Mamoru Mohri นักบินอวกาศผู้บุกเบิกและนักวิทยาศาสตร์วัสดุชาวญี่ปุ่น
ในประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศของประเทศญี่ปุ่น Mamoru Mohri (หรือที่รู้จักในชื่อ "Mark") ถือเป็นบุคคลสำคัญที่สร้างจุดเปลี่ยนครั้งยิ่งใหญ่ เขาไม่เพียงแต่เป็นนักวิทยาศาสตร์ผู้เชี่ยวชาญ แต่ยังเป็นนักบินอวกาศคนแรกที่ได้ปฏิบัติหน้าที่ภายใต้โครงการอวกาศอย่างเป็นทางการของรัฐบาลญี่ปุ่น ซึ่งแตกต่างจากชาวญี่ปุ่นคนแรกที่ขึ้นสู่อวกาศอย่าง Toyohiro Akiyama ซึ่งเป็นนักข่าวที่ได้รับการฝึกฝนจากสหภาพโซเวียต
เส้นทางการศึกษาและความเชี่ยวชาญทางวิทยาศาสตร์
โมริเกิดเมื่อวันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 1948 ที่เมืองโยอิจิ จังหวัดฮอกไกโด เขาเริ่มต้นเส้นทางสายวิชาการด้วยความหลงใหลในวิชาเคมี โดยสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีและโทจากมหาวิทยาลัยฮอกไกโดในปี 1970 และ 1972 ตามลำดับ ก่อนจะเดินทางไปศึกษาต่อจนจบปริญญาเอกด้านเคมีจากมหาวิทยาลัยฟลินเดอร์ส ในเมืองแอดิเลด ประเทศออสเตรเลีย เมื่อปี 1976
ความเชี่ยวชาญหลักของเขาอยู่ที่ วิทยาศาสตร์วัสดุ (Materials Science) และ วิทยาศาสตร์สุญญากาศ (Vacuum Sciences) ซึ่งเป็นสาขาที่ศึกษาเกี่ยวกับโครงสร้างและคุณสมบัติของวัสดุในสภาวะต่างๆ โดยในช่วงปี 1975 ถึง 1985 เขาได้ร่วมงานกับคณะวิศวกรรมนิวเคลียร์ของมหาวิทยาลัยฮอกไกโด เพื่อขับเคลื่อนโครงการที่เกี่ยวข้องกับนิวเคลียร์ฟิวชัน (Nuclear Fusion) หรือการรวมตัวของนิวเคลียสเพื่อสร้างพลังงานมหาศาล
ภารกิจพิชิตห้วงอวกาศกับ NASA และ NASDA
ด้วยความรู้ความสามารถทางวิทยาศาสตร์ โมริจึงได้รับเลือกจาก NASDA (National Space Development Agency หรือองค์การพัฒนาการบินและอวกาศแห่งชาติญี่ปุ่น ซึ่งปัจจุบันคือ JAXA) ให้เข้ารับการฝึกฝนในตำแหน่ง ผู้เชี่ยวชาญด้านอุปกรณ์บรรทุก (Payload Specialist) เพื่อดูแลการทดลองด้านวิทยาศาสตร์วัสดุในอวกาศ
เขาได้เดินทางสู่อวกาศทั้งหมด 2 ครั้ง ผ่านภารกิจของกระสวยอวกาศ NASA ดังนี้:
- ภารกิจ STS-47 (ปี 1992): ปฏิบัติหน้าที่เป็นหัวหน้าผู้เชี่ยวชาญด้านอุปกรณ์บรรทุกสำหรับโครงการ Spacelab-J
- ภารกิจ STS-99 (ปี 2000): เดินทางสู่อวกาศอีกครั้งเพื่อปฏิบัติภารกิจทางวิทยาศาสตร์
รวมระยะเวลาที่เขาได้ใช้ชีวิตและทำงานในห้วงอวกาศทั้งสิ้น 19 วัน 4 ชั่วโมง และ 9 นาที
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 29 มกราคม 1948 |
| การศึกษาสูงสุด | ปริญญาเอกด้านเคมี (Flinders University) |
| สังกัดหน่วยงาน | NASDA (ปัจจุบันคือ JAXA) |
| ภารกิจอวกาศ | STS-47 และ STS-99 |
| ความเชี่ยวชาญ | วิทยาศาสตร์วัสดุและสุญญากาศ |
บทบาทหลังเกษียณและเกียรติยศระดับสากล
หลังจากสิ้นสุดบทบาทนักบินอวกาศ โมริยังคงอุทิศตนเพื่อการเผยแพร่ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ โดยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการบริหารกิตติมศักดิ์ของ Miraikan หรือพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์และนวัตกรรมแห่งชาติในกรุงโตเกียว ตั้งแต่ปี 2001 เป็นต้นมา
นอกจากนี้ ในวันที่ 16 มีนาคม 2006 เขาได้รับเกียรติสูงสุดจากรัฐบาลออสเตรเลีย โดยได้รับการแต่งตั้งเป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์ของ Order of Australia (AM) เพื่อยกย่องการทำงานที่โดดเด่นในการส่งเสริมความสัมพันธ์ด้านการศึกษาและวิทยาศาสตร์ระหว่างประเทศออสเตรเลียและญี่ปุ่น
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- เป็นนักบินอวกาศคนแรกของญี่ปุ่นที่สังกัดโครงการอวกาศของรัฐบาลญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการ
- เชี่ยวชาญด้านการดูดซับทางกายภาพบนโลหะ (Physical adsorption on metals) ซึ่งเป็นหัวข้อวิทยานิพนธ์ปริญญาเอก
- ปฏิบัติภารกิจบนกระสวยอวกาศของ NASA รวม 2 ครั้ง
- มีบทบาทสำคัญในการบริหารพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ชั้นนำในโตเกียว
คำถามที่พบบ่อย
Mamoru Mohri แตกต่างจาก Toyohiro Akiyama อย่างไร?
แม้ Toyohiro Akiyama จะเป็นชาวญี่ปุ่นคนแรกที่ขึ้นสู่อวกาศ แต่เขาเป็นนักข่าวที่ฝึกฝนโดยสหภาพโซเวียต ในขณะที่ Mamoru Mohri เป็นนักบินอวกาศคนแรกที่ได้รับเลือกและฝึกฝนภายใต้โครงการอวกาศอย่างเป็นทางการของญี่ปุ่น (NASDA)
ภารกิจหลักของเขาในอวกาศคืออะไร?
เขาเดินทางไปในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านอุปกรณ์บรรทุก (Payload Specialist) โดยเน้นการทดลองทางวิทยาศาสตร์ด้านวัสดุ โดยเฉพาะในภารกิจ Spacelab-J บนกระสวยอวกาศ STS-47
เขามีความเชี่ยวชาญทางวิทยาศาสตร์ด้านใดเป็นพิเศษ?
เขามีความเชี่ยวชาญสูงในด้านวิทยาศาสตร์วัสดุ (Materials Science) และวิทยาศาสตร์สุญญากาศ (Vacuum Sciences) รวมถึงเคยทำงานวิจัยเกี่ยวกับนิวเคลียร์ฟิวชัน
รางวัล Order of Australia (AM) ที่เขาได้รับมีความสำคัญอย่างไร?
เป็นรางวัลที่มอบให้เพื่อเชิดชูเกียรติในฐานะผู้ที่มีส่วนช่วยสร้างความสัมพันธ์อันดีและส่งเสริมความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และการศึกษาระหว่างประเทศญี่ปุ่นและออสเตรเลีย