John Blaha วีรบุรุษน่านฟ้าและนักบินอวกาศผู้สร้างตำนานแห่ง NASA
หากจะกล่าวถึงบุคคลที่อุทิศตนให้กับการบินและการสำรวจอวกาศอย่างแท้จริง ชื่อของ John Elmer Blaha คือหนึ่งในนั้น เขาไม่เพียงแต่เป็นพันเอกกองทัพอากาศสหรัฐฯ ที่เกษียณอายุราชการ แต่ยังเป็นอดีตนักบินอวกาศของ NASA ผู้ผ่านประสบการณ์การเดินทางสู่ห้วงอวกาศถึง 5 ภารกิจ ทั้งบนกระสวยอวกาศและสถานีอวกาศ Mir โดยใช้เวลารวมในอวกาศยาวนานถึง 161 วัน 2 ชั่วโมง และ 45 นาที

เส้นทางสู่ดวงดาว: จากนักบินรบสู่ผู้เชี่ยวชาญด้านการบิน
เส้นทางอาชีพของ Blaha เริ่มต้นด้วยพื้นฐานการศึกษาที่แข็งแกร่ง เขาจบปริญญาตรีด้านวิศวกรรมศาสตร์จาก United States Air Force Academy ในปี 1965 และต่อยอดด้วยปริญญาโทด้านวิศวกรรมการบินและอวกาศ (Astronautical Engineering) จากมหาวิทยาลัย Purdue ในปี 1966
ก่อนจะก้าวเข้าสู่ NASA เขาได้พิสูจน์ความสามารถในฐานะนักบินรบ โดยผ่านการปฏิบัติภารกิจในการรบที่เวียดนามถึง 361 ครั้ง ด้วยเครื่องบินหลากหลายรุ่น เช่น F-4, F-102, F-106 และ A-37 นอกจากนี้เขายังเป็นนักบินทดสอบ (Test Pilot) ที่มีความเชี่ยวชาญสูง โดยเคยขับเครื่องบินวิจัย NF-104 ขึ้นไปสูงถึง 104,400 ฟุต และมีประสบการณ์ทำงานร่วมกับกองทัพอากาศอังกฤษ (Royal Air Force) ในการทดสอบสมรรถนะเครื่องบินหลายรุ่น
บทบาทสำคัญใน NASA และการขับเคลื่อนเทคโนโลยีอวกาศ
Blaha ได้รับการคัดเลือกเข้าสู่โครงการนักบินอวกาศในเดือนพฤษภาคม 1980 นอกเหนือจากการปฏิบัติภารกิจในอวกาศ เขายังมีบทบาทสำคัญในด้านการบริหารและความปลอดภัย โดยดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการความปลอดภัยการบินอวกาศของ NASA และเป็นผู้นำในการออกแบบระบบ Orbiter Head Up Display (ระบบแสดงผลข้อมูลการบินบนหน้าจอใสหน้าผู้ขับขี่) รวมถึงการพัฒนากระบวนการยกเลิกภารกิจฉุกเฉิน (Contingency Abort Procedures) ซึ่งช่วยเพิ่มโอกาสการรอดชีวิตของลูกเรือหากเครื่องยนต์หลักขัดข้องระหว่างการทะยานขึ้น

เจาะลึก 5 ภารกิจพิชิตอวกาศ
ตลอดอาชีพนักบินอวกาศ Blaha ได้สร้างผลงานโดดเด่นผ่านภารกิจต่างๆ ดังนี้:
- STS-29 (1989): ปฏิบัติหน้าที่เป็นนักบิน (Pilot) ในการส่งดาวเทียม TDRS-D ขึ้นสู่วงโคจร
- STS-33 (1989): ได้รับเลือกให้เข้าปฏิบัติหน้าที่แทน S. David Griggs ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนตัวลูกเรือครั้งแรกนับตั้งแต่ภารกิจ Apollo 13
- STS-43 (1991): ก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการ (Commander) เป็นครั้งแรก เพื่อส่งดาวเทียม TDRS-E และทำการทดลองทางวิทยาศาสตร์
- STS-58 (1993): นำทีมในภารกิจที่เน้นการศึกษาด้านชีวการแพทย์ภายใต้โปรแกรม Spacelab Life Sciences (SLS-2) ซึ่งเป็นภารกิจที่ยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์โครงการกระสวยอวกาศ (14 วัน)
- STS-79 และ STS-81 (1996-1997): เดินทางไปประจำการที่สถานีอวกาศ Mir ของรัสเซียในฐานะ Board Engineer 2 โดยใช้เวลา 4 เดือนในการวิจัยด้านวัสดุศาสตร์ ของไหล และวิทยาศาสตร์ชีวภาพ

เกร็ดน่ารู้: เมื่อการเดินทางสู่อวกาศส่งผลต่อกฎหมายการเลือกตั้ง
มีเหตุการณ์ที่น่าสนใจเกิดขึ้นในช่วงปี 1996 เมื่อ Blaha ไม่สามารถใช้สิทธิ์เลือกตั้งในสหรัฐฯ ได้ เนื่องจากภารกิจบนสถานีอวกาศ Mir เริ่มต้นก่อนการสรุปรายชื่อผู้สมัครและสิ้นสุดลงหลังวันเลือกตั้ง เหตุการณ์นี้กลายเป็นแรงผลักดันให้รัฐเท็กซัสแก้ไขกฎหมายการเลือกตั้งในปี 1997 เพื่ออนุญาตให้ผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ในอวกาศสามารถลงคะแนนเสียงได้
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ระยะเวลารวมในอวกาศ | 161 วัน 2 ชั่วโมง 45 นาที |
| จำนวนภารกิจ | 5 ภารกิจ (STS-29, 33, 43, 58, 79/81) |
| ชั่วโมงบินรวม | มากกว่า 7,000 ชั่วโมง ในเครื่องบิน 34 รุ่น |
| ตำแหน่งสูงสุดใน NASA | ผู้บัญชาการภารกิจ (Mission Commander) |
| ยศทางทหาร | พันเอก (Colonel), กองทัพอากาศสหรัฐฯ |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- เป็นนักบินรบผ่านศึกในสงครามเวียดนาม โดยบินภารกิจรบถึง 361 ครั้ง
- ได้รับเกียรติให้มีชื่อเป็นชื่อดาวเคราะห์น้อย (Minor Planet) หมายเลข 22442 Blaha
- ได้รับการบรรจุชื่อในหอเกียรติยศนักบินอวกาศ (Astronaut Hall of Fame) เมื่อปี 2008
- เกษียณจาก NASA ในปี 1997 และเข้าทำงานในทีมบริหารของ United Services Automobile Association
คำถามที่พบบ่อย
John Blaha มีบทบาทอะไรบ้างในภารกิจ STS-43 และ STS-58?
ในทั้งสองภารกิจนี้ Blaha ดำรงตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการ (Commander) โดย STS-43 เน้นการส่งดาวเทียม TDRS-E ส่วน STS-58 เน้นการวิจัยด้านชีวการแพทย์ซึ่งเป็นภารกิจที่ยาวนานที่สุดของโครงการกระสวยอวกาศ
เขามีประสบการณ์การบินนอกเหนือจาก NASA อย่างไรบ้าง?
เขามีประสบการณ์การบินที่หลากหลายมาก ทั้งการเป็นนักบินรบในเวียดนาม นักบินทดสอบที่ฐานทัพอากาศ Edwards และทำงานร่วมกับกองทัพอากาศอังกฤษในการทดสอบเครื่องบินรุ่นต่างๆ เช่น SEPECAT Jaguar และ BAE Hawk
การไปปฏิบัติหน้าที่ที่สถานีอวกาศ Mir ต้องเตรียมตัวอย่างไร?
Blaha ต้องเข้ารับการฝึกอบรมภาษารัสเซียอย่างเข้มข้นที่ Defense Language Institute ในแคลิฟอร์เนีย และฝึกฝนเพิ่มเติมที่ศูนย์ฝึกนักบินอวกาศ Gagarin ในเมืองสตาร์ซิตี้ ประเทศรัสเซีย
ทำไมชื่อของเขาถึงไปปรากฏอยู่บนดาวเคราะห์น้อย?
เพื่อเป็นการให้เกียรติในความสำเร็จและคุณูปการด้านการสำรวจอวกาศ จึงมีการตั้งชื่อดาวเคราะห์น้อยหมายเลข 22442 ว่า "Blaha" ตามชื่อของเขา