Lucas Papademos อดีตนายกรัฐมนตรีและนักเศรษฐศาสตร์ผู้กอบกู้วิกฤตหนี้กรีซ
Lucas Papademos (ลูคัส ปาปาเดมอส) คือบุคคลสำคัญในโลกเศรษฐศาสตร์และการเมืองระดับสากล เขาเป็นนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินที่ก้าวขึ้นมารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของประเทศกรีซในช่วงเวลาที่ท้าทายที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ นั่นคือช่วงวิกฤตหนี้สาธารณะที่สั่นคลอนเสถียรภาพของยุโรป
ในฐานะ Technocrat หรือผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางที่ได้รับแต่งตั้งให้บริหารงานโดยไม่ได้มาจากสายการเมืองโดยตรง ปาปาเดมอสได้ใช้ความรู้ความสามารถจากการทำงานในสถาบันการเงินระดับโลก เพื่อนำพากรีซผ่านพ้นมรสุมทางเศรษฐกิจและรักษาฐานะของประเทศให้อยู่ในกลุ่มยูโรโซนต่อไป
เส้นทางสู่ความสำเร็จด้านการศึกษาและวิชาการ
ปาปาเดมอสเกิดเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม ค.ศ. 1947 ณ กรุงเอเธนส์ โดยมีพื้นเพครอบครัวมาจากเมืองเดสฟินา ในแคว้นโฟคิส เขาเริ่มต้นเส้นทางการศึกษาที่โดดเด่นจาก Athens College ก่อนจะเดินทางไปศึกษาต่อที่สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) ซึ่งเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยชั้นนำของโลก โดยเขาสามารถคว้าปริญญาได้ถึง 3 ใบ ได้แก่ ปริญญาตรีด้านฟิสิกส์ (ค.ศ. 1970), ปริญญาโทด้านวิศวกรรมไฟฟ้า (ค.ศ. 1972) และปริญญาเอกด้านเศรษฐศาสตร์ (ค.ศ. 1978)
ด้วยพื้นฐานทางวิชาการที่แข็งแกร่ง เขาจึงได้รับเชิญให้เป็นอาจารย์สอนวิชาเศรษฐศาสตร์ในมหาวิทยาลัยชื่อดังหลายแห่ง ไม่ว่าจะเป็นมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย, มหาวิทยาลัยเอเธนส์ และ Harvard Kennedy School รวมถึงการเป็นนักวิจัยอาวุโสที่ Center for Financial Studies แห่งมหาวิทยาลัยแฟรงก์เฟิร์ต
บทบาทในโลกการเงินและการธนาคารกลาง
ก่อนจะเข้าสู่เส้นทางการเมือง ปาปาเดมอสมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในระบบการเงินระดับโลก เขาเคยทำงานร่วมกับ Franco Modigliani ในการพัฒนาแนวคิด NAIRU (อัตราการว่างงานที่ไม่ได้เร่งอัตราเงินเฟ้อ) และเคยดำรงตำแหน่งนักเศรษฐศาสตร์อาวุโสที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ (Federal Reserve Bank of Boston)
สำหรับในประเทศกรีซ เขาได้เข้าร่วมงานกับธนาคารกลางกรีซ (Bank of Greece) ในปี ค.ศ. 1985 โดยไต่เต้าจากหัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ขึ้นสู่ตำแหน่งผู้ว่าการธนาคารกลางในปี ค.ศ. 1994 ซึ่งในช่วงเวลานี้เองที่เขามีบทบาทหลักในการเปลี่ยนผ่านสกุลเงินจาก ดรัคมา (Drachma) ไปสู่ ยูโร (Euro)
นอกจากนี้ เขายังได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งรองประธานธนาคารกลางยุโรป (European Central Bank - ECB) ระหว่างปี ค.ศ. 2002 ถึง 2010 ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ทรงอิทธิพลอย่างมากในการกำหนดทิศทางนโยบายการเงินของทวีปยุโรป
การก้าวขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีท่ามกลางวิกฤต (2011–2012)
ในช่วงเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2011 กรีซเผชิญกับความวุ่นวายทางการเมืองอย่างหนักจากวิกฤตหนี้ นายกรัฐมนตรีจอร์จ ปาปันเดรว ในขณะนั้นจึงตัดสินใจลาออกเพื่อให้มีการจัดตั้งรัฐบาลผสมชั่วคราว ปาปาเดมอสจึงถูกเสนอชื่อให้เข้ามานำทัพในฐานะนายกรัฐมนตรีเพื่อแก้ไขปัญหาเร่งด่วน
เขาตอบรับตำแหน่งภายใต้เงื่อนไขสำคัญ 2 ประการ คือ รัฐบาลต้องมีระยะเวลาดำเนินงานที่เพียงพอ (ไม่สั้นเกินไปตามที่พรรค New Democracy ต้องการ) และต้องมีตัวแทนจากทั้งพรรค New Democracy และพรรค PASOK เข้าร่วมบริหาร ซึ่งนำไปสู่การจัดตั้งรัฐบาลเอกภาพที่ได้รับการสนับสนุนจากพรรค Popular Orthodox Rally ซึ่งถือเป็นครั้งแรกที่กลุ่มขวาจัดมีส่วนร่วมในรัฐบาลนับตั้งแต่สิ้นสุดยุคเผด็จการทหารในปี 1974
ภารกิจหลักของปาปาเดมอสคือการเจรจาขอรับความช่วยเหลือทางการเงินจากสหภาพยุโรป โดยต้องแลกกับการดำเนินนโยบาย รัดเข็มขัด (Austerity) หรือการลดรายจ่ายภาครัฐอย่างเข้มงวด เขาต้องเผชิญกับแรงกดดันมหาศาลในการลดค่าจ้างแรงงาน ยกเลิกโบนัส และปรับลดค่าแรงขั้นต่ำตามข้อกำหนดของ Troika (กลุ่มเจ้าหนี้ซึ่งประกอบด้วย EU, IMF และ ECB) เพื่อป้องกันไม่ให้ประเทศเกิดการผิดนัดชำระหนี้ (Default)
ปาปาเดมอสพ้นจากตำแหน่งในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2012 หลังจากนำประเทศไปสู่การเลือกตั้งทั่วไป โดยได้เสนอให้ Panayiotis Pikrammenos เข้ามาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีรักษาการแทน
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การศึกษา: จบการศึกษาระดับปริญญาตรี โท และเอก จาก MIT
- ตำแหน่งสูงสุด: นายกรัฐมนตรีกรีซ (พ.ย. 2011 – พ.ค. 2012) และรองประธานธนาคารกลางยุโรป (ECB)
- ผลงานเด่น: ผู้นำการเปลี่ยนสกุลเงินดรัคมาเป็นยูโรในกรีซ และการบริหารรัฐบาลเอกภาพช่วงวิกฤตหนี้
- ชีวิตส่วนตัว: สมรสกับ Shanna Ingram ซึ่งเป็นประธานกลุ่มการกุศลช่วยเหลือเด็กที่เป็นมะเร็ง
- เหตุการณ์สำคัญ: เคยถูกลอบสังหารด้วยระเบิดจดหมายในรถยนต์เมื่อปี 2017 แต่รอดชีวิตมาได้
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง / บทบาท | องค์กร |
|---|---|---|
| 1994 – 2002 | ผู้ว่าการธนาคารกลาง | Bank of Greece |
| 2002 – 2010 | รองประธาน | European Central Bank (ECB) |
| 2011 – 2012 | นายกรัฐมนตรี | รัฐบาลกรีซ |
| หลากหลายช่วงเวลา | ศาสตราจารย์ / นักวิชาการ | Columbia, Harvard, University of Athens |
คำถามที่พบบ่อย
Lucas Papademos คือใคร?
เขาคือนักเศรษฐศาสตร์และนักวิชาการชาวกรีก ผู้เคยดำรงตำแหน่งสำคัญทั้งในระดับประเทศและระดับสากล เช่น ผู้ว่าการธนาคารกลางกรีซ รองประธานธนาคารกลางยุโรป และนายกรัฐมนตรีของกรีซ
ทำไมเขาถึงได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีทั้งที่ไม่ได้มาจากพรรคการเมือง?
เนื่องจากในช่วงปี 2011 กรีซประสบวิกฤตหนี้รุนแรงและมีความขัดแย้งทางการเมืองสูง จึงจำเป็นต้องใช้ Technocrat หรือผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ด้านเศรษฐกิจระดับสูงเข้ามาบริหารประเทศชั่วคราวเพื่อเจรจากับเจ้าหนี้สากล
นโยบายหลักที่เขาใช้ในช่วงเป็นนายกรัฐมนตรีคืออะไร?
เน้นการดำเนินนโยบายรัดเข็มขัด (Austerity) เพื่อลดการขาดดุลทางงบประมาณ และเจรจาขอรับเงินช่วยเหลือจากสหภาพยุโรป เพื่อให้กรีซสามารถคงสถานะสมาชิกในยูโรโซนไว้ได้
เขาเคยประสบอุบัติเหตุหรือเหตุการณ์ร้ายแรงอะไรบ้าง?
ในปี 2017 เขาถูกลอบโจมตีด้วยระเบิดที่ซ่อนมาในจดหมายซึ่งระเบิดขึ้นภายในรถยนต์ของเขา ทำให้เขาและผู้ร่วมเดินทางได้รับบาดเจ็บ แต่ไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต
การศึกษาสูงสุดของเขามาจากที่ไหน?
เขาจบการศึกษาระดับปริญญาเอก (PhD) ด้านเศรษฐศาสตร์ จากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) ประเทศสหรัฐอเมริกา