Peter Sellars ผู้กำกับละครเวทีและโอเปร่าผู้พลิกโฉมศิลปะคลาสสิกสู่โลกสมัยใหม่
ในโลกของศิลปะการแสดง Peter Sellars คือชื่อที่ถูกจดจำในฐานะผู้กำกับชาวอเมริกันผู้กล้าหาญในการนำผลงานคลาสสิกมาตีความใหม่ให้เข้ากับบริบทสังคมปัจจุบัน เขาไม่ได้เพียงแค่กำกับละครหรือโอเปร่า แต่เขายังใช้ศิลปะเป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนสังคมและศีลธรรม ซึ่งสะท้อนผ่านบทบาทการเป็นศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส (UCLA) ในรายวิชาที่ว่าด้วยศิลปะในฐานะการกระทำทางสังคมและศีลธรรม
เส้นทางสู่ความสำเร็จและการศึกษา
Sellars เกิดเมื่อวันที่ 27 กันยายน ค.ศ. 1957 ที่เมืองพิตต์สเบิร์ก รัฐเพนซิลเวเนีย เขาเริ่มต้นบ่มเพาะจินตนาการอันล้ำสมัยตั้งแต่สมัยเรียนที่ Phillips Academy และมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ซึ่งเขาจบการศึกษาในปี 1980 ด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง (magna cum laude) และได้รับเลือกเข้าสู่ Phi Beta Kappa
ในช่วงวัยเรียน Sellars ได้สร้างชื่อจากการทดลองนำเสนอละครในรูปแบบที่แปลกใหม่ เช่น การนำเรื่อง Antony and Cleopatra ของเชกสเปียร์ไปแสดงในสระว่ายน้ำ หรือการนำ King Lear มานำเสนอในสไตล์เทคโน-อินดัสเทรียลที่มีรถยนต์ Lincoln Continental บนเวที พร้อมดนตรีจาก U.S. Steel Cello Ensemble ของ Robert Rutman ซึ่งแสดงให้เห็นถึงแนวคิดการทลายกรอบเดิมๆ ตั้งแต่เริ่มต้น
การสร้างสรรค์ผลงานที่ท้าทายขนบ
หลังจบการศึกษา Sellars เริ่มสร้างแรงสั่นสะเทือนให้กับวงการโอเปร่า โดยการนำเรื่อง Don Giovanni มานำเสนอในรูปแบบที่คล้ายกับภาพยนตร์แนว Blaxploitation (ภาพยนตร์ที่เน้นวัฒนธรรมคนผิวดำในยุค 70) ซึ่งทำให้เขาถูกวิจารณ์ว่าเป็นการ "ทำลายศิลปะ" นอกจากนี้เขายังเคยนำเรื่อง Orlando ของ Handel ไปเซตฉากให้อยู่ในอวกาศ และได้เดินทางไปศึกษาศิลปะการละครในญี่ปุ่น จีน และอินเดีย เพื่อขยายมุมมองทางศิลปะของตนเอง
หนึ่งในโปรเจกต์ที่น่าสนใจคือการร่วมงานกับ Andy Warhol ในปี 1981 เพื่อสร้างหุ่นยนต์แอนิเมโทรนิกส์ (Animatronic - หุ่นยนต์ที่เลียนแบบสิ่งมีชีวิต) ขนาดเท่าตัวจริงของ Warhol เพื่อให้อ่านบันทึกประจำวันของศิลปินบนเวที ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดของ Warhol ที่ว่า "ทุกคนควรเป็นเครื่องจักร"
บทบาทผู้บริหารและผลงานระดับโลก
Sellars ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งผู้อำนวยการ American National Theater ที่ Kennedy Center ในวัยเพียง 26 ปี (ค.ศ. 1984-1986) และต่อมาได้เป็นผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์ของ Los Angeles Festivals ในปี 1990 และ 1993 โดยเขาได้สร้างสรรค์โอเปร่าของ Mozart ในฉากหลังที่ทันสมัย เช่น การเปลี่ยนฉาก The Marriage of Figaro ให้เป็นอพาร์ตเมนต์หรูใน Trump Tower นิวยอร์ก
นอกจากงานเวที เขายังมีผลงานกำกับภาพยนตร์เงียบเรื่อง The Cabinet of Dr. Ramirez และร่วมเขียนบทภาพยนตร์เรื่อง King Lear (1987) กับผู้กำกับชื่อดัง Jean-Luc Godard รวมถึงการเป็นผู้เขียนบท (Librettist - ผู้เขียนเนื้อร้องและบทพูดในโอเปร่า) ให้กับผลงานของ John Adams เช่นเรื่อง Doctor Atomic และ Girls of the Golden West
| ปี ค.ศ. | รางวัล / ตำแหน่งสำคัญ | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1983 | MacArthur Fellowship | ทุนสนับสนุนศิลปินและนักวิชาการผู้มีความสามารถโดดเด่น |
| 1984 | Director of American National Theater | ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการที่ Kennedy Center ในวัย 26 ปี |
| 1998 | Erasmus Prize | รางวัลสำหรับการผสมผสานวัฒนธรรมยุโรปและอเมริกา |
| 2001 | Harvard Arts Medal | เหรียญรางวัลเกียรติยศด้านศิลปะจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด |
| 2005 | The Dorothy and Lillian Gish Prize | รางวัลสำหรับการสร้างความงามและความเข้าใจในชีวิตให้มวลมนุษย์ |
| 2014 | Polar Music Prize | รางวัลทางดนตรีระดับโลก ร่วมกับ Chuck Berry |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- การตีความใหม่: มักนำโอเปร่าและละครคลาสสิกมาจัดฉากในบริบทสมัยใหม่เพื่อสะท้อนปัญหาสังคม
- ความสัมพันธ์กับ John Adams: เป็นคู่หูทางศิลปะที่ทำงานร่วมกันอย่างยาวนาน ทั้งในฐานะผู้กำกับและผู้เขียนบท
- มุมมองที่แตกต่าง: ผลงานของเขาได้รับทั้งคำชมว่า "อัจฉริยะ" และคำวิจารณ์ว่า "ทำลายผลงานชิ้นเอก"
- บทบาททางวิชาการ: เป็นศาสตราจารย์ที่ UCLA สอนเรื่องการใช้ศิลปะเพื่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคม
คำถามที่พบบ่อย
Peter Sellars มีสไตล์การกำกับที่เป็นเอกลักษณ์อย่างไร?
เขามีชื่อเสียงในการนำผลงานคลาสสิกมา "ตีความใหม่" (Reinterpretation) โดยเปลี่ยนฉากหลังและบริบทให้เป็นเรื่องราวร่วมสมัย เพื่อให้ผู้ชมเข้าถึงสาระสำคัญของเรื่องผ่านมุมมองของโลกปัจจุบัน
ทำไมผลงานของเขาถึงถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในบางครั้ง?
เนื่องจากเขาเปลี่ยนบริบทของผลงานต้นฉบับไปอย่างสิ้นเชิง เช่น การนำโอเปร่าไปไว้ในย่านสลัมหรืออวกาศ ทำให้ศิลปินบางท่าน เช่น Elisabeth Schwarzkopf มองว่าเป็นการ "พ่นสีสเปรย์ทับภาพโมนาลิซ่า" หรือการทำลายเจตนารมณ์เดิมของผู้ประพันธ์
ความสัมพันธ์ระหว่าง Peter Sellars และ John Adams คืออะไร?
ทั้งคู่เป็นผู้ร่วมงานที่ใกล้ชิดกันมาก โดย Sellars ทำหน้าที่กำกับและเขียนบท (Libretto) ให้กับโอเปร่าหลายเรื่องของ Adams เช่น Nixon in China และ Doctor Atomic ซึ่ง Adams ยกย่องว่า Sellars เป็นศิลปินที่มีความจริงจังและมีจิตวิญญาณในการต่อสู้เพื่อความถูกต้อง
นอกจากงานกำกับละครและโอเปร่าแล้ว เขายังทำอะไรอีกบ้าง?
เขาเป็นศาสตราจารย์ที่ UCLA, เคยแสดงเป็นนักแสดงรับเชิญในซีรีส์โทรทัศน์ เช่น Miami Vice และ The Equalizer รวมถึงเป็นภัณฑารักษ์ร่วมในการจัดนิทรรศการศิลปะร่วมสมัย