ไมตรีปาละ สิริเสนา เส้นทางการเมืองจากเกษตรกรสู่ประธานาธิบดีศรีลังกา
ไมตรีปาละ สิริเสนา (Maithripala Sirisena) คือรัฐบุรุษผู้สร้างประวัติศาสตร์ในฐานะประธานาธิบดีคนที่ 7 ของศรีลังกา โดยดำรงตำแหน่งระหว่างวันที่ 9 มกราคม 2015 ถึง 18 พฤศจิกายน 2019 ความโดดเด่นของเขาคือการเป็นประธานาธิบดีคนแรกที่มาจากจังหวัด North Central ซึ่งไม่ได้มีพื้นฐานมาจากกลุ่มชนชั้นนำทางการเมืองแบบดั้งเดิมของประเทศ ทำให้เขากลายเป็นตัวแทนของคนธรรมดาที่ก้าวขึ้นสู่จุดสูงสุดของอำนาจบริหาร
จุดเริ่มต้นและชีวิตในวัยเยาว์
สิริเสนาเกิดเมื่อวันที่ 3 กันยายน 1951 ที่หมู่บ้านยาโกดา ในครอบครัวขนาดใหญ่ที่มีพี่น้องถึง 12 คน บิดาของเขาเป็นทหารผ่านศึกสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งได้รับมอบที่ดินทำนาในเขตโพลอนนารุวะ ส่งผลให้ครอบครัวย้ายถิ่นฐานมาตั้งรกรากที่นี่ ส่วนมารดาของเขาประกอบอาชีพเป็นครู
ความสนใจทางการเมืองของเขาเริ่มต้นตั้งแต่สมัยเรียนที่ Thopawewa Maha Vidyalaya และ Rajakeeya Madya Maha Vidyalaya โดยในช่วงวัยรุ่นเขาได้หันเข้าหาลัทธิคอมมิวนิสต์และเข้าร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งซีลอน (Ceylon Communist Party) จนกระทั่งอายุ 17 ปี เขาได้รับเลือกให้เป็นเลขาธิการองค์กรเยาวชนของพรรค SLFP (Sri Lanka Freedom Party) ในเขตโพลอนนารุวะ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเข้าสู่เส้นทางการเมืองกระแสหลัก
ในด้านการศึกษา สิริเสนาได้รับประกาศนียบัตรด้านเกษตรกรรมจาก Sri Lanka School of Agriculture ในปี 1973 และต่อมาได้ศึกษาต่อจนได้รับประกาศนียบัตรด้านรัฐศาสตร์จากสถาบันวรรณกรรม Maxim Gorky ในประเทศรัสเซีย
บทบาทในสภาและผลงานด้านการบริหาร
สิริเสนาเข้าสู่รัฐสภาครั้งแรกในปี 1989 ในฐานะตัวแทนจากเขตโพลอนนารุวะ และได้รับเลือกตั้งซ้ำหลายสมัย โดยมีบทบาทสำคัญในหลายกระทรวง ดังนี้:
- ด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ: ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพัฒนา Mahaweli เขาได้ผลักดันโครงการชลประทานขนาดใหญ่ เช่น โครงการแม่น้ำ Moragahakanda, Kalu และ Walawe เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกร
- ด้านเกษตรกรรม: เขาได้สร้างปรากฏการณ์ "การปฏิวัติสีเขียว" ผ่านโครงการ 'Api Wavamu – Rata Nagamu' ซึ่งช่วยฟื้นฟูนาข้าวที่ถูกทิ้งร้างกว่า 1 ล้านแห่ง เพื่อต่อสู้กับวิกฤตราคาอาหารโลกในช่วงปี 2007–2008
- ด้านสาธารณสุข: ขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข เขาได้ผลักดันนโยบายยาแห่งชาติ และพยายามควบคุมการบริโภคบุหรี่และแอลกอฮอล์ โดยเสนอให้มีภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ถึง 80% ของพื้นที่
การก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งประธานาธิบดีและการปฏิรูป
ในปี 2014 สิริเสนาสร้างความประหลาดใจด้วยการประกาศลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีในฐานะ "ผู้สมัครร่วม" (Common Candidate) ของกลุ่มพรรคฝ่ายค้าน เพื่อท้าชิงกับประธานาธิบดีในขณะนั้นคือ มหินทา ราชปักษา (Mahinda Rajapaksa) โดยเขาชูแคมเปญต่อต้านการคอร์รัปชัน การใช้อำนาจในครอบครัวเดียว และการฟื้นฟูหลักนิติธรรม
เขาได้รับชัยชนะด้วยคะแนนเสียง 52.42% และได้ประกาศแผน "การปฏิรูป 100 วัน" ซึ่งมีเป้าหมายหลักคือการลดอำนาจประธานาธิบดี เพิ่มความเข้มแข็งให้แก่ฝ่ายตุลาการและรัฐสภา รวมถึงการแต่งตั้ง รานิล วิกรมสิงเห (Ranil Wickremesinghe) เป็นนายกรัฐมนตรี เพื่อสร้างสมดุลให้อำนาจบริหาร
วิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญและช่วงปลายวาระ
เส้นทางการบริหารของสิริเสนาเผชิญกับจุดพลิกผันครั้งใหญ่ในปี 2018 เมื่อเขาตัดสินใจปลดนายกรัฐมนตรีรานิล วิกรมสิงเห และแต่งตั้งมหินทา ราชปักษา กลับมาดำรงตำแหน่งแทน พร้อมทั้งสั่งระงับการประชุมรัฐสภา เหตุการณ์นี้ก่อให้เกิด วิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญ (Constitutional Crisis) อย่างรุนแรง จนกระทั่งศาลฎีกาตัดสินว่าการกระทำดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมาย และสั่งให้คืนตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแก่รานิล วิกรมสิงเห
นอกจากนี้ ในช่วงปี 2019 ศรีลังกาต้องเผชิญกับเหตุระเบิดพลีชีพในวันอีสเตอร์ ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 253 ราย เหตุการณ์นี้ทำให้รัฐบาลถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักว่าละเลยคำเตือนจากหน่วยข่าวกรองของอินเดีย
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งสูงสุด: ประธานาธิบดีคนที่ 7 ของศรีลังกา (2015–2019)
- พื้นเพ: เป็นประธานาธิบดีคนแรกที่มาจากจังหวัด North Central
- ผลงานเด่น: การฟื้นฟูนาข้าว 1 ล้านแห่ง และการผลักดันนโยบายสาธารณสุข
- จุดพลิกผัน: การก่อให้เกิดวิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญในปี 2018 จากการเปลี่ยนตัวนายกรัฐมนตรี
- การศึกษา: จบด้านเกษตรกรรมในศรีลังกา และรัฐศาสตร์จากรัสเซีย
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 3 กันยายน 1951 |
| พรรคการเมืองหลัก | Sri Lanka Freedom Party (SLFP) |
| วาระประธานาธิบดี | 9 มกราคม 2015 – 18 พฤศจิกายน 2019 |
| ตำแหน่งรัฐมนตรีที่เคยดำรง | เกษตรกรรม, สาธารณสุข, การชลประทาน, พัฒนา Mahaweli |
| คู่สมรส | จยันธี ปุชปา กุมารี |
คำถามที่พบบ่อย
ไมตรีปาละ สิริเสนา มีความสำคัญอย่างไรต่อการเมืองศรีลังกา?
เขาเป็นสัญลักษณ์ของการทลายกำแพงชนชั้นนำทางการเมือง เนื่องจากเป็นประธานาธิบดีคนแรกที่มาจากภูมิภาค North Central และก้าวขึ้นสู่อำนาจผ่านการสนับสนุนจากกลุ่มชนบทและชนกลุ่มน้อย
แผนการปฏิรูป 100 วัน คืออะไร?
คือคำมั่นสัญญาในช่วงหาเสียงที่จะลดอำนาจเบ็ดเสร็จของประธานาธิบดี (Executive Presidency) และกระจายอำนาจไปยังรัฐสภาและตุลาการ เพื่อป้องกันการเกิดเผด็จการ
วิกฤตการณ์รัฐธรรมนูญปี 2018 เกิดขึ้นได้อย่างไร?
เกิดจากการที่ประธานาธิบดีสิริเสนาสั่งปลดนายกรัฐมนตรีรานิล วิกรมสิงเห อย่างกะทันหัน และแต่งตั้งมหินทา ราชปักษา แทน ซึ่งศาลฎีกาตัดสินภายหลังว่าเป็นการกระทำที่ขัดต่อรัฐธรรมนูญ
ผลงานที่โดดเด่นที่สุดในด้านเกษตรกรรมคืออะไร?
การริเริ่มโครงการ 'Api Wavamu – Rata Nagamu' ที่สามารถนำที่ดินนาข้าวที่ถูกทิ้งร้างกว่า 1 ล้านแห่งกลับมาเพาะปลูกได้อีกครั้ง ช่วยสร้างความมั่นคงทางอาหารให้แก่ประเทศ
สิริเสนาเคยเผชิญกับอันตรายทางการเมืองหรือไม่?
เขาเคยถูกลอบสังหารโดยกลุ่มพยัคฆ์ทมิฬอีลาม (LTTE) หลายครั้ง โดยครั้งที่รุนแรงที่สุดคือเหตุระเบิดพลีชีพในปี 2008 ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บ