Martin F. Porter ผู้สร้างนวัตกรรม Porter Stemmer และรากฐานการค้นหาข้อมูลสมัยใหม่
ในโลกของการประมวลผลภาษาธรรมชาติ (Natural Language Processing หรือ NLP) ชื่อของ Martin F. Porter เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในฐานะผู้บุกเบิกเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้คอมพิวเตอร์เข้าใจโครงสร้างภาษาได้ดียิ่งขึ้น โดยเฉพาะการสร้าง Porter Stemmer ซึ่งเป็นอัลกอริทึมสำหรับทำ Stemming (กระบวนการตัดส่วนท้ายของคำเพื่อให้เหลือเพียงรากศัพท์) ที่ได้รับความนิยมสูงสุดสำหรับภาษาอังกฤษ
ผลงานชิ้นสำคัญของเขาคือบทความวิชาการในปี 1980 ที่ชื่อว่า "An algorithm for suffix stripping" ซึ่งนำเสนอวิธีการตัดส่วนท้ายของคำอย่างมีประสิทธิภาพ โดยบทความนี้ได้รับการอ้างอิงในแวดวงวิชาการผ่าน Google Scholar มากกว่า 8,000 ครั้ง นอกจากนี้เขายังเป็นผู้พัฒนา Snowball programming framework ซึ่งเป็นโครงสร้างการเขียนโปรแกรมที่ช่วยในการสร้างตัวตัดรากศัพท์อีกด้วย
เส้นทางการพัฒนาเทคโนโลยีการค้นหาจาก Muscat สู่ Xapian
ความเชี่ยวชาญของ Porter ไม่ได้หยุดอยู่เพียงแค่การจัดการคำ แต่ยังครอบคลุมถึงระบบการค้นหาข้อมูล (Search Engine) โดยเขาได้วิจัยและพัฒนา Muscat ขณะอยู่ที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ซึ่งต่อมาถูกนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ในปี 1984 โดยบริษัท Cambridge CD Publishing ก่อนจะถูกขายให้กับ MAID และกลายเป็นส่วนหนึ่งของ Dialog Corporation ในเวลาต่อมา
ในช่วงปี 2000 ส่วนหนึ่งของ Dialog ได้แยกตัวออกมาเป็นบริษัท BrightStation ซึ่งได้เปลี่ยนรูปแบบการพัฒนา Open Muscat ให้กลายเป็นระบบปิด (Closed-source) ในปี 2001 เหตุการณ์นี้ทำให้ Porter และกลุ่มนักพัฒนาตัดสินใจเริ่มต้นโครงการใหม่ที่ชื่อว่า Xapian โดยใช้พื้นฐานจาก Open Muscat และได้เปิดตัวเวอร์ชันทางการครั้งแรกเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2002
| นวัตกรรม/โครงการ | ประเภท/บทบาท | จุดเด่น/ผลลัพธ์ |
|---|---|---|
| Porter Stemmer | อัลกอริทึมตัดรากศัพท์ | มาตรฐานการทำ Stemming ภาษาอังกฤษที่ถูกอ้างอิงสูงสุด |
| Snowball | Programming Framework | เครื่องมือสำหรับสร้างตัวตัดรากศัพท์ |
| Muscat | Search Engine | รากฐานของระบบค้นหาข้อมูลในยุคแรก |
| Xapian | Open Source Search Engine | ระบบค้นหาข้อมูลที่พัฒนาต่อยอดจาก Open Muscat |
| Grapeshot | Contextual Targeting | บริษัทแนะนำเนื้อหาที่ถูก Oracle ซื้อกิจการในปี 2018 |
ประวัติการศึกษาและประสบการณ์การทำงาน
Martin Porter มีพื้นฐานทางวิชาการที่แข็งแกร่ง โดยเริ่มต้นจากการศึกษาด้านคณิตศาสตร์ที่ St John's College มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ (ปี 1963–66) จากนั้นจึงศึกษาต่อจนได้รับประกาศนียบัตรด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์ (ปี 1967) และคว้าปริญญาเอก (PhD) จาก Cambridge Computer Laboratory
ในด้านการทำงาน เขาเคยร่วมงานกับมหาวิทยาลัยลีดส์เป็นเวลาหนึ่งปี ก่อนจะกลับมาทำงานที่ศูนย์คำนวณทางวรรณกรรมและภาษาศาสตร์ (Literary and Linguistic Computing Centre) ของเคมบริดจ์ในช่วงปี 1971-1974 และรับหน้าที่เป็นโปรแกรมเมอร์ที่พิพิธภัณฑ์ Sedgwick (ปี 1974-1976) จนกระทั่งในปี 1977 เขาได้ก้าวขึ้นเป็นผู้อำนวยการของ Museum Documentation Advisory Unit (MDA)
บทบาทในภาคธุรกิจและการก่อตั้ง Grapeshot
นอกเหนือจากงานวิชาการ Porter ยังประสบความสำเร็จในโลกธุรกิจ โดยร่วมกับ John Snyder ก่อตั้งบริษัท Grapeshot ซึ่งเชี่ยวชาญด้านการกำหนดเป้าหมายตามบริบท (Contextual Targeting) และการแนะนำเนื้อหา โดย Porter ดำรงตำแหน่ง Chief Scientist และ Snyder ดำรงตำแหน่ง CEO
Grapeshot ได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากเงินอุดหนุนของรัฐบาลสหราชอาณาจักรจำนวน 250,000 ปอนด์ และสามารถระดมทุนจากนักลงทุนในสหราชอาณาจักรได้เพิ่มอีก 16 ล้านปอนด์ จนกระทั่งในวันที่ 15 พฤษภาคม 2018 บริษัท Oracle Corporation ได้เข้าซื้อกิจการ Grapeshot อย่างสมบูรณ์
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ผู้สร้าง Porter Stemmer: อัลกอริทึมตัดรากศัพท์ภาษาอังกฤษที่ทรงอิทธิพลที่สุด
- ผู้ก่อตั้ง Xapian: ระบบค้นหาข้อมูลแบบ Open Source ที่พัฒนาต่อยอดจาก Open Muscat
- ผู้ร่วมก่อตั้ง Grapeshot: บริษัทเทคโนโลยีด้านการแนะนำเนื้อหาที่ถูก Oracle ซื้อกิจการ
- ความสำเร็จทางวิชาการ: บทความปี 1980 ของเขาถูกอ้างอิงมากกว่า 8,000 ครั้ง
- รางวัลเกียรติยศ: ได้รับรางวัล Tony Kent Strix Award ในปี 2000
คำถามที่พบบ่อย
Porter Stemmer คืออะไรและมีความสำคัญอย่างไร?
คืออัลกอริทึมที่ใช้สำหรับตัดส่วนท้ายของคำ (Suffix) เพื่อให้เหลือเพียงรากศัพท์ ซึ่งช่วยให้ระบบค้นหาข้อมูลสามารถจับคู่คำที่มีความหมายเดียวกันแต่เขียนต่างกัน (เช่น 'fishing', 'fished', 'fisher' จะถูกลดรูปเหลือ 'fish') ทำให้การค้นหามีประสิทธิภาพมากขึ้น
Xapian มีความเกี่ยวข้องอย่างไรกับ Martin Porter?
Xapian เป็นโครงการระบบค้นหาข้อมูลที่ Martin Porter และทีมพัฒนาสร้างขึ้นหลังจากที่ Open Muscat ถูกเปลี่ยนเป็นระบบปิด โดย Xapian ถูกปล่อยออกมาเป็นเวอร์ชันทางการครั้งแรกในปี 2002
Grapeshot ทำธุรกิจเกี่ยวกับอะไร?
Grapeshot เป็นบริษัทที่ให้บริการด้าน Contextual Targeting หรือการวิเคราะห์บริบทของเนื้อหาเพื่อนำเสนอโฆษณาหรือคำแนะนำที่ตรงกับสิ่งที่ผู้ใช้กำลังอ่านอยู่ โดยปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ Oracle Corporation
Martin Porter จบการศึกษาจากที่ไหน?
เขาสำเร็จการศึกษาด้านคณิตศาสตร์ และได้รับปริญญาเอกด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ (University of Cambridge)