Ken Bowersox จากนักบินกองทัพเรือสู่ผู้บริหารระดับสูงของ NASA
Ken Bowersox หรือที่รู้จักในชื่อเล่นว่า "Sox" คือบุคคลสำคัญในวงการสำรวจอวกาศของสหรัฐอเมริกา เขาเริ่มต้นเส้นทางอาชีพจากการเป็นนายทหารเรือผู้เชี่ยวชาญ ก่อนจะก้าวขึ้นเป็นนักบินอวกาศของ NASA ที่ผ่านประสบการณ์การเดินทางในอวกาศถึง 5 ครั้ง และสร้างประวัติศาสตร์เป็นผู้บัญชาการกระสวยอวกาศที่อายุน้อยที่สุดในขณะนั้นด้วยวัยเพียง 38 ปี 11 เดือน
เส้นทางชีวิตและการศึกษา
Bowersox เกิดเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 1956 ที่เมืองพอร์ตสมัธ รัฐเวอร์จิเนีย แม้จะเกิดที่นั่นแต่เขาถือว่าเมืองเบดฟอร์ด รัฐอินดีแอนา เป็นบ้านเกิด ในวัยเด็กเขาเคยอาศัยอยู่ที่รัฐแคลิฟอร์เนียและเป็นสมาชิกลูกเสือระดับ Eagle Scout ซึ่งสะท้อนถึงระเบียบวินัยและความมุ่งมั่นตั้งแต่เยาว์วัย
ด้านการศึกษา เขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้าน Aerospace Engineering (วิศวกรรมการบินและอวกาศ) จาก United States Naval Academy ในปี 1978 และต่อยอดความรู้ด้วยปริญญาโทด้าน Mechanical Engineering (วิศวกรรมเครื่องกล) จากมหาวิทยาลัยโคลัมเบียในปี 1979 นอกจากนี้เขายังผ่านการฝึกฝนจากโรงเรียนนักบินทดสอบของกองทัพอากาศสหรัฐฯ (U.S. Air Force Test Pilot School) โดยทำหน้าที่เป็นนักบินทดสอบเครื่องบินรุ่น A-7E และ F/A-18 จนกระทั่งได้รับเลือกเข้าเป็นนักบินอวกาศของ NASA ในปี 1987
ภารกิจพิชิตห้วงอวกาศ
ตลอดอาชีพนักบินอวกาศ Bowersox ได้ปฏิบัติหน้าที่ในภารกิจที่หลากหลายและท้าทาย โดยเริ่มจากภารกิจ STS-50 ในปี 1992 บนกระสวยอวกาศโคลัมเบีย ในฐานะนักบิน เพื่อทำการทดลองในห้องปฏิบัติการ USML-1 ซึ่งเน้นศึกษาเรื่อง Microgravity (สภาวะไมโครกราวิตี้ หรือ สภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ) เช่น การไหลของของเหลวและการเติบโตของผลึก
ต่อมาในภารกิจ STS-61 (1993) เขาได้รับหน้าที่เป็นนักบินบนกระสวยอวกาศเอนเดฟเวอร์ เพื่อปฏิบัติภารกิจสำคัญในการซ่อมบำรุงกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล (Hubble Space Telescope) เป็นครั้งแรก เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการมองเห็นและยืดอายุการใช้งานของกล้อง
Bowersox ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้บัญชาการภารกิจครั้งแรกใน STS-73 (1995) เพื่อทำการทดลองทางวิทยาศาสตร์ในห้องปฏิบัติการ USML-2 และตามด้วยภารกิจ STS-82 (1997) ซึ่งเป็นการซ่อมบำรุงกล้องฮับเบิลครั้งที่สอง เพื่อติดตั้งอุปกรณ์ใหม่ๆ และเพิ่มขีดความสามารถในการสำรวจจักรวาล
จุดสูงสุดอีกหนึ่งช่วงคือการดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการ Expedition 6 บนสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) โดยเดินทางไปพร้อมกับเพื่อนร่วมทีม Nikolai Budarin และ Donald Pettit ในปี 2002 เขาดูแลความปลอดภัยและความสำเร็จของภารกิจ รวมถึงการออกไปเดินอวกาศ (EVA) เพื่อบำรุงรักษาสถานี อย่างไรก็ตาม เนื่องด้วยโศกนาฏกรรมของกระสวยอวกาศโคลัมเบีย ทำให้ทีมของเขาต้องเปลี่ยนยานขากลับเป็น Soyuz TMA-1 ของรัสเซียแทน และลงจอดที่ประเทศคาซัคสถานในเดือนพฤษภาคม 2003
บทบาทการบริหารและชีวิตหลังเกษียณ
หลังจากเกษียณจาก NASA ในปี 2006 Bowersox ได้นำประสบการณ์ไปใช้ในภาคเอกชน โดยดำรงตำแหน่งรองประธานฝ่ายความปลอดภัยของนักบินอวกาศและการประกันภารกิจที่ SpaceX ในปี 2009 ก่อนจะลาออกในช่วงปลายปี 2011 และในปี 2010 เขาได้รับการจารึกชื่อในหอเกียรติยศนักบินอวกาศ (Astronaut Hall of Fame)
เขากลับมารับใช้ NASA อีกครั้งในบทบาทผู้บริหาร โดยดำรงตำแหน่งรักษาการรองผู้บริหารฝ่ายปฏิบัติการสำรวจมนุษย์ และในเดือนพฤษภาคม 2023 เขาได้รับแต่งตั้งเป็น Associate Administrator of the Space Operations Mission Directorate (รองผู้บริหารฝ่ายปฏิบัติการอวกาศ) ก่อนจะเกษียณจากตำแหน่งบริหารอย่างเป็นทางการในวันที่ 6 มีนาคม 2026
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- เวลาในอวกาศรวม: 211 วัน 14 ชั่วโมง 12 นาที
- จำนวนการเดินอวกาศ (EVA): 2 ครั้ง รวมเวลา 13 ชั่วโมง 17 นาที
- สถิติสำคัญ: เป็นผู้บัญชาการกระสวยอวกาศที่อายุน้อยที่สุดในขณะที่ปฏิบัติหน้าที่ (38 ปี 11 เดือน)
- ยศทางทหาร: กัปตัน (Captain) แห่งกองทัพเรือสหรัฐฯ
| ภารกิจ | ยานพาหนะ | บทบาท | วัตถุประสงค์หลัก |
|---|---|---|---|
| STS-50 | Columbia | นักบิน | ทดลองสภาวะไมโครกราวิตี้ (USML-1) |
| STS-61 | Endeavour | นักบิน | ซ่อมบำรุงกล้องโทรทรรศน์ฮับเบิล ครั้งที่ 1 |
| STS-73 | Columbia | ผู้บัญชาการ | ทดลองทางวิทยาศาสตร์ (USML-2) |
| STS-82 | Discovery | ผู้บัญชาการ | ซ่อมบำรุงกล้องโทรทรรศน์ฮับเบิล ครั้งที่ 2 |
| Expedition 6 | ISS / Soyuz | ผู้บัญชาการ | ปฏิบัติการบนสถานีอวกาศนานาชาติ |
คำถามที่พบบ่อย
Ken Bowersox มีความสำคัญอย่างไรต่อประวัติศาสตร์ NASA?
เขาเป็นทั้งนักบินอวกาศผู้เชี่ยวชาญที่ผ่านภารกิจสำคัญอย่างการซ่อมบำรุงกล้องฮับเบิล และเป็นผู้บริหารระดับสูงที่ดูแลด้านปฏิบัติการอวกาศของ NASA รวมถึงเคยทำงานร่วมกับ SpaceX เพื่อพัฒนาความปลอดภัยของนักบินอวกาศ
ทำไมการกลับจาก Expedition 6 ถึงต้องเปลี่ยนยาน?
เดิมทีทีม Expedition 6 มีกำหนดกลับด้วยกระสวยอวกาศ STS-114 แต่เนื่องจากเกิดเหตุโศกนาฏกรรมกับกระสวยอวกาศโคลัมเบีย ทำให้ต้องเปลี่ยนมาใช้ยาน Soyuz TMA-1 ของรัสเซียเพื่อความปลอดภัยในการเดินทางกลับโลก
การเดินอวกาศ (EVA) คืออะไรและ Bowersox ทำไปกี่ครั้ง?
EVA หรือ Extravehicular Activity คือการที่นักบินอวกาศออกไปปฏิบัติงานนอกตัวยานหรือสถานีอวกาศ โดย Bowersox ได้ทำการเดินอวกาศทั้งหมด 2 ครั้ง รวมเวลาประมาณ 13 ชั่วโมง 17 นาที
Bowersox เคยทำงานในภาคเอกชนที่ไหนบ้าง?
เขาเคยดำรงตำแหน่งรองประธานฝ่ายความปลอดภัยของนักบินอวกาศและการประกันภารกิจ (Vice President of Astronaut Safety and Mission Assurance) ที่บริษัท SpaceX ในช่วงปี 2009 ถึง 2011