Nick Ut ช่างภาพผู้บันทึกภาพประวัติศาสตร์ 'Napalm Girl' และการเดินทางจากสงครามสู่ฮอลลีวูด
ในโลกของวารสารศาสตร์ภาพถ่าย มีภาพเพียงไม่กี่ภาพที่สามารถสั่นคลอนความรู้สึกของผู้คนทั่วโลกและเปลี่ยนแปลงทิศทางของประวัติศาสตร์ได้ หนึ่งในนั้นคือภาพเด็กหญิงที่วิ่งหนีการโจมตีด้วยระเบิดนาปาล์ม ซึ่งผลงานชิ้นนี้ทำให้ชื่อของ Nick Ut (หรือชื่อจริงคือ Huỳnh Công Út) กลายเป็นที่รู้จักไปทั่วโลกในฐานะช่างภาพผู้กล้าหาญที่บันทึกความโหดร้ายของสงครามเวียดนามไว้ได้อย่างทรงพลัง
Nick Ut เกิดเมื่อวันที่ 29 มีนาคม ค.ศ. 1951 ที่จังหวัดลองอัน ประเทศเวียดนาม (ซึ่งในขณะนั้นเป็นส่วนหนึ่งของอินโดจีนฝรั่งเศส) เขาเริ่มต้นเส้นทางสายช่างภาพให้กับสำนักข่าว Associated Press (AP) ตั้งแต่อายุเพียง 15 ปี โดยก้าวเข้ามารับหน้าที่ต่อจากพี่ชาย Huynh Thanh My ที่เสียชีวิตในสงคราม นอกจากนี้เขายังต้องเผชิญกับความสูญเสียเพื่อนสนิทอย่าง Henri Huet ในปี 1971 ซึ่งเป็นแรงผลักดันให้เขาเดินหน้าบันทึกเหตุการณ์สำคัญในสมรภูมิอย่างไม่ย่อท้อ
The Terror of War: ภาพถ่ายที่เปลี่ยนโลก
ผลงานที่สร้างชื่อเสียงที่สุดของเขาคือภาพ "The Terror of War" หรือที่รู้จักกันในชื่อ "Napalm Girl" ซึ่งถ่ายเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน ค.ศ. 1972 ภาพนี้ปรากฏภาพของ Phan Thi Kim Phuc เด็กหญิงวัย 9 ขวบที่วิ่งเปลือยกายด้วยความตื่นตระหนกหลังจากหมู่บ้านจ่างบ่างถูกโจมตีด้วยระเบิดนาปาล์มโดยความผิดพลาดของกองกำลังเวียดนามใต้
ในช่วงแรก การเผยแพร่ภาพนี้เป็นที่ถกเถียงกันภายในสำนักข่าว AP เนื่องจากความกังวลเรื่องภาพเด็กหญิงที่เปลือยกาย แต่ในที่สุดภาพนี้ก็ได้ถูกเผยแพร่ออกไปและกลายเป็นสัญลักษณ์ของการประณามความรุนแรงในสงครามที่ส่งผลกระทบต่อผู้บริสุทธิ์
รางวัลและความสำเร็จระดับโลก
จากความทรงพลังของภาพถ่ายชิ้นนี้ ทำให้ Nick Ut ได้รับรางวัลอันทรงเกียรติมากมายในปี 1973 ได้แก่ รางวัลพูลิตเซอร์ (Pulitzer Prize) สาขา Spot News Photography และรางวัล World Press Photo of the Year นอกจากนี้เขายังได้รับรางวัล George Polk Awards และรางวัลจาก Overseas Press Club อีกด้วย
| ปีที่ได้รับ | รางวัล / เกียรติยศ | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1973 | Pulitzer Prize | สาขา Spot News Photography จากภาพ The Terror of War |
| 1973 | World Press Photo of the Year | รางวัลภาพถ่ายแห่งปีระดับโลก |
| 2012 | Leica Hall of Fame | บุคคลที่ 3 ที่ได้รับการจารึกในหอเกียรติยศของ Leica |
| 2014 | Lucie Awards | รางวัลความสำเร็จในด้านวารสารศาสตร์ภาพถ่าย |
| 2021 | National Medal of Arts | รางวัลสูงสุดด้านศิลปะจากรัฐบาลสหรัฐอเมริกา |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ประสบการณ์สงคราม: Nick Ut เคยได้รับบาดเจ็บระหว่างปฏิบัติหน้าที่ในสงครามถึง 3 ครั้ง (ที่เข่า, แขน และท้อง)
- การย้ายถิ่นฐาน: หลังไซง่อนล่มสลายในปี 1975 เขาได้ย้ายไปโตเกียวและเข้าสู่ลอสแอนเจลิสในอีก 2 ปีต่อมา
- การเกษียณอายุ: เขาเกษียณจากการทำงานกับ AP ในปี 2017 หลังจากปฏิบัติหน้าที่ยาวนานถึง 51 ปี
- มรดกทางศิลปะ: ผลงานของเขาถูกเก็บรักษาไว้ใน National Gallery of Art ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี.
ข้อพิพาทเรื่องผู้ถ่ายภาพและประเด็นทางสังคม
แม้ว่าโลกจะจดจำว่า Nick Ut เป็นผู้ถ่ายภาพ Napalm Girl แต่ในปี 2025 สารคดีเรื่อง The Stringer ได้นำเสนอข้อมูลที่โต้แย้งว่าผู้ถ่ายภาพตัวจริงอาจเป็น Nguyễn Thành Nghệ หรือ Huynh Cong Phuc ซึ่งทาง World Press Photo ได้ทำการตรวจสอบและระบุว่ามีความเป็นไปได้ที่บุคคลดังกล่าวจะเป็นผู้ถ่ายเนื่องจากตำแหน่งที่ตั้งและอุปกรณ์ที่ใช้ ทำให้ World Press Photo ตัดสินใจระงับการระบุชื่อผู้ถ่ายภาพไว้ชั่วคราว อย่างไรก็ตาม ทาง AP ยังคงยืนยันเครดิตให้ Nick Ut เนื่องจากไม่มีหลักฐานที่เด็ดขาดเพียงพอ
นอกจากนี้ ภาพดังกล่าวเคยกลายเป็นประเด็นร้อนในปี 2016 เมื่อ Facebook ลบภาพนี้ออกจากโพสต์ของรัฐมนตรีและนายกรัฐมนตรี Erna Solberg ของนอร์เวย์ โดยอ้างเรื่องความเปลือย แต่ภายหลัง Facebook ได้คืนภาพดังกล่าวโดยยอมรับว่าคุณค่าทางประวัติศาสตร์มีความสำคัญมากกว่าการลบออกเพื่อปกป้องชุมชน
ชีวิตหลังสงครามและเหตุการณ์ไม่คาดฝัน
นอกเหนือจากภาพสงคราม Nick Ut ยังมีผลงานภาพถ่ายบุคคลสำคัญ เช่น ภาพ Paris Hilton ที่กำลังร้องไห้ในรถตำรวจปี 2007 ซึ่งสร้างชื่อเสียงไปทั่วโลก (แม้ภายหลังจะมีข้อพิพาทเรื่องเครดิตภาพกับช่างภาพ Karl Larsen)
ในปี 2021 ขณะที่เขาได้รับรางวัล National Medal of Arts จากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เขาได้ตกเป็นเป้าของการทำร้ายร่างกายโดยคนแปลกหน้าในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. จนได้รับบาดเจ็บที่ซี่โครง หลัง และขา ซึ่งไม่แน่ชัดว่าเป็นการโจมตีด้วยเหตุผลทางการเมืองหรือเป็นเพียงเหตุบังเอิญ
คำถามที่พบบ่อย
ภาพ Napalm Girl มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่าอะไร?
ชื่ออย่างเป็นทางการคือ "The Terror of War" แต่คนทั่วไปมักเรียกกันติดปากว่า "Napalm Girl"
ทำไมจึงมีการโต้แย้งเรื่องผู้ถ่ายภาพ Napalm Girl ในปัจจุบัน?
เนื่องจากสารคดี The Stringer และการตรวจสอบของ World Press Photo พบว่าตำแหน่งที่ช่างภาพคนอื่นอย่าง Nguyễn Thành Nghệ ยืนอยู่นั้น มีความเป็นไปได้มากกว่าที่จะเป็นจุดที่ถ่ายภาพนี้ได้
Nick Ut ทำงานกับสำนักข่าวใดและนานเท่าไหร่?
เขาทำงานให้กับสำนักข่าว Associated Press (AP) เป็นระยะเวลารวมทั้งสิ้น 51 ปี ก่อนจะเกษียณอายุในปี 2017
รางวัลสูงสุดที่ Nick Ut ได้รับในสหรัฐอเมริกาคืออะไร?
เขาเป็นนักข่าวคนแรกที่ได้รับ National Medal of Arts ซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดที่รัฐบาลสหรัฐฯ มอบให้แก่ศิลปินและผู้อุปถัมภ์ศิลปะ
เด็กหญิงในภาพ Napalm Girl คือใคร?
เธอคือ Phan Thi Kim Phuc ซึ่งในขณะนั้นมีอายุ 9 ปี และเป็นผู้รอดชีวิตจากการโจมตีด้วยระเบิดนาปาล์ม