Ljiljana Smajlović เส้นทางชีวิตและบทบาทในวงการสื่อสารมวลชนเซอร์เบีย
Ljiljana Smajlović (เกิดเมื่อวันที่ 22 มกราคม 1956) คือบุคคลสำคัญในแวดวงสื่อสารมวลชนของเซอร์เบีย ผู้สร้างประวัติศาสตร์ในฐานะผู้หญิงคนแรกที่ก้าวขึ้นดำรงตำแหน่งบรรณาธิการบริหารของ Politika ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์รายวันที่เก่าแก่ที่สุดในภูมิภาคบอลข่าน นอกจากนี้เธอยังมีบทบาทนำในฐานะประธานสมาคมนักข่าวเซอร์เบีย (UNS) ระหว่างปี 2009 ถึง 2017
จุดเริ่มต้นและการหล่อหลอมทางความคิด
Smajlović เติบโตในครอบครัวชนชั้นกลางชาวบอสเนีย-เซอร์เบีย โดยมีพื้นฐานครอบครัวที่ผูกพันกับกองทัพและอุดมการณ์ทางการเมือง มารดาของเธอเคยร่วมต่อสู้ในกองกำลังพาร์ทิซัน (Partisan) ช่วงสงครามโลกครั้งที่สองและไต่เต้าจนถึงยศพันโทในกองทัพประชาชนยูโกสลาเวีย (JNA) ขณะที่บิดาทำงานในส่วนงานพลเรือนของกองทัพเดียวกัน
ความสนใจในเรื่องการเมืองของเธอปรากฏชัดตั้งแต่เด็ก โดยเธอมักจะสนใจการวิเคราะห์วิกฤตการณ์ขีปนาวุธคิวบาและความสัมพันธ์ระหว่างมหาอำนาจมากกว่าการเล่นตุ๊กตาตามวัย ในช่วงวัยเยาว์เธอมีโอกาสได้ศึกษาในโรงเรียนประจำที่ประเทศแอลจีเรีย และได้รับทุนการศึกษาจาก American Field Service เพื่อไปใช้ชีวิตกับครอบครัวอุปถัมภ์ที่รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา เป็นเวลาหนึ่งปีในช่วงปี 1972
ประสบการณ์ในสหรัฐฯ ช่วงวัยรุ่นส่งผลต่อมุมมองของเธออย่างมาก โดยในตอนนั้นเธอยอมรับว่ามีความรู้สึกเหนือกว่าทางศีลธรรมและมองว่าชาวอเมริกันเป็นเครื่องมือของนโยบายจักรวรรดินิยม โดยเฉพาะในประเด็นสงครามเวียดนาม ซึ่งในเวลาต่อมาเธอมองว่ามันเป็นเรื่องตลกร้ายที่ในช่วงทศวรรษ 1990 เมื่อเธอกลับไปเยือนอเมริกา เธอกลับถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของผู้ก่ออาชญากรรมสงครามในช่วงสงครามยูโกสลาเวียแทน
เส้นทางอาชีพสายวารสารศาสตร์
หลังจากสำเร็จการศึกษาด้านรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยซาราเยโว และได้รับทุนศึกษาเพิ่มเติมที่เมืองคลีฟแลนด์ รัฐโอไฮโอ Smajlović เริ่มต้นอาชีพนักข่าวในปี 1978 ที่หนังสือพิมพ์ Oslobođenje ในซาราเยโว โดยไต่เต้าจากบรรณาธิการส่วนการเมืองไปจนถึงผู้สื่อข่าวประจำกรุงบรัสเซลส์
เมื่อสงครามบอสเนียปะทุขึ้นในปี 1992 เธอได้ย้ายไปทำงานที่นิตยสารรายสัปดาห์ Vreme ในกรุงเบลเกรด และได้รับทุนจาก Woodrow Wilson International Center for Scholars เพื่อกลับไปประจำการเป็นผู้สื่อข่าวต่างประเทศในสหรัฐอเมริกาเป็นเวลาหนึ่งปี
ด้วยความเชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เธอจึงได้รับข้อเสนอให้เป็นบรรณาธิการต่างประเทศของนิตยสาร Evropljanin ในปี 1998 แต่หลังจากผู้ก่อตั้งนิตยสารอย่าง Slavko Ćuruvija ถูกสังหาร นิตยสารได้ยุติการตีพิมพ์ ทำให้เธอย้ายไปร่วมงานกับ NIN ในฐานะคอลัมนิสต์และผู้วิเคราะห์ประเด็นศาลอาญาระหว่างประเทศสำหรับยูโกสลาเวียเดิม (Hague Tribunal)
ความสำเร็จสูงสุดและการเผชิญมรสุมการเมือง
ในเดือนตุลาคม 2005 Smajlović สร้างประวัติศาสตร์เป็นผู้หญิงคนแรกที่ดำรงตำแหน่งบรรณาธิการบริหารของ Politika อย่างไรก็ตาม เธอถูกปลดจากตำแหน่งในเดือนตุลาคม 2008 ซึ่งนำไปสู่ข้อถกเถียงอย่างกว้างขวางเกี่ยวกับแทรกแซงทางการเมืองจากพรรค Democratic Party (DS) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลในขณะนั้น
นอกจากงานบรรณาธิการ เธอยังเป็นวิทยากรในรายการสนทนาเหตุการณ์ปัจจุบัน U mnoštvu dokaza ทางช่อง TV Avala และเคยได้รับพิจารณาให้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตเซอร์เบียประจำประเทศแคนาดาในปี 2008 แต่สุดท้ายไม่ได้เข้ารับตำแหน่งเนื่องจากปัญหาทางการทูตเรื่องการรับรองเอกราชของโคโซโวโดยแคนาดา
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งประวัติศาสตร์: ผู้หญิงคนแรกที่เป็นบรรณาธิการบริหารของหนังสือพิมพ์ Politika
- บทบาทองค์กร: อดีตประธานสมาคมนักข่าวเซอร์เบีย (UNS) ปี 2009–2017
- ความเชี่ยวชาญ: ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและการวิเคราะห์การเมืองโลก
- การทำงานร่วมกับองค์กรสากล: เคยเป็นที่ปรึกษาให้โครงการสื่อของ IREX (องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรของสหรัฐฯ) ระหว่างปี 1996–2005
- บทบาทปัจจุบัน: มีส่วนร่วมในการผลิตเนื้อหาให้ RT สาขาเซอร์เบีย (เครือข่ายสื่อของรัฐบาลรัสเซีย) ตั้งแต่ปี 2022
| ช่วงเวลา / ปี | บทบาทและเหตุการณ์สำคัญ | องค์กร / สถานที่ |
|---|---|---|
| 1978 | เริ่มต้นอาชีพนักข่าวและผู้สื่อข่าวบรัสเซลส์ | Oslobođenje |
| 1992 | ย้ายมาทำงานในเบลเกรด | Vreme |
| 1998 | บรรณาธิการต่างประเทศ | Evropljanin |
| 2005 | บรรณาธิการบริหาร (หญิงคนแรก) | Politika |
| 2009 - 2017 | ประธานสมาคมนักข่าวเซอร์เบีย | UNS |
| 2022 | ผู้ร่วมผลิตเนื้อหา | RT (Serbia) |
คำถามที่พบบ่อย
Ljiljana Smajlović มีความสำคัญอย่างไรต่อวงการสื่อเซอร์เบีย?
เธอเป็นผู้หญิงคนแรกที่ได้รับความไว้วางใจให้บริหารหนังสือพิมพ์ Politika ซึ่งเป็นสื่อที่เก่าแก่และทรงอิทธิพลที่สุดแห่งหนึ่งในบอลข่าน และเคยนำทัพสมาคมนักข่าวเซอร์เบีย (UNS) ในฐานะประธาน
เธอมีความสัมพันธ์อย่างไรกับสหรัฐอเมริกา?
เธอมีความสัมพันธ์ที่ซับซ้อน โดยเคยได้รับทุนการศึกษาไปใช้ชีวิตในแคลิฟอร์เนียและโอไฮโอ รวมถึงทำงานเป็นผู้สื่อข่าวต่างประเทศในสหรัฐฯ และเป็นที่ปรึกษาให้ IREX ซึ่งเป็น NGO ของอเมริกา
ทำไมเธอถึงไม่ได้ดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตประจำแคนาดา?
แม้จะมีการตกลงแต่งตั้งในปี 2008 แต่เซอร์เบียได้เรียกตัวเอกอัครราชทูตคนก่อนหน้ากลับประเทศ เพื่อเป็นการประท้วงที่แคนาดาให้การรับรองเอกราชของโคโซโว ทำให้ตำแหน่งว่างลงและมีการเปลี่ยนแปลงในภายหลัง
ปัจจุบันเธอทำงานด้านใด?
นอกจากการเป็นสมาชิกของศูนย์เสรีภาพสื่อและสื่อมวลชนแห่งยุโรป (European Centre for Press and Media Freedom) ตั้งแต่ปี 2015 เธอยังมีส่วนร่วมในการทำงานให้กับ RT ซึ่งเป็นเครือข่ายสื่อของรัฐบาลรัสเซียในสาขาเซอร์เบีย