ไกส์ ไซเอด (Kaïs Saïed) เส้นทางอำนาจและจุดเปลี่ยนทางการเมืองของประธานาธิบดีตูนิเซีย
ไกส์ ไซเอด (Kaïs Saïed) คือนักการเมืองและนักกฎหมายผู้ทรงอิทธิพล ซึ่งดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีคนที่ 5 ของประเทศตูนิเซีย โดยเขาเป็นประธานาธิบดีคนแรกที่เกิดหลังจากตูนิเซียได้รับเอกราชจากฝรั่งเศสในปี 1956 ด้วยพื้นฐานการเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายรัฐธรรมนูญ ไซเอดได้ก้าวเข้าสู่เวทีการเมืองในฐานะตัวแทนของคนรุ่นใหม่และผู้ที่ต้องการกวาดล้างการทุจริตในภาครัฐ
ประวัติและการทำงานในสายวิชาการ
ไซเอดเกิดเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 1958 ณ กรุงตูนิส โดยมีพื้นฐานครอบครัวที่โดดเด่นทางวิชาการและวิชาชีพ โดยเฉพาะคุณลุงของเขาที่เป็นศัลยแพทย์เด็กคนแรกของประเทศ ในด้านการศึกษา ไซเอดสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยตูนิสและสถาบันกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ
ก่อนเข้าสู่การเมือง เขาใช้เวลาหลายทศวรรษในฐานะ นักกฎหมาย (Jurist) และอาจารย์สอนกฎหมาย โดยดำรงตำแหน่งสำคัญ เช่น เลขาธิการและรองประธานสมาคมกฎหมายรัฐธรรมนูญแห่งตูนิเซีย รวมถึงเป็นผู้อำนวยการภาควิชากฎหมายมหาชนในมหาวิทยาลัยชั้นนำอย่างมหาวิทยาลัยซูส (University of Sousse) และมหาวิทยาลัยคาร์เธจ (University of Carthage) นอกจากนี้เขายังมีประสบการณ์เป็นผู้เชี่ยวชาญในระดับภูมิภาคกับสันนิบาตอาหรับและสถาบันสิทธิมนุษยชนอาหรับ
เส้นทางการก้าวสู่ตำแหน่งประธานาธิบดี
ในปี 2019 ไกส์ ไซเอด ตัดสินใจลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีในฐานะ ผู้สมัครอิสระ โดยชูจุดเด่นด้านอนุรักษนิยมทางสังคมและนโยบายประชานิยมที่มุ่งเน้นการต่อต้านคอร์รัปชัน ซึ่งได้รับแรงสนับสนุนจากทั้งกลุ่มอิสลามนิยมและกลุ่มฝ่ายซ้าย
ด้วยบุคลิกที่เคร่งขรึม การใช้ภาษาอาหรับมาตรฐานที่ชัดเจน และการเน้นย้ำเรื่องระเบียบวินัย ทำให้สื่อมวลชนขนานนามเขาว่า "RoboCop" ในการเลือกตั้งรอบที่สอง ไซเอดสามารถเอาชนะคู่แข่งอย่าง นบิล คารูอี (Nabil Karoui) ได้อย่างขาดลอยด้วยคะแนนเสียงถึง 72.71% และเข้าพิธีสาบานตนรับตำแหน่งเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2019
การเปลี่ยนแปลงอำนาจและการบริหารประเทศ
ในช่วงแรกของการดำรงตำแหน่ง ไซเอดต้องเผชิญกับความวุ่นวายทางการเมืองและการเปลี่ยนตัวนายกรัฐมนตรีหลายครั้ง จนกระทั่งเกิดจุดเปลี่ยนสำคัญในวันที่ 25 กรกฎาคม 2021 เมื่อเขาตัดสินใจสั่งยุบสภาและปลดนายกรัฐมนตรี ฮิเชม เมชิชิ (Hichem Mechichi) ซึ่งนักวิชาการหลายท่านเรียกเหตุการณ์นี้ว่าเป็นการ รัฐประหารตัวเอง (Self-coup)
หลังจากนั้น ไซเอดได้ใช้อำนาจบริหารผ่านการออกกฤษฎีกา และผลักดันรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่เพิ่มอำนาจให้แก่ประธานาธิบดีมากขึ้น พร้อมทั้งมีการจับกุมคู่แข่งทางการเมืองและนักการเมืองระดับสูงหลายราย นอกจากนี้เขายังสร้างประวัติศาสตร์ด้วยการแต่งตั้ง นาจลา บูเดน (Najla Bouden) ให้เป็นนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของตูนิเซียและโลกอาหรับ
ในด้านนโยบายต่างประเทศ ไซเอดมีจุดยืนที่แข็งกร้าวต่ออิสราเอล โดยถือว่าการสร้างความสัมพันธ์ทางการทูตกับอิสราเอลเป็นการทรยศต่อชาติ และให้การสนับสนุนชาวปาเลสไตน์อย่างเต็มที่ ขณะเดียวกันเขาก็เผชิญกับคำวิพากษ์วิจารณ์เรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชนและการใช้กฎหมายจำกัดเสรีภาพในการแสดงออกทางอินเทอร์เน็ต
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งปัจจุบัน: ประธานาธิบดีคนที่ 5 ของตูนิเซีย (ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ปี 2019 และได้รับเลือกตั้งอีกครั้งในเดือนตุลาคม 2024 ด้วยคะแนน 90.69%)
- ความเชี่ยวชาญ: กฎหมายรัฐธรรมนูญและอดีตอาจารย์มหาวิทยาลัย
- จุดเปลี่ยนการเมือง: ทำการรัฐประหารตัวเองในปี 2021 เพื่อรวบอำนาจบริหารและนิติบัญญัติ
- จุดยืนทางสังคม: อนุรักษนิยมทางสังคม ต่อต้านการทุจริต และไม่ยอมรับความสัมพันธ์กับอิสราเอล
- ความสามารถพิเศษ: มีความเชี่ยวชาญด้านการเขียนพู่กันอาหรับ (Arabic Calligraphy) และดนตรีอาหรับคลาสสิก
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 22 กุมภาพันธ์ 1958 |
| การศึกษา | มหาวิทยาลัยตูนิส, สถาบันกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ |
| สังกัดพรรค | อิสระ |
| วันที่รับตำแหน่งครั้งแรก | 23 ตุลาคม 2019 |
| ผลการเลือกตั้งปี 2024 | ชนะการเลือกตั้งด้วยคะแนน 90.69% |
คำถามที่พบบ่อย
ทำไม ไกส์ ไซเอด ถึงถูกเรียกว่า "RoboCop"?
เนื่องจากเขามีน้ำเสียงที่ราบเรียบสม่ำเสมอ ใช้ภาษาอาหรับมาตรฐานแทนภาษาถิ่นของตูนิเซีย และมีแนวทางการพูดที่เน้นเรื่องกฎหมายและระเบียบวินัยอย่างเคร่งครัด
เหตุการณ์ "รัฐประหารตัวเอง" ในปี 2021 คืออะไร?
คือการที่ประธานาธิบดีไซเอดใช้อำนาจสั่งระงับการทำงานของรัฐสภาและปลดนายกรัฐมนตรี โดยอ้างเหตุผลด้านวิกฤตเศรษฐกิจและโรคระบาด ซึ่งส่งผลให้เขาสามารถรวบอำนาจการบริหารไว้ที่ตนเองเพียงผู้เดียว
จุดยืนของ ไกส์ ไซเอด ต่ออิสราเอลเป็นอย่างไร?
เขาคัดค้านการสร้างความสัมพันธ์ทางการทูตกับอิสราเอลอย่างรุนแรง โดยมองว่าการกระทำดังกล่าวเป็นการทรยศต่อชาติ และให้การสนับสนุนการต่อสู้ของชาวปาเลสไตน์
ไกส์ ไซเอด มีความสัมพันธ์กับพรรคการเมืองใดหรือไม่?
เขาลงสมัครรับเลือกตั้งในฐานะผู้สมัครอิสระ แม้จะได้รับแรงสนับสนุนจากกลุ่มการเมืองที่หลากหลาย เช่น พรรค Ennahda แต่เขาไม่ได้ระบุว่าตนเองเป็นสมาชิกของพรรคการเมืองใด
นโยบายด้านสิ่งแวดล้อมของรัฐบาลไซเอดเป็นอย่างไร?
รัฐบาลต้องเผชิญกับปัญหาการขาดแคลนน้ำและผลผลิตข้าวสาลีที่ลดลงอย่างมากเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ นำไปสู่การปันส่วนน้ำและขนมปังในบางพื้นที่ ซึ่งสร้างความไม่พอใจให้กับประชาชนบางส่วน