Laurent Gbagbo เส้นทางชีวิตและการเมืองของอดีตประธานาธิบดีโกตดิวัวร์
Laurent Gbagbo (โลรองต์ กบากโบ) คือบุคคลสำคัญในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองของประเทศโกตดิวัวร์ (Côte d'Ivoire) โดยเขาเป็นนักการเมืองสายกลาง-ซ้ายคนแรกที่ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งประธานาธิบดีของประเทศ เส้นทางของเขาเต็มไปด้วยความผันผวน ตั้งแต่การเป็นศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ นักเคลื่อนไหวที่ต้องลี้ภัยในฝรั่งเศส ไปจนถึงการเผชิญหน้ากับคดีความในระดับสากล
จุดเริ่มต้นและบทบาททางวิชาการ
กบากโบเกิดเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 1945 ในครอบครัวคาทอลิกชาวเบเต (Bété) ที่เมืองกัญโญอา (Gagnoa) ในยุคที่พื้นที่นี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของแอฟริกาตะวันตกของฝรั่งเศส เขาเริ่มต้นอาชีพด้วยการเป็นศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ และได้กลายเป็นหนึ่งในผู้ต่อต้านระบอบการปกครองของประธานาธิบดี เฟลิกซ์ อูฟูเอ-บัวญี (Félix Houphouët-Boigny)
ด้วยความมุ่งมั่นในการเคลื่อนไหวทางสังคมและสหภาพแรงงาน ทำให้เขาถูกจำคุกในช่วงต้นทศวรรษ 1970 และต้องลี้ภัยไปยังประเทศฝรั่งเศสในช่วงทศวรรษ 1980 หลังจากสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยปารีสดิเดโร (Paris Diderot University) ในปี 1979 เขาได้ก่อตั้งพรรคแนวร่วมประชาชนโกตดิวัวร์ (Ivorian Popular Front หรือ FPI) ขึ้นในปี 1982 เพื่อเป็นฐานกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนการเมือง
การก้าวขึ้นสู่อำนาจและความขัดแย้งภายในประเทศ
กบากโบเริ่มเข้าสู่สนามการเมืองระดับชาติอย่างจริงจังในปี 1990 โดยได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาแห่งชาติ แม้จะพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งแรก แต่เขาก็สร้างฐานเสียงได้อย่างมั่นคง จนกระทั่งในปี 2000 เขาได้ก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีคนที่ 4 ของประเทศ หลังจากเกิดการประท้วงขับไล่รัฐบาลทหารของ โรเบิร์ต เกออี (Robert Guéï)
อย่างไรก็ตาม ช่วงเวลาการดำรงตำแหน่งของเขาเต็มไปด้วยความตึงเครียด มีการปะทะกันอย่างรุนแรงระหว่างกลุ่มสนับสนุนรัฐบาลและกลุ่มต่อต้าน โดยเฉพาะความขัดแย้งระหว่างพื้นที่ทางตอนใต้ที่เป็นฐานเสียงหลักของเขา (ส่วนใหญ่เป็นชาวคริสต์) และพื้นที่ทางตอนเหนือ (ส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิม) ซึ่งนำไปสู่การก่อกบฏของกลุ่ม Forces Nouvelles ในปี 2002 และทำให้ประเทศถูกแบ่งออกเป็นสองส่วน
วิกฤตการณ์เลือกตั้งปี 2010 และจุดตกต่ำทางการเมือง
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2010 เมื่อ Alassane Ouattara (อลาซาน โอตตารา) ได้รับการยอมรับจากนานาชาติและคณะกรรมการเลือกตั้งอิสระ (IEC) ว่าเป็นผู้ชนะด้วยคะแนนเสียง 54% แต่กบากโบปฏิเสธที่จะลงจากอำนาจ โดยอ้างว่ามีการทุจริตในพื้นที่ทางตอนเหนือ และประกาศตนเองเป็นผู้ชนะผ่านคำตัดสินของสภาธรรมนูญ (Constitutional Council)
ความขัดแย้งนี้บานปลายกลายเป็นสงครามกลางเมืองระยะสั้น ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 3,000 ราย และผู้คนนับล้านต้องพลัดถิ่น จนกระทั่งในวันที่ 11 เมษายน 2011 กองกำลังสนับสนุนโอตตารา โดยได้รับการสนับสนุนจากกองทัพฝรั่งเศสและสหประชาชาติ ได้บุกเข้าจับกุมกบากโบในบังเกอร์ใต้ดินที่พำนักของเขาในเมืองอาบิดจัน
การต่อสู้ในศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) และการคืนถิ่น
หลังการถูกจับกุม กบากโบถูกส่งตัวไปยังกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ เพื่อดำเนินคดีใน ศาลอาญาระหว่างประเทศ (International Criminal Court หรือ ICC) ในข้อหาอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ ซึ่งรวมถึงการฆาตกรรมและการข่มขืนในช่วงความรุนแรงหลังการเลือกตั้ง เขาเป็นอดีตประมุขแห่งรัฐคนแรกที่ถูกควบคุมตัวโดยศาลแห่งนี้
หลังจากผ่านกระบวนการพิจารณาคดีที่ยาวนาน ในปี 2019 คณะผู้พิพากษาของ ICC ได้ตัดสินยกฟ้องเนื่องจากหลักฐานไม่เพียงพอ และในเดือนมีนาคม 2021 ศาลได้ยืนยันคำตัดสินให้เขาพ้นผิดอย่างเด็ดขาด ทำให้เขาสามารถเดินทางกลับสู่โกตดิวัวร์ได้ในวันที่ 17 มิถุนายน 2021 โดยได้รับการต้อนรับและสิทธิประโยชน์ในฐานะอดีตประธานาธิบดีจากรัฐบาลของโอตตารา
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่ง: ประธานาธิบดีคนที่ 4 ของโกตดิวัวร์ (ดำรงตำแหน่ง 26 ตุลาคม 2000 – 11 เมษายน 2011)
- บทบาททางการเมือง: ผู้ก่อตั้งพรรค FPI และต่อมาได้ก่อตั้งพรรค PPA-CI ในปี 2021
- ประวัติทางกฎหมาย: ถูกฟ้องในข้อหาอาชญากรรมต่อมนุษยชาติโดย ICC แต่ได้รับการตัดสินให้พ้นผิดในที่สุด
- การศึกษา: ปริญญาเอกด้านประวัติศาสตร์จากมหาวิทยาลัยปารีสดิเดโร
| ปี (ค.ศ.) | เหตุการณ์สำคัญ |
|---|---|
| 1982 | ก่อตั้งพรรคแนวร่วมประชาชนโกตดิวัวร์ (FPI) |
| 2000 | ก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีโกตดิวัวร์ |
| 2011 | ถูกจับกุมและส่งตัวไปยังศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) |
| 2019 | ศาล ICC ตัดสินยกฟ้องในครั้งแรก |
| 2021 | พ้นผิดอย่างเป็นทางการและเดินทางกลับประเทศ |
คำถามที่พบบ่อย
Laurent Gbagbo คือใคร?
เขาคือนักประวัติศาสตร์และนักการเมืองชาวโกตดิวัวร์ ผู้เคยดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีของประเทศ และเป็นผู้นำทางการเมืองสายกลาง-ซ้ายคนแรกของโกตดิวัวร์
ทำไมเขาถึงถูกส่งตัวไปยังศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC)?
เขาถูกกล่าวหาว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ รวมถึงการฆาตกรรมและการใช้ความรุนแรงทางเพศ ในช่วงวิกฤตการณ์ความรุนแรงหลังการเลือกตั้งปี 2010
ผลการตัดสินคดีในศาล ICC เป็นอย่างไร?
ศาล ICC ได้ตัดสินยกฟ้องและยืนยันว่าหลักฐานไม่เพียงพอที่จะพิสูจน์ว่าเขากระทำความผิดตามข้อกล่าวหา ทำให้เขาได้รับอิสรภาพและพ้นผิดในที่สุด
ปัจจุบัน Laurent Gbagbo ทำอะไรอยู่?
เขากลับมามีบทบาททางการเมืองอีกครั้ง โดยก่อตั้งพรรคการเมืองใหม่ชื่อ PPA-CI และมีความพยายามที่จะลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีอีกครั้งในปี 2025 แม้จะเผชิญกับอุปสรรคทางกฎหมายในการเสนอชื่อก็ตาม