Koichi Wakata ยอดนักบินอวกาศชาวญี่ปุ่นผู้สร้างประวัติศาสตร์บนสถานีอวกาศนานาชาติ
ในโลกของการสำรวจอวกาศ ชื่อของ Koichi Wakata (โคอิจิ วากาตะ) คือสัญลักษณ์ของความมุ่งมั่นและความสำเร็จของญี่ปุ่น เขาคือนักบินอวกาศผู้สร้างสถิติมากมายและเป็นบุคคลสำคัญที่เชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานอวกาศระดับโลกอย่าง JAXA และ NASA ตลอดระยะเวลาเกือบสองทศวรรษในอาชีพนักบินอวกาศ
เส้นทางจากวิศวกรสู่ห้วงอวกาศ
ก่อนที่จะก้าวขึ้นสู่ยานอวกาศ Wakata เริ่มต้นเส้นทางสายวิชาการด้วยความเชี่ยวชาญด้านวิศวกรรม โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านวิศวกรรมการบิน (Aeronautical Engineering) ในปี 1987 ตามด้วยปริญญาโทด้านกลศาสตร์ประยุกต์ (Applied Mechanics) ในปี 1989 และคว้าปริญญาเอกด้านวิศวกรรมการบินและอวกาศ (Aerospace Engineering) จากมหาวิทยาลัยคิวชูในปี 2004
ประสบการณ์การทำงานเริ่มต้นที่สายการบิน Japan Airlines ในตำแหน่งวิศวกรโครงสร้าง จนกระทั่งปี 1992 เขาได้รับเลือกจาก NASDA (หน่วยงานพัฒนาอวกาศแห่งชาติญี่ปุ่น ซึ่งต่อมาคือ JAXA) ให้เป็นผู้สมัครนักบินอวกาศ และได้เข้ารับการฝึกฝนอย่างเข้มข้นที่ศูนย์อวกาศจอห์นสันของ NASA
ความสำเร็จและภารกิจที่น่าจดจำ
Wakata ผ่านการเดินทางสู่อวกาศถึง 5 ภารกิจ โดยใช้ยานพาหนะที่หลากหลาย ทั้งกระสวยอวกาศ (Space Shuttle), ยานโซยุซ (Soyuz) และยานครู ดรากอน (Crew Dragon) ของ SpaceX โดยมีระยะเวลารวมในอวกาศมากกว่า 500 วัน
ก้าวแรกและสถิติที่น่าทึ่ง
ในปี 1996 เขาได้สร้างชื่อในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านภารกิจ (Mission Specialist) ชาวญี่ปุ่นคนแรกบนกระสวยอวกาศ STS-72 ซึ่งนอกจากภารกิจทางวิทยาศาสตร์แล้ว เขายังได้สร้างสีสันด้วยการเล่นเกมโกะ (Go) ในอวกาศเป็นครั้งแรกของโลก ร่วมกับนักบินอวกาศ Dan Barry
ต่อมาในภารกิจ STS-92 เขาได้กลายเป็นนักบินอวกาศชาวญี่ปุ่นคนแรกที่มีส่วนร่วมในการประกอบสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) โดยใช้แขนกลของยานดิสคัฟเวอรีในการติดตั้งอุปกรณ์สำคัญ
การเป็นผู้บัญชาการ ISS และนวัตกรรมหุ่นยนต์
จุดสูงสุดครั้งหนึ่งในอาชีพของเขาเกิดขึ้นในช่วงภารกิจ Expedition 39 เมื่อ Wakata ได้รับการแต่งตั้งให้เป็น ผู้บัญชาการสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS Commander) ซึ่งถือเป็นชาวญี่ปุ่นคนแรกที่ได้รับเกียรตินี้ และเป็นบุคคลที่สามของโลกที่ไม่ได้ถือสัญชาติสหรัฐฯ หรือรัสเซีย แต่ได้ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการสถานีฯ
นอกจากนี้ เขายังได้ทำงานร่วมกับ Kirobo หุ่นยนต์เพื่อนคู่คิดตัวแรกของโลก โดยได้ทำการทดลองสื่อสารระหว่างมนุษย์และหุ่นยนต์ในอวกาศ ซึ่งเป็นก้าวสำคัญของการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์และการปฏิสัมพันธ์ในสภาวะไร้น้ำหนัก
การทดลองที่แปลกใหม่และชีวิตในอวกาศ
Wakata ไม่เพียงแต่เคร่งครัดกับวิทยาศาสตร์ แต่เขายังนำเสนอแง่มุมที่สนุกสนานผ่านการทดลองตามคำขอของสาธารณชน เช่น การลองใช้ "พรมวิเศษ" บินในอวกาศ การพับผ้า และการวิดพื้นในสภาวะไร้น้ำหนัก รวมถึงการทดลองสวมกางเกงชั้นในตัวเดิมเป็นเวลาหนึ่งเดือนโดยไม่ซัก เพื่อศึกษาผลกระทบทางชีวภาพ
บทบาทใหม่หลังเกษียณจาก JAXA
หลังจากปฏิบัติหน้าที่อย่างยาวนาน Wakata ได้เกษียณอายุจาก JAXA เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2024 แต่เขายังคงไม่หยุดยั้งในการขับเคลื่อนวงการอวกาศ โดยได้เข้าร่วมงานกับ Axiom Space ในตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคนิค (Chief Technical Officer) ประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก เพื่อผลักดันการท่องเที่ยวและการตั้งถิ่นฐานในอวกาศเชิงพาณิชย์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- เวลาในอวกาศรวม: 504 วัน 18 ชั่วโมง 33 นาที
- จำนวนภารกิจ: 5 ครั้ง (กระสวยอวกาศ 3, โซยุซ 1, ครู ดรากอน 1)
- ความสำเร็จสูงสุด: ชาวญี่ปุ่นคนแรกที่ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการ ISS
- การศึกษา: ปริญญาเอกด้านวิศวกรรมการบินและอวกาศ จากมหาวิทยาลัยคิวชู
- เกียรติประวัติ: มีดาวเคราะห์น้อยหมายเลข 6208 ชื่อ "Wakata" ตั้งชื่อตามเขา
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 1 สิงหาคม 1963 |
| การศึกษาสูงสุด | ดุษฎีบัณฑิต (Ph.D.) วิศวกรรมการบินและอวกาศ |
| หน่วยงานที่สังกัด | NASDA, JAXA และปัจจุบันคือ Axiom Space |
| จำนวนการออกเดินอวกาศ (EVA) | 2 ครั้ง (รวมเวลา 14 ชั่วโมง 2 นาที) |
| ทักษะพิเศษ | นักบินเครื่องบินหลายเครื่องยนต์และเครื่องบินวัดประกอบเครื่องมือ (Instrument-rated pilot) |
คำถามที่พบบ่อย
Koichi Wakata มีความสำคัญอย่างไรต่อวงการอวกาศญี่ปุ่น?
เขาเป็นผู้บุกเบิกในหลายด้าน ทั้งการเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านภารกิจคนแรกบนกระสวยอวกาศ และเป็นชาวญี่ปุ่นคนแรกที่ได้เป็นผู้บัญชาการสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) ซึ่งยกระดับบทบาทของญี่ปุ่นในเวทีอวกาศโลก
ภารกิจที่น่าสนใจที่สุดของเขาคืออะไร?
นอกจากการเป็นผู้บัญชาการ ISS แล้ว การทำงานร่วมกับหุ่นยนต์ Kirobo เพื่อสร้างการสนทนาระหว่างมนุษย์และหุ่นยนต์ครั้งแรกในอวกาศ ถือเป็นหนึ่งในภารกิจที่โดดเด่นและล้ำสมัย
เขายังคงทำงานด้านอวกาศอยู่หรือไม่หลังจากเกษียณจาก JAXA?
ใช่ เขายังคงทำงานอยู่ โดยปัจจุบันดำรงตำแหน่ง Chief Technical Officer สำหรับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกที่บริษัท Axiom Space ซึ่งเป็นบริษัทเอกชนด้านการสำรวจอวกาศ
Wakata เคยทำกิจกรรมสันทนาการอะไรบ้างในอวกาศ?
เขาเคยเล่นเกมโกะในอวกาศเป็นครั้งแรกของโลก และทำการทดลองสนุกๆ เช่น การใช้พรมวิเศษจำลอง และการทดสอบการสวมใส่เสื้อผ้าโดยไม่ซักเป็นเวลาหนึ่งเดือน
เขามีความเชี่ยวชาญด้านอื่นนอกเหนือจากการเป็นนักบินอวกาศหรือไม่?
เขามีพื้นฐานเป็นวิศวกรโครงสร้าง และเป็นนักบินที่มีชั่วโมงบินมากกว่า 2,100 ชั่วโมงในเครื่องบินหลากหลายประเภท