José Serra นักการเมืองผู้ทรงอิทธิพลแห่งบราซิลและเส้นทางชีวิตจากผู้ลี้ภัยสู่รัฐมนตรี
José Serra Chirico เป็นหนึ่งในบุคคลสำคัญทางการเมืองของประเทศบราซิล ผู้ซึ่งผ่านประสบการณ์การทำงานในหลากหลายบทบาท ตั้งแต่ระดับท้องถิ่นไปจนถึงระดับประเทศ โดยเขาเคยดำรงตำแหน่งสำคัญทั้งในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร, วุฒิสมาชิก, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการวางแผน, รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข, นายกเทศมนตรีเมืองเซาเปาโล, ผู้ว่าการรัฐเซาเปาโล และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ
จุดเริ่มต้นและชีวิตในช่วงการลี้ภัยทางการเมือง
Serra เกิดเมื่อวันที่ 19 มีนาคม ค.ศ. 1942 ในย่าน Mooca ของเมืองเซาเปาโล เติบโตในครอบครัวชนชั้นกลางระดับล่าง โดยมีบิดาเป็นผู้อพยพชาวอิตาลีที่ทำงานเป็นคนขายผลไม้ และมารดาเป็นชาวบราซิลเชื้อสายอิตาลี แม้ครอบครัวจะไม่ได้ร่ำรวย แต่บิดาสามารถส่งเสียให้เขาได้เข้าเรียนในระดับมหาวิทยาลัย
ในช่วงต้นทศวรรษ 1960 ขณะที่กำลังศึกษาด้านวิศวกรรมศาสตร์ที่ Polytechnic School แห่งมหาวิทยาลัยเซาเปาโล Serra ได้ก้าวเข้าสู่เส้นทางการเมืองผ่านกลุ่ม Ação Popular ซึ่งเป็นขบวนการทางสังคมและการเมืองที่ต่อต้านระบบอนุรักษนิยมในสมัยนั้น นอกจากนี้เขายังดำรงตำแหน่งประธาน União Nacional dos Estudantes (UNE) หรือสหภาพนักศึกษาระดับชาติ ซึ่งทำให้เขาตกเป็นเป้าหมายของรัฐบาลทหารหลังการรัฐประหารในปี ค.ศ. 1964
เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้เขาต้องลี้ภัยออกจากบราซิลเป็นเวลากว่า 14 ปี (ค.ศ. 1964–1978) โดยได้พำนักอยู่ในโบลิเวีย ฝรั่งเศส ชิลี และสหรัฐอเมริกา ในช่วงเวลานี้เขาได้มุ่งเน้นการศึกษาด้านเศรษฐศาสตร์ โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทจากมหาวิทยาลัยชิลี และระดับปริญญาโทและเอกจากมหาวิทยาลัยคอร์เนล (Cornell University) ในสหรัฐอเมริกา รวมถึงได้ทำงานวิจัยร่วมกับ Albert O. Hirschman ที่สถาบัน Institute for Advanced Study ในพริ้นซ์ตัน
การกลับคืนสู่มาตุภูมิและการก้าวขึ้นสู่อำนาจ
หลังจากได้รับนิรโทษกรรมทางการเมืองในปี ค.ศ. 1978 Serra กลับมายังบราซิลและเริ่มต้นบทบาทในฐานะอาจารย์สอนเศรษฐศาสตร์ นักวิจัย และคอลัมนิสต์หนังสือพิมพ์ Folha de S. Paulo ก่อนจะเข้าสู่การเมืองอย่างเต็มตัวในปี ค.ศ. 1982 โดยได้รับแต่งตั้งเป็นเลขาธิการรัฐด้านเศรษฐกิจและการวางแผนของรัฐเซาเปาโล
เขาเป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งพรรค PSDB (Brazilian Social Democracy Party) ในปี ค.ศ. 1988 ซึ่งเป็นพรรคการเมืองที่รวมกลุ่มนักประชาธิปไตยและเสรีนิยม โดยมีจุดยืนสายกลางมากกว่าพรรคแรงงาน (PT) ของ Luiz Inácio Lula da Silva
ผลงานที่โดดเด่นที่สุดในช่วงที่ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ภายใต้ประธานาธิบดี Fernando Henrique Cardoso คือการผลักดัน อุตสาหกรรมยาชื่อสามัญ (Generic Drugs) เพื่อให้ผู้มีรายได้น้อยเข้าถึงยารักษาโรคได้มากขึ้น รวมถึงการก่อตั้ง ANVISA ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลอาหารและยาของบราซิล และการออกกฎหมายห้ามโฆษณายาสูบทุกรูปแบบ
บทบาทการบริหารเมืองและรัฐเซาเปาโล
ในปี ค.ศ. 2004 Serra ได้รับเลือกเป็นนายกเทศมนตรีเมืองเซาเปาโล โดยได้ริเริ่มโครงการ Virada Cultural เทศกาลทางวัฒนธรรมที่จัดขึ้นต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง และระบบ Bilhete Único ซึ่งเป็นบัตรโดยสารร่วมสำหรับระบบขนส่งมวลชนในเซาเปาโล
ต่อมาในปี ค.ศ. 2007 เขาได้ก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งผู้ว่าการรัฐเซาเปาโล หลังจากชนะการเลือกตั้งด้วยคะแนนเสียงท่วมท้น อย่างไรก็ตาม เส้นทางการเมืองของเขาก็เผชิญกับข้อครหาเรื่องการทุจริตและการฮั้วประมูลในโครงการก่อสร้างรถไฟใต้ดินเซาเปาโล รวมถึงกรณี Alstom
ความท้าทายในการชิงตำแหน่งประธานาธิบดีและช่วงปลายอาชีพ
Serra ลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีบราซิลถึงสองครั้ง คือในปี ค.ศ. 2002 และ ค.ศ. 2010 แต่ไม่ประสบความสำเร็จ โดยในครั้งแรกเขาพ่ายแพ้ให้กับ Lula da Silva และในครั้งที่สองพ่ายแพ้ให้กับ Dilma Rousseff
นอกจากนี้ เขายังถูกวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับนโยบายพลังงาน โดยมีรายงานว่าเขาเคยให้คำมั่นลับๆ กับบริษัทน้ำมันยักษ์ใหญ่จากสหรัฐฯ เช่น ExxonMobil และ Chevron ในการเปิดสิทธิ์การขุดเจาะน้ำมันในชั้น Pre-salt (ชั้นหินเกลือใต้ทะเลลึก) ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแนวทางจากรัฐวิสาหกิจ Petrobras
ในช่วงบั้นปลายอาชีพการเมือง ในปี ค.ศ. 2021 เขาได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น โรคพาร์กินสัน (Parkinson's disease) ซึ่งเป็นโรคทางระบบประสาทที่ส่งผลต่อการเคลื่อนไหว ทำให้ต้องลางานจากวุฒิสภาเพื่อรักษาตัว และในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งล่าสุด เขาไม่สามารถคว้าที่นั่งในสภาได้
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การศึกษา: ปริญญาเอกด้านเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยคอร์เนล สหรัฐอเมริกา
- ผลงานเด่น: ก่อตั้ง ANVISA และผลักดันการใช้ยาชื่อสามัญในบราซิล
- ตำแหน่งสูงสุด: รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และผู้ว่าการรัฐเซาเปาโล
- สังกัดพรรค: ผู้ร่วมก่อตั้งพรรค PSDB
- สุขภาพ: ป่วยเป็นโรคพาร์กินสันในปี ค.ศ. 2021
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง | หน่วยงาน/พื้นที่ |
|---|---|---|
| 1987 – 1995 | สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร | รัฐเซาเปาโล |
| 1995 – 1996 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการวางแผนและงบประมาณ | รัฐบาลกลางบราซิล |
| 1998 – 2002 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข | รัฐบาลกลางบราซิล |
| 2005 – 2006 | นายกเทศมนตรี | เมืองเซาเปาโล |
| 2007 – 2010 | ผู้ว่าการรัฐ | รัฐเซาเปาโล |
| 2015 – 2023 | วุฒิสมาชิก | รัฐเซาเปาโล |
| 2016 – 2017 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ | รัฐบาลกลางบราซิล |
คำถามที่พบบ่อย
José Serra มีบทบาทสำคัญอย่างไรในด้านสาธารณสุขของบราซิล?
เขาเป็นผู้ก่อตั้ง ANVISA (หน่วยงานกำกับดูแลอาหารและยา) และผลักดันอุตสาหกรรมยาชื่อสามัญเพื่อให้ประชาชนผู้มีรายได้น้อยเข้าถึงยาได้มากขึ้น รวมถึงการสั่งห้ามโฆษณายาสูบและบังคับให้ติดภาพคำเตือนบนซองบุหรี่
ทำไม José Serra ถึงต้องลี้ภัยออกจากบราซิลในอดีต?
เนื่องจากเขาเป็นผู้นำนักศึกษา (ประธาน UNE) ที่ต่อต้านระบอบการปกครองแบบอนุรักษนิยมและรัฐบาลทหารที่ขึ้นสู่อำนาจหลังการรัฐประหารในปี ค.ศ. 1964
พรรค PSDB ที่ José Serra ร่วมก่อตั้งมีจุดยืนทางการเมืองอย่างไร?
พรรค PSDB เป็นการรวมตัวของกลุ่มนักประชาธิปไตย เสรีนิยม และสังคมประชาธิปไตย โดยมีแนวทางสายกลางมากกว่าพรรคแรงงาน (PT)
ข้อกล่าวหาเรื่องการทุจริตที่สำคัญของเขาคืออะไร?
เขาเคยถูกเชื่อมโยงกับกรณีการฮั้วประมูลในโครงการก่อสร้างรถไฟใต้ดินของเมืองเซาเปาโล และกรณีที่เกี่ยวข้องกับบริษัท Alstom
สถานะปัจจุบันของ José Serra เป็นอย่างไร?
ปัจจุบันเขาไม่ได้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง โดยหลังจากพ้นวาระวุฒิสมาชิกในปี 2023 เขาได้เผชิญกับปัญหาสุขภาพจากโรคพาร์กินสันและไม่สามารถได้รับเลือกตั้งกลับเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎรในการเลือกตั้งครั้งล่าสุด