Olara A. Otunnu นักการทูตผู้ทรงอิทธิพลและผู้พิทักษ์สิทธิเด็กระดับโลก
Olara A. Otunnu คือบุคคลสำคัญผู้มีบทบาทโดดเด่นทั้งในด้านการเมือง การทูต และกฎหมายของประเทศยูกันดา เขาไม่เพียงแต่เป็นผู้นำทางการเมืองในระดับประเทศ แต่ยังเป็นที่ยอมรับในระดับสากลจากการทำงานร่วมกับองค์การสหประชาชาติ (UN) เพื่อขับเคลื่อนสันติภาพและปกป้องสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะการดูแลเด็กที่ได้รับผลกระทบจากสงคราม
เส้นทางชีวิตและการศึกษาที่หล่อหลอมความเป็นผู้นำ
Otunnu เกิดเมื่อวันที่ 6 กันยายน ค.ศ. 1950 ในหมู่บ้าน Mucwini ท่ามกลางกลุ่มชาติพันธุ์ Acholi ทางตอนเหนือของยูกันดา โดยมีบิดาเป็นผู้นำคนสำคัญในขบวนการฟื้นฟูแอฟริกาตะวันออก (East African Revival)
ด้านการศึกษา เขาเริ่มต้นจากโรงเรียนประถมใน Mvara, Mucwini และ Anaka ก่อนจะเข้าศึกษาต่อระดับมัธยมที่ Gulu High School และ King's College Budo จากนั้นได้เข้าเรียนที่มหาวิทยาลัย Makerere ซึ่งเขาได้รับเลือกให้เป็นประธานสภานักศึกษา ในช่วงเวลานี้เองที่ Otunnu เริ่มแสดงบทบาททางการเมืองด้วยการเป็นแกนนำต่อต้านระบอบเผด็จการของ Idi Amin โดยร่วมก่อตั้งและดำรงตำแหน่งเลขาธิการของ Uganda Freedom Union เพื่อรวบรวมชาวยูกันดาร่วมกันต่อสู้เพื่อเสรีภาพ
เนื่องจากถูกคุกคามจากรัฐบาลอย่างหนัก Otunnu จึงต้องลี้ภัยไปยังกรุงไนโรบี ประเทศเคนยา ในปี ค.ศ. 1973 ซึ่งกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้เขาได้รับทุนการศึกษาไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัย Oxford และต่อมาได้รับทุน Fulbright เพื่อเข้าศึกษาที่ Harvard Law School ในปี ค.ศ. 1976
บทบาทสำคัญในเวทีโลกและสหประชาชาติ
ระหว่างปี ค.ศ. 1980 ถึง 1985 Otunnu ได้รับการแต่งตั้งจากประธานาธิบดี Milton Obote ให้ดำรงตำแหน่งผู้แทนถาวรของยูกันดาประจำสหประชาชาติ ซึ่งเขาได้สร้างผลงานที่น่าจดจำมากมาย ดังนี้:
- ประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (1981): เขาเป็นประธานในช่วงการเลือกตั้งเลขาธิการ UN นาย Javier Pérez de Cuéllar และได้คิดค้นระบบการลงคะแนนแบบไม่เป็นทางการที่เรียกว่า Otunnu Formula (การลงคะแนนแบบฟาง) ซึ่งยังคงถูกนำมาใช้จนถึงปัจจุบัน
- รองประธานสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (1982-1983): พร้อมดำรงตำแหน่งประธานกลุ่มติดต่อเพื่อการเจรจาระดับโลก
- ประธานคณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ: ในปี ค.ศ. 1984
หลังจากนั้น ในปี ค.ศ. 1985 ถึง 1986 เขาได้กลับมารับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของยูกันดา และมีบทบาทสำคัญในการผลักดันให้เกิดข้อตกลงไนโรบี (Nairobi Agreement) ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1985
การอุทิศตนเพื่อสันติภาพและสิทธิเด็ก
ในปี ค.ศ. 1990 Otunnu ได้รับแต่งตั้งเป็นประธานของ International Peace Institute (หรือ International Peace Academy) จนถึงปี ค.ศ. 1998 โดยเขาสามารถยกระดับองค์กรให้เป็นที่รู้จักกว้างขวางขึ้น ขยายขอบเขตการดำเนินงาน และดึงดูดเงินทุนสนับสนุนจำนวนมาก
จุดสูงสุดของการทำงานด้านมนุษยธรรมเกิดขึ้นเมื่อเลขาธิการ UN Kofi Annan แต่งตั้งให้เขาเป็น Under-Secretary-General (รองเลขาธิการสหประชาชาติ) และผู้แทนพิเศษสำหรับเด็กในพื้นที่ขัดแย้งทางอาวุธ (Special Representative for Children and Armed Conflict) ในปี ค.ศ. 1997 โดยดำรงตำแหน่งจนถึงปี ค.ศ. 2005 เพื่อแก้ไขปัญหาการใช้เด็กเป็นทหารและการละเมิดสิทธิเด็กในภาวะสงคราม
บทบาททางการเมืองในยูกันดาช่วงปี 2010-2015
Otunnu กลับเข้าสู่สนามการเมืองภายในประเทศอีกครั้ง โดยลงสมัครชิงตำแหน่งประธานพรรค Uganda People's Congress (UPC) ในปี ค.ศ. 2010 และสามารถเอาชนะ Jimmy Akena ได้สำเร็จ ทำให้เขาดำรงตำแหน่งประธานพรรคจนถึงปี ค.ศ. 2015
ในการเลือกตั้งประธานาธิบดีปี ค.ศ. 2011 เขาได้รับเสนอชื่อเป็นตัวแทนของพรรค UPC อย่างไรก็ตาม ในวันเลือกตั้งเขากลับปฏิเสธที่จะลงคะแนนเสียง แม้กระทั่งการลงคะแนนให้ตัวเองก็ตาม โดยผลการเลือกตั้งเขาได้รับคะแนนเสียงไปเพียงร้อยละ 1.58
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ผู้คิดค้น Otunnu Formula: ระบบการลงคะแนนแบบ Straw Balloting ที่ใช้ในการเลือกเลขาธิการ UN
- นักสู้เพื่อเสรีภาพ: ร่วมก่อตั้ง Uganda Freedom Union เพื่อต่อต้านระบอบ Idi Amin
- ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย: สำเร็จการศึกษาจากทั้ง Oxford University และ Harvard Law School
- ผู้พิทักษ์สิทธิเด็ก: ดำรงตำแหน่งผู้แทนพิเศษของ UN ด้านเด็กในพื้นที่ขัดแย้งทางอาวุธ
- ผู้นำพรรคการเมือง: เคยเป็นประธานพรรค Uganda People's Congress (UPC)
| ช่วงปี (ค.ศ.) | ตำแหน่ง / บทบาทสำคัญ | องค์กร / หน่วยงาน |
|---|---|---|
| 1980 - 1985 | ผู้แทนถาวรยูกันดาประจำสหประชาชาติ | สหประชาชาติ (UN) |
| 1985 - 1986 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ | รัฐบาลยูกันดา |
| 1990 - 1998 | ประธานสถาบัน | International Peace Institute |
| 1997 - 2005 | รองเลขาธิการและผู้แทนพิเศษด้านเด็กในพื้นที่ขัดแย้ง | สหประชาชาติ (UN) |
| 2010 - 2015 | ประธานพรรคการเมือง | Uganda People's Congress (UPC) |
รางวัลและการยอมรับในระดับสากล
ด้วยผลงานที่โดดเด่น Otunnu จึงได้รับรางวัลเกียรติยศมากมาย เช่น รางวัล Distinguished Service Award จาก UN Association of USA (2001), รางวัล German Africa Prize (2002), รางวัล Sydney Peace Prize (2005) และรางวัล Global Award for Outstanding Contribution to Human Rights จากประเทศอินเดีย (2006) นอกจากนี้ในปี ค.ศ. 2007 เขายังได้รับรางวัลจาก Harvard Law School Association ซึ่งมอบโดย Jay H. Hebert และ Elena Kagan ผู้พิพากษาศาลฎีกาสหรัฐฯ
ปัจจุบันเขายังคงมีบทบาทเป็นที่ปรึกษาให้กับองค์กรระดับโลกหลายแห่ง เช่น Aspen Institute, Carnegie Endowment for International Peace, World Bank และเป็นผู้ก่อตั้งมูลนิธิ LBL Foundation for Children
คำถามที่พบบ่อย
Otunnu Formula คืออะไร?
คือระบบการลงคะแนนแบบไม่เป็นทางการ (Straw Balloting) ที่ Olara Otunnu คิดค้นขึ้นขณะดำรงตำแหน่งประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ เพื่อใช้ในการคัดเลือกเลขาธิการสหประชาชาติ ซึ่งยังคงเป็นวิธีที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน
Olara Otunnu มีบทบาทอย่างไรในการต่อต้าน Idi Amin?
เขาเป็นหนึ่งในผู้นำขบวนการต่อต้านระบอบเผด็จการของ Idi Amin โดยร่วมก่อตั้งและดำรงตำแหน่งเลขาธิการของ Uganda Freedom Union เพื่อรวบรวมผู้รักชาติในยูกันดาให้ลุกขึ้นสู้ จนทำให้เขาต้องลี้ภัยไปต่างประเทศในปี ค.ศ. 1973
ผลงานที่โดดเด่นที่สุดในสหประชาชาติของเขาคืออะไร?
การดำรงตำแหน่งรองเลขาธิการสหประชาชาติและผู้แทนพิเศษสำหรับเด็กในพื้นที่ขัดแย้งทางอาวุธ ซึ่งเขาได้ทำงานอย่างหนักเพื่อยกระดับการคุ้มครองเด็กที่ได้รับผลกระทบจากสงครามทั่วโลก
ในการเลือกตั้งประธานาธิบดียูกันดาปี 2011 เกิดอะไรขึ้นกับเขา?
แม้ว่าเขาจะเป็นตัวแทนผู้สมัครจากพรรค UPC แต่ในวันเลือกตั้ง Otunnu ปฏิเสธที่จะลงคะแนนเสียงให้ใครเลย รวมถึงไม่ลงคะแนนให้ตัวเองด้วย และได้รับคะแนนเสียงจากผู้เลือกตั้งเพียง 1.58%
เขาจบการศึกษาจากสถาบันใดบ้าง?
เขาสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัย Makerere ในยูกันดา จากนั้นได้รับทุนการศึกษาไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัย Oxford ประเทศอังกฤษ และจบการศึกษากฎหมายจาก Harvard Law School สหรัฐอเมริกา ด้วยทุน Fulbright