Mensun Bound นักโบราณคดีทางทะเลผู้พลิกประวัติศาสตร์ใต้สมุทร
หากจะกล่าวถึงบุคคลที่เปรียบเสมือน "อินเดียนา โจนส์ แห่งโลกใต้ทะเล" ชื่อของ Mensun Bound ย่อมปรากฏขึ้นเป็นอันดับต้นๆ เขาคือนักโบราณคดีทางทะเลชาวอังกฤษผู้มีชื่อเสียงระดับโลก จากการนำทีมสำรวจค้นหาซากเรือประวัติศาสตร์ที่สาบสูญไปนานนับศตวรรษ โดยเฉพาะความสำเร็จครั้งยิ่งใหญ่ในการค้นพบเรือ Endurance ของเซอร์ เออร์เนสต์ แช็คเคิลตัน ในทะเลเวดเดลล์ ทวีปแอนตาร์กติกา
เส้นทางชีวิตและการหล่อหลอมความเป็นนักสำรวจ
Mensun Bound เกิดเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 1953 ณ เมืองสแตนลีย์ หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ เขาเติบโตมาในครอบครัวที่มีสายเลือดนักบุกเบิก โดยเป็นทายาทรุ่นที่ 5 ของชาวเกาะฟอล์กแลนด์ ซึ่งบรรพบุรุษของเขาเป็นหนึ่งในกลุ่มผู้ตั้งถิ่นฐานยุคแรกๆ ในช่วงปี 1842
ด้านการศึกษา Bound เริ่มต้นการเรียนรู้ทั้งในฟอล์กแลนด์และอุรุกวัย ก่อนจะได้รับทุนการศึกษาจากมูลนิธิ Leopold Schepp เพื่อเข้าศึกษาที่มหาวิทยาลัย Fairleigh Dickinson ในรัฐนิวเจอร์ซีย์ จนจบการศึกษาด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง (summa cum laude) ในสาขาประวัติศาสตร์โบราณ จากนั้นเขาได้ศึกษาต่อด้านศิลปะและโบราณคดีคลาสสิกที่มหาวิทยาลัย Rutgers และได้รับทุน Commonwealth เพื่อศึกษาต่อที่วิทยาลัยลินคอล์น มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด
ในช่วงปี 1985 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการของ Oxford University MARE ซึ่งเป็นหน่วยงานวิจัยโบราณคดีทางทะเลทางวิชาการแห่งแรกในอังกฤษ ก่อนที่จะตัดสินใจเกษียณจากชีวิตทางวิชาการในปี 2013 เพื่อทุ่มเทให้กับการสำรวจโบราณคดีในมหาสมุทรลึกอย่างเต็มตัว
ผลงานการขุดค้นและสำรวจที่สร้างแรงสั่นสะเทือนให้วงการ
ตลอดอาชีพการทำงาน Bound ได้นำทีมสำรวจซากเรือสำคัญทั่วโลก โดยใช้เทคโนโลยีขั้นสูง เช่น AUV (Autonomous Underwater Vehicle) หรือยานสำรวจใต้น้ำอัตโนมัติ และ ROV (Remotely Operated Vehicle) หรือยานสำรวจที่ควบคุมจากระยะไกล เพื่อลงไปสำรวจในระดับความลึกถึง 6,000 เมตร
การค้นพบเรือ Endurance และภารกิจในแอนตาร์กติกา
ผลงานที่โดดเด่นที่สุดคือการเป็นผู้อำนวยการสำรวจในภารกิจ Endurance22 ซึ่งนำไปสู่การค้นพบเรือ Endurance เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2022 เรือลำนี้เป็นเรือธงของเซอร์ เออร์เนสต์ แช็คเคิลตัน ที่ถูกน้ำแข็งบีบอัดจนจมลงในปี 1915 ระหว่างการเดินทางสำรวจทวีปแอนตาร์กติกา โดยพบว่าตัวเรือยังคงอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์อย่างน่าทึ่ง
การเปิดเผยความลับของเรือโบราณและเรือรบ
- ซากเรือเกาะจิลลิโอ (Giglio wreck): การขุดค้นซากเรือชาวอีทรัสกัน (Etruscan) จากศตวรรษที่ 6 ก่อนคริสตกาล ซึ่งถือเป็นซากเรือที่เก่าแก่ที่สุดในยุคอาร์เคอิก (Archaic era)
- เรือสินค้าฮอยอัน (Hoi An Cargo): การขุดค้นเรือสำเภาจีนช่วงกลางศตวรรษที่ 15 ในเวียดนาม ซึ่งใช้เทคนิค Saturation Diving (การดำน้ำแบบอิ่มตัว ซึ่งนักดำน้ำต้องอาศัยอยู่ในห้องปรับความดัน) ทำให้เข้าใจประวัติศาสตร์เครื่องปั้นดินเผามิง-เวียดนามได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น
- SMS Scharnhorst: การค้นพบเรือธงของกองเรือเยอรมันที่จมลงในการรบที่หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ปี 1914 โดย Bound สามารถระบุตำแหน่งเรือได้ในปี 2019 หลังจากผ่านไปกว่า 105 ปี
- HMS Agamemnon: การสำรวจเรือรบของลอร์ดเนลสัน ซึ่งนำไปสู่การค้นพบปืนใหญ่กระบอกเดียวในโลกที่พิสูจน์ได้ว่าเคยถูกใช้ในการรบที่ทราฟัลการ์ (Battle of Trafalgar)
| ชื่อซากเรือ/สถานที่ | ยุคสมัย/ปีที่จม | ความสำคัญของการค้นพบ |
|---|---|---|
| Endurance | ค.ศ. 1915 | เรือสำรวจแอนตาร์กติกาของ Shackleton พบในสภาพสมบูรณ์ |
| Giglio Wreck | 600 ปีก่อนคริสตกาล | ซากเรือยุคอาร์เคอิกที่เก่าแก่ที่สุดที่เคยค้นพบ |
| Hoi An Cargo | ศตวรรษที่ 15 | ปฏิวัติความเข้าใจเรื่องเครื่องปั้นดินเผามิง-เวียดนาม |
| SMS Scharnhorst | ค.ศ. 1914 | เรือธงกองเรือเยอรมันในสงครามโลกครั้งที่ 1 |
| HMS Agamemnon | ค.ศ. 1809 | พบปืนใหญ่ที่ใช้ในยุทธนาวีทราฟัลการ์ |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความเชี่ยวชาญ: เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดีทางทะเลระดับโลกและอดีตผู้อำนวยการ Oxford University MARE
- ความสำเร็จสูงสุด: ค้นพบเรือ Endurance ในปี 2022 และเรือ SMS Scharnhorst ในปี 2019
- ผลงานเขียน: ผู้เขียนหนังสือ The Ship Beneath the Ice และ Wonders in the Deep
- การยอมรับ: ได้รับฉายา "Indiana Jones of the Deep" จาก Discovery Channel
- รางวัล: ได้รับรางวัล Diver of the Year จากอิตาลี (1985) และเหรียญ Colin McLeod (1992)
คำถามที่พบบ่อย
Mensun Bound คือใคร?
เขาคือนักโบราณคดีทางทะเลชาวอังกฤษที่มีชื่อเสียงจากการค้นหาและขุดค้นซากเรือประวัติศาสตร์ทั่วโลก โดยเฉพาะเรือที่จมในระดับน้ำลึก
เรือ Endurance มีความสำคัญอย่างไร?
เป็นเรือธงของเซอร์ เออร์เนสต์ แช็คเคิลตัน ในการเดินทางสำรวจทวีปแอนตาร์กติกาปี 1914-1917 ซึ่งการค้นพบซากเรือในสภาพสมบูรณ์ช่วยให้โลกได้เรียนรู้เรื่องราวการเอาชีวิตรอดที่ยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์
เทคนิค Saturation Diving ที่ Bound ใช้คืออะไร?
คือเทคนิคการดำน้ำที่ให้นักดำน้ำอาศัยอยู่ในโมดูลปรับความดันบนดาดฟ้าเรือ และเดินทางไปยังจุดขุดค้นด้วยระฆังดำน้ำ เพื่อให้ร่างกายปรับตัวเข้ากับความดันน้ำลึกได้ ทำให้สามารถทำงานใต้น้ำได้นานขึ้นและปลอดภัยขึ้น
Bound มีผลงานเขียนเล่มใดที่แนะนำ?
เล่มที่โดดเด่นคือ The Ship Beneath the Ice ซึ่งเล่าเรื่องราวการค้นพบเรือ Endurance และ Wonders in the Deep ที่บอกเล่าประวัติศาสตร์โลกผ่านซากเรือและวัตถุโบราณใต้ทะเล