Mark Vaile เส้นทางชีวิตจากนักธุรกิจท้องถิ่นสู่รองนายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย
Mark Vaile หรือชื่อเต็มคือ Mark Anthony James Vaile AO เป็นบุคคลสำคัญในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองของออสเตรเลีย โดยเคยดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีคนที่ 12 และเป็นผู้นำของ พรรค National Party of Australia ในช่วงปี 2005 ถึง 2007 ซึ่งเป็นช่วงปลายของรัฐบาลภายใต้การนำของ John Howard
ก่อนที่จะก้าวเข้าสู่เส้นทางการเมืองระดับประเทศ Vaile เริ่มต้นชีวิตการทำงานในภาคธุรกิจ โดยเป็นตัวแทนจำหน่ายเครื่องจักรกลการเกษตร รวมถึงเป็นตัวแทนด้านอสังหาริมทรัพย์และปศุสัตว์ นอกจากนี้เขายังมีประสบการณ์การบริหารงานท้องถิ่นในฐานะสมาชิกสภาเมือง Greater Taree City Council ระหว่างปี 1985–1993 และเคยดำรงตำแหน่งรองนายกเทศมนตรีเป็นเวลา 3 ปี
เส้นทางการเมืองและการก้าวสู่ตำแหน่งระดับสูง
Vaile เริ่มต้นบทบาทในสภาผู้แทนราษฎรเมื่อเดือนมีนาคม 1993 โดยเป็นตัวแทนเขต Lyne ในรัฐนิวเซาท์เวลส์ แม้ว่าการเลือกตั้งครั้งแรกในปี 1993 จะเป็นไปอย่างสูสีและชนะคู่แข่งจากพรรค Liberal ไปเพียง 233 คะแนน แต่เขาก็สามารถสร้างฐานเสียงจนทำให้เขตนี้กลายเป็นพื้นที่ปลอดภัยของพรรค National ได้สำเร็จในการเลือกตั้งปี 1996
ในช่วงเริ่มต้นของการทำงานในสภา เขาได้รับหน้าที่เป็นผู้ช่วยวิป (Assistant Whip) และวิป (Whip) ของพรรค National ก่อนจะได้รับความไว้วางใจให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในหลายกระทรวง ดังนี้:
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมและการพัฒนาภูมิภาค (1997–1998 และ 2006–2007)
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร ประมง และป่าไม้ (1998–1999)
- รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าและการลงทุน (1999–2006)
จุดสูงสุดในอาชีพการเมืองของเขาเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2005 เมื่อเขาได้รับเลือกให้เป็นผู้นำพรรค National และเข้าพิธีสาบานตนเป็นรองนายกรัฐมนตรีของออสเตรเลีย
บทบาทด้านการค้าและประเด็นความขัดแย้ง
ในขณะที่ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้า Vaile มีบทบาทสำคัญในการเจรจา ข้อตกลงการค้าเสรีระหว่างสหรัฐอเมริกาและออสเตรเลีย (US–Australia Free Trade Agreement) ซึ่งนำไปสู่การวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะในกลุ่มอุตสาหกรรมน้ำตาลที่ได้รับผลกระทบ
ประเด็นที่กลายเป็นข้อถกเถียงรุนแรงคือเรื่อง ทรัพย์สินทางปัญญา (Intellectual Property) ซึ่งมีการนำโมเดลกฎหมายลิขสิทธิ์ของสหรัฐฯ มาปรับใช้ ส่งผลให้มีการขยายระยะเวลาคุ้มครองลิขสิทธิ์ ซึ่งสร้างภาระค่าใช้จ่ายให้กับห้องสมุดและสถาบันการศึกษาในออสเตรเลีย นอกจากนี้ยังมีข้อกังวลเรื่องการต่ออายุสิทธิบัตรยา (Evergreening) ที่อาจส่งผลต่อการเข้าถึงยารักษาโรคที่จำเป็น
นอกจากนี้ เขายังเป็นผู้ผลักดันการเจรจาข้อตกลงการค้าเสรีระหว่างออสเตรเลียและจีนในปี 2005 อย่างไรก็ตาม ในช่วงปี 2006 เขาต้องเผชิญกับแรงกดดันจากการบริหารจัดการกรณีอื้อฉาวเรื่องเงินสินบนของ AWB และผลการดำเนินงานด้านการค้าที่ถดถอย จนนำไปสู่การสลับตำแหน่งไปดูแลกระทรวงคมนาคมและการบริการภูมิภาค เพื่อให้ความสำคัญกับฐานเสียงหลักของพรรคในพื้นที่ชนบทมากขึ้น
การอำลาการเมืองและบทบาทในภาคธุรกิจ
หลังจากการพ่ายแพ้ในการเลือกตั้งทั่วไปปี 2007 Vaile ตัดสินใจลาออกจากตำแหน่งผู้นำพรรคและถอยกลับไปเป็นสมาชิกสภาธรรมดา ก่อนจะประกาศลาออกจากสภาผู้แทนราษฎรอย่างเป็นทางการในวันที่ 30 กรกฎาคม 2008
หลังเกษียณจากงานการเมือง เขาได้ก้าวเข้าสู่โลกธุรกิจในฐานะกรรมการบริษัท (Non-executive Director) ในหลายองค์กรชั้นนำ เช่น Virgin Australia Holdings, Whitehaven Coal, Palisade Investment Partners, Hostplus, Servcorp และ Stamford Land Corporation รวมถึงเป็นประธานของ 123 Childcare ในประเทศจีน
แม้ว่าในปี 2021 เขาจะได้รับการเสนอชื่อให้เป็นอธิการบดี (Chancellor) ของ University of Newcastle แต่สุดท้ายเขาตัดสินใจไม่รับตำแหน่งดังกล่าวเนื่องจากกระแสคัดค้านเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของเขากับอุตสาหกรรมถ่านหิน
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ตำแหน่งสูงสุด: รองนายกรัฐมนตรีออสเตรเลียคนที่ 12 (2005–2007)
- พรรคการเมือง: National Party of Australia
- ผลงานเด่น: เจรจาข้อตกลงการค้าเสรี US-Australia และ Australia-China
- รางวัลเกียรติยศ: ได้รับเหรียญ Centenary Medal (2001) และเครื่องราชอิสริยาภรณ์ Officer of the Order of Australia (AO) ในปี 2012
- ชีวิตส่วนตัว: นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก มีบุตร 3 คน และอาศัยอยู่ในพื้นที่เกษตรกรรมนอกเมือง Taree รัฐนิวเซาท์เวลส์
| ช่วงปี | ตำแหน่ง | หน่วยงาน/พรรค |
|---|---|---|
| 1993 – 2008 | สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (เขต Lyne) | รัฐสภาออสเตรเลีย |
| 1997 – 1998 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมและการพัฒนาภูมิภาค | รัฐบาล John Howard |
| 1999 – 2006 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าและการลงทุน | รัฐบาล John Howard |
| 2005 – 2007 | รองนายกรัฐมนตรี และ ผู้นำพรรค National | รัฐบาล John Howard |
| 2006 – 2007 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมและการบริการภูมิภาค | รัฐบาล John Howard |
คำถามที่พบบ่อย
Mark Vaile มีบทบาทอย่างไรในข้อตกลงการค้าเสรีกับสหรัฐฯ?
เขาเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการค้าที่นำการเจรจาข้อตกลง US–Australia Free Trade Agreement ซึ่งแม้จะช่วยส่งเสริมการค้า แต่ก็ถูกวิจารณ์อย่างหนักในเรื่องการขยายระยะเวลาคุ้มครองลิขสิทธิ์และสิทธิบัตรยา
ทำไม Mark Vaile ถึงไม่รับตำแหน่งอธิการบดี University of Newcastle?
เนื่องจากเกิดกระแสต่อต้านจากสังคมเกี่ยวกับความสัมพันธ์และการทำงานของเขาในอุตสาหกรรมถ่านหิน ทำให้เขาตัดสินใจไม่รับตำแหน่งดังกล่าวในปี 2021
ก่อนเข้าสู่การเมืองระดับประเทศ Mark Vaile ทำอาชีพอะไร?
เขาเคยทำงานเป็นผู้ค้าปลีกเครื่องจักรกลการเกษตร และเป็นตัวแทนด้านอสังหาริมทรัพย์และปศุสัตว์ รวมถึงเคยเป็นรองนายกเทศมนตรีของเมือง Greater Taree
Mark Vaile ลาออกจากสภาผู้แทนราษฎรเมื่อใด และใครมาแทนที่?
เขาลาออกเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2008 โดยในการเลือกตั้งซ่อมหลังจากนั้น Rob Oakeshott ซึ่งเป็นอดีตเจ้าหน้าที่ของ Vaile และเป็นผู้สมัครอิสระ เป็นผู้ชนะการเลือกตั้งในเขต Lyne
เครื่องราชอิสริยาภรณ์ AO ที่เขาได้รับมีความหมายว่าอย่างไร?
AO หรือ Officer of the Order of Australia เป็นรางวัลที่มอบให้เพื่อเชิดชูเกียรติสำหรับผู้ที่ทำประโยชน์โดดเด่นให้แก่รัฐสภาออสเตรเลีย การสนับสนุนชุมชนในชนบท และการสร้างโอกาสทางการค้าและการลงทุนระดับโลก