่เพื่อขับเคลื่อนงานจากภายนอกมีประโยชน์มากกว่าการถูกจองจำในคุก
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- John Abdallah Wambere: ผู้ร่วมก่อตั้ง Spectrum Uganda Initiatives และนักเคลื่อนไหวสิทธิ LGBTI ชาวยูกันดา
- Spectrum Uganda Initiatives: องค์กรที่เน้นการให้ความรู้ด้านสุขภาพทางเพศและการป้องกัน HIV/STI ในกลุ่มผู้มีความหลากหลายทางเพศ
- การถูก Outing: ถูกหนังสือพิมพ์ The Red Pepper เปิดเผยตัวตนและที่อยู่ต่อสาธารณะ นำไปสู่การข่มขู่และความรุนแรง
- กฎหมายในยูกันดา: มีรากฐานมาจากกฎหมายอาญาปี 1950 ของอังกฤษ และมีความพยายามออกกฎหมายโทษจำคุกตลอดชีวิตในปี 2014
- สถานะปัจจุบัน: ได้รับการลี้ภัยในสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปี 2014 และอาศัยอยู่ในรัฐแมสซาชูเซตส์
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1973 |
| บทบาทหลัก | นักเคลื่อนไหวสิทธิ LGBTI และผู้ร่วมก่อตั้ง Spectrum Uganda Initiatives |
| เหตุการณ์สำคัญ | ถูกเปิดเผยตัวตนโดยสื่อ (Outed) และถูกทำร้ายร่างกายในยูกันดา |
| วันที่ได้รับลี้ภัย | 11 กันยายน ค.ศ. 2014 |
| สถานที่พำนักปัจจุบัน | เคมบริดจ์, รัฐแมสซาชูเซตส์, สหรัฐอเมริกา |
คำถามที่พบบ่อย
Spectrum Uganda Initiatives คือองค์กรเกี่ยวกับอะไร?
เป็นองค์กรชุมชนที่มุ่งเน้นการให้ความช่วยเหลือและให้ความรู้ด้านสุขภาพทางเพศแก่กลุ่ม LGBTI ในยูกันดา โดยเฉพาะการรณรงค์เรื่องการตรวจ HIV/STI และการใช้ถุงยางอนามัย รวมถึงการต่อสู้กับการเลือกปฏิบัติ
ทำไม John Wambere ถึงต้องลี้ภัยไปสหรัฐอเมริกา?
เนื่องจากเขาถูกเปิดเผยตัวตนว่าเป็นเกย์ผ่านสื่อ ทำให้ถูกข่มขู่เอาชีวิตและถูกทำร้ายร่างกาย ประกอบกับการประกาศใช้กฎหมาย Anti-Homosexuality Act 2014 ที่มีโทษจำคุกตลอดชีวิต ทำให้เขาไม่สามารถใช้ชีวิตได้อย่างปลอดภัยในยูกันดา
กฎหมายต่อต้านคนรักเพศเดียวกันในยูกันดามีที่มาอย่างไร?
มีจุดเริ่มต้นจากประมวลกฎหมายอาญาปี 1950 ในสมัยที่ยูกันดาเป็นอาณานิคมของอังกฤษ และถูกทำให้รุนแรงขึ้นในภายหลังจากการเผยแพร่วาทกรรมต่อต้านกลุ่มคนรักเพศเดียวกันโดยกลุ่มคริสเตียนสายฟื้นฟู
David Kato มีความเกี่ยวข้องอย่างไรกับเรื่องนี้?
David Kato เป็นเพื่อนสนิทของ Wambere และเป็นผู้นำ LGBTI ที่โดดเด่นในยูกันดา ซึ่งถูกฆาตกรรมอย่างโหดเหี้ยมในปี 2011 หลังจากชนะคดีฟ้องร้องนิตยสารที่เปิดเผยตัวตนของเขา เหตุการณ์นี้สร้างความหวาดกลัวและทำให้ Wambere ถูกข่มขู่ว่าจะเป็นรายต่อไป
ปัจจุบัน John Wambere ทำอะไรและอยู่ที่ไหน?
ปัจจุบันเขาพำนักอยู่ที่เมืองเคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา หลังจากได้รับอนุมัติให้ลี้ภัยทางการเมืองและสังคมในปี 2014