Peter Boghossian นักปรัชญาผู้ท้าทายระบบวิชาการและผู้บุกเบิก Street Epistemology
Peter Gregory Boghossian เป็นนักปรัชญาและอดีตศาสตราจารย์ชาวอเมริกันที่สร้างแรงสั่นสะเทือนให้กับวงการวิชาการระดับโลก ด้วยแนวคิดที่มุ่งเน้นการใช้ การคิดเชิงวิพากษ์ (Critical Thinking) และการตั้งคำถามต่อความเชื่อที่ฝังรากลึก เขาเป็นที่รู้จักในฐานะผู้สนับสนุนลัทธิอเทวนิยมสมัยใหม่ (New Atheism) และการใช้ระเบียบวิธีแบบโซเครตีสเพื่อกระตุ้นให้ผู้คนตรวจสอบเหตุผลเบื้องหลังความเชื่อของตนเอง
เส้นทางวิชาการและการศึกษา
Boghossian เกิดเมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 1966 ที่เมืองบอสตัน รัฐแมสซาชูเซตส์ โดยมีเชื้อสายอาร์เมเนีย เขาเริ่มต้นเส้นทางสายการศึกษาด้วยปริญญาตรีด้านจิตวิทยาจาก Marquette University ในปี 1988 ตามด้วยปริญญาโทด้านปรัชญาจาก Fordham University ในปี 1992 และสำเร็จการศึกษาระดับดุษฎีบัณฑิตด้านการศึกษา (Doctor of Education) จาก Portland State University ในปี 2004
ในช่วงการทำวิทยานิพนธ์ เขาได้ศึกษาการนำ Socratic method หรือ วิธีการแบบโซเครตีส (เทคนิคการตั้งคำถามเพื่อให้คู่สนทนาค้นพบข้อบกพร่องในตรรกะของตนเอง) มาใช้กับผู้ต้องขังในเรือนจำ เพื่อพัฒนาการคิดเชิงวิพากษ์และการใช้เหตุผลทางศีลธรรม โดยหวังว่าจะช่วยลดอัตราการกระทำผิดซ้ำ ซึ่งงานวิจัยนี้ได้รับทุนสนับสนุนจากรัฐออริกอน และทำให้เขาได้ก้าวเข้าสู่บทบาทประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาเรือนจำของสถาบัน Columbia River Correctional Institution
Street Epistemology: ศิลปะการสนทนาเพื่อทลายความเชื่อ
หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดของ Boghossian คือการสร้างคำศัพท์และระเบียบวิธีที่เรียกว่า Street Epistemology (SE) ซึ่งปรากฏในหนังสือ A Manual for Creating Atheists ของเขา SE คือชุดเทคนิคการสนทนาแบบไม่เผชิญหน้า ที่ออกแบบมาเพื่อให้ผู้ที่มีความเชื่ออย่างแรงกล้า (โดยเฉพาะความเชื่อทางศาสนา) ได้หันกลับมาพิจารณาว่า "วิธีการ" ที่พวกเขาใช้ในการเข้าถึงความจริงนั้นมีความน่าเชื่อถือเพียงใด
แทนที่จะโต้เถียงที่ตัวเนื้อหาของความเชื่อ Boghossian เสนอให้มุ่งเน้นไปที่ Epistemology หรือ ญาณวิทยา (ทฤษฎีว่าด้วยความรู้) เพื่อชี้ให้เห็นว่า "ความศรัทธา" เป็นเครื่องมือในการหาความรู้ที่ไม่เสถียร ต่อมาเขาได้ขยายขอบเขตของ SE ไปสู่ความเชื่อด้านอื่นๆ ในหนังสือ How to Have Impossible Conversations ซึ่งเขียนร่วมกับ James A. Lindsay เพื่อใช้รับมือกับการสนทนาที่ยากลำบากในสังคมปัจจุบัน
กรณีอื้อฉาว Grievance Studies และการปะทะกับระบบมหาวิทยาลัย
Boghossian กลายเป็นบุคคลที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักเมื่อเขาร่วมมือกับ James A. Lindsay และ Helen Pluckrose ในโปรเจกต์ที่เรียกว่า Grievance Studies Affair หรือ Sokal Squared โดยทั้งสามได้ส่งบทความวิชาการ "ปลอม" ที่มีเนื้อหาไร้สาระและสุดโต่งไปยังวารสารวิชาการด้านเพศสภาพและสังคมศาสตร์ เพื่อทดสอบระบบการตรวจทานโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer-review)
ตัวอย่างที่โด่งดังคือบทความเรื่อง "The Conceptual Penis as a Social Construct" ซึ่งนำเสนอว่าอวัยวะเพศชายเป็นเพียงสิ่งที่สังคมสร้างขึ้น ไม่ใช่อวัยวะทางกายภาพ ผลปรากฏว่ามีบทความจำนวนหนึ่งถูกตอบรับให้ตีพิมพ์ ซึ่ง Boghossian ใช้สิ่งนี้เป็นหลักฐานว่า วงการวิชาการบางส่วนถูกครอบงำด้วยอุดมการณ์ทางการเมืองจนละเลยมาตรฐานทางวิทยาศาสตร์
เหตุการณ์นี้ส่งผลให้ Portland State University ดำเนินการสอบสวนเขาในข้อหาประพฤติมิชอบในการวิจัย เนื่องจากทำการวิจัยกับมนุษย์โดยไม่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรม (IRB) แม้จะมีนักวิชาการชื่อดังอย่าง Richard Dawkins และ Steven Pinker ออกมาปกป้องว่านี่คือการเสียดสีทางวิชาการ แต่ในที่สุด Boghossian ได้ตัดสินใจลาออกในปี 2021 โดยวิจารณ์ว่ามหาวิทยาลัยกลายเป็น "โรงงานผลิตความยุติธรรมทางสังคม" (Social Justice factory) ที่ปิดกั้นเสรีภาพทางปัญญา
บทบาทในปัจจุบันและมุมมองทางการเมือง
หลังลาออกจากมหาวิทยาลัย Boghossian ได้ร่วมก่อตั้ง University of Austin เพื่อสร้างสถาบันการศึกษาทางเลือกที่ยึดมั่นในเสรีภาพทางวิชาการและต่อต้านกระแส Illiberalism (การขาดเสรีภาพ) ในรั้วมหาวิทยาลัย
ในด้านการเมือง เขาจำกัดความตนเองว่าเป็น Classical Liberal (เสรีนิยมคลาสสิก) โดยเขามักวิจารณ์ทั้งฝ่ายซ้ายที่เขามองว่าถดถอย (Regressive Left) และพรรครีพับลิกันที่เขามองว่าต่อต้านวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะในประเด็นการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความเชี่ยวชาญ: อเทวนิยม, การคิดเชิงวิพากษ์, ญาณวิทยา และวิธีการแบบโซเครตีส
- ผลงานเขียน: ผู้เขียนหนังสือ A Manual for Creating Atheists และ How to Have Impossible Conversations
- ผลงานสร้างชื่อ: ผู้บุกเบิก Street Epistemology และผู้ร่วมก่อตั้งโปรเจกต์ Sokal Squared
- จุดยืน: สนับสนุนเสรีภาพทางปัญญา และวิจารณ์การครอบงำของอุดมการณ์ Woke ในสถาบันการศึกษา
- การศึกษา: ปริญญาเอกด้านการศึกษาจาก Portland State University
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| แนวคิดหลัก | Street Epistemology และ Socratic Pedagogy |
| เป้าหมายการทำงาน | ส่งเสริมการคิดเชิงวิพากษ์และตรวจสอบความเชื่อที่ไร้เหตุผล |
| เหตุการณ์สำคัญ | การส่งบทความปลอมเพื่อแฉมาตรฐานวารสารวิชาการ (Grievance Studies) |
| สถาบันปัจจุบัน | ผู้ร่วมก่อตั้ง University of Austin |
คำถามที่พบบ่อย
Street Epistemology คืออะไร?
คือเทคนิคการสนทนาที่เน้นการตั้งคำถามถึง "วิธีการ" ที่บุคคลใช้ในการสร้างความเชื่อ มากกว่าการโต้เถียงที่ "เนื้อหา" ของความเชื่อนั้น เพื่อให้คู่สนทนาเกิดการไตร่ตรองด้วยตนเอง
ทำไม Boghossian ถึงส่งบทความปลอมไปยังวารสารวิชาการ?
เพื่อพิสูจน์ว่าวารสารวิชาการบางแห่งในสาขาสังคมศาสตร์และเพศสภาพ มีมาตรฐานการตรวจทานที่ต่ำ และยอมรับบทความเพียงเพราะเนื้อหาสอดคล้องกับอุดมการณ์ทางการเมืองที่กำลังเป็นที่นิยม
Socratic Method นำมาใช้ในบริบทใดบ้าง?
Boghossian นำมาใช้ทั้งในการสอนนักศึกษา การสนทนากับผู้มีความเชื่อทางศาสนา และการพัฒนาการคิดเชิงวิพากษ์ให้กับผู้ต้องขังในเรือนจำ
เหตุใดเขาจึงลาออกจาก Portland State University?
เขาอ้างว่าเผชิญกับการคุกคามและขาดเสรีภาพทางปัญญา โดยมองว่าวัฒนธรรมในมหาวิทยาลัยผลักดันให้นักศึกษาเลียนแบบความมั่นใจทางศีลธรรมของนักอุดมการณ์มากกว่าการคิดวิเคราะห์
University of Austin มีเป้าหมายอย่างไร?
มุ่งสร้างสถาบันการศึกษาที่เป็นอิสระอย่างแท้จริง เพื่อเป็นทางเลือกให้กับผู้ที่ต้องการเรียนรู้ในสภาพแวดล้อมที่เปิดกว้างและปราศจากการครอบงำทางอุดมการณ์