Phakiso Mochochoko ผู้มีบทบาทสำคัญในการสร้างความยุติธรรมระดับโลก
ในโลกของกฎหมายระหว่างประเทศ ชื่อของ Phakiso Mochochoko เป็นที่รู้จักในฐานะนักการทูตและนักกฎหมายผู้มุ่งมั่นจากประเทศเลโซโท ผู้ซึ่งอุทิศตนให้กับการสร้างกลไกทางกฎหมายเพื่อจัดการกับอาชญากรรมร้ายแรงที่สุดในระดับสากล โดยเขามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการก่อตั้ง ศาลอาญาระหว่างประเทศ (International Criminal Court หรือ ICC) ซึ่งเป็นองค์กรตุลาการถาวรที่ทำหน้าที่ดำเนินคดีกับบุคคลที่กระทำความผิดในข้อหาอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ
เส้นทางชีวิตจากเด็กเลี้ยงวัวสู่ยอดนักกฎหมาย
ชีวิตในวัยเด็กของ Mochochoko เริ่มต้นขึ้นท่ามกลางหุบเขาในประเทศเลโซโท (เดิมคือ Basutoland) โดยเขาต้องทำหน้าที่เลี้ยงวัวควบคู่ไปกับการเรียนหนังสือ ซึ่งในช่วงเวลานั้นเขาได้รับความช่วยเหลือด้านทุนการศึกษาจากองค์กร Save the Children จนสามารถก้าวเข้าสู่เส้นทางการศึกษาได้อย่างมั่นคง
ด้วยความมุ่งมั่นทางการเรียน เขาสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาด้านศิลปศาสตร์ในปี 1982 และตามด้วยปริญญากฎหมายในปี 1984 จากมหาวิทยาลัยเลโซโท (University of Lesotho) ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้เขาเข้าสู่สายอาชีพนักกฎหมาย โดยเขามีความสนใจเป็นพิเศษในด้าน กฎหมายสิทธิมนุษยชน และได้ทุ่มเทให้กับการทำงานเพื่อชุมชน ทั้งการสอนกฎหมายให้แก่กลุ่มชาวบ้าน และการทำวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบของกฎหมายจารีตประเพณีที่มีต่อสตรีในภูมิภาคแอฟริกาตอนใต้
บทบาทบนเวทีการทูตระดับโลก
ในปี 1992 Mochochoko ได้ย้ายไปพำนักที่ประเทศแอฟริกาใต้ และต่อมาในปี 1994 เขาได้รับมอบหมายให้เป็นตัวแทนของประเทศเลโซโทประจำคณะผู้แทนสหประชาชาติ (UN) ณ นครนิวยอร์ก ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของการก้าวเข้าสู่บทบาทนักการทูตเต็มตัว
ความสามารถและการยอมรับในระดับสากลส่งผลให้เขาได้รับตำแหน่งสำคัญมากมาย โดยในปี 1999 เขาได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการที่หก (Sixth Committee) ของสหประชาชาติ ซึ่งเป็นคณะกรรมการที่ดูแลด้านกฎหมายโดยเฉพาะ
การก่อตั้งและขับเคลื่อนศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC)
หนึ่งในความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของ Mochochoko คือการเป็นส่วนหนึ่งของคณะเจรจาเพื่อจัดตั้งศาลอาญาระหว่างประเทศ โดยเขาดำรงตำแหน่งรองประธานในการประชุมที่กรุงโรม ซึ่งเป็นที่มาของ ธรรมนูญกรุงโรม (Rome Statute) หรือสนธิสัญญาที่เป็นรากฐานในการจัดตั้ง ICC
ในปี 2002 เขาเป็นหนึ่งในห้าบุคคลแรกที่เดินทางไปยังกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ เพื่อวางระบบการดำเนินงานในทางปฏิบัติให้กับศาลอาญาระหว่างประเทศ โดยเขาให้ความสำคัญอย่างมากกับ การคุ้มครองพยาน เนื่องจากพยานหลักฐานจากบุคคลเป็นปัจจัยชี้ขาดในการดำเนินคดีให้ประสบความสำเร็จ
นับตั้งแต่ปี 2011 เป็นต้นมา Mochochoko ได้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกเขตอำนาจศาล การเติมเต็ม และความร่วมมือ (Head of the Jurisdiction, Complementarity and Cooperation Division) ของ ICC
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| วันเกิด | 4 กันยายน 1957 |
| สัญชาติ | เลโซโท |
| การศึกษา | ปริญญาด้านศิลปศาสตร์ (1982) และกฎหมาย (1984) จาก University of Lesotho |
| ตำแหน่งสำคัญ | ประธานคณะกรรมการที่หกของ UN (1999), หัวหน้าแผนกใน ICC (2011) |
| ผลงานเด่น | ร่วมเจรจาธรรมนูญกรุงโรมและวางรากฐานการดำเนินงานของ ICC |
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- จุดเริ่มต้น: จากเด็กเลี้ยงวัวที่ได้รับทุนการศึกษา สู่การเป็นนักการทูตระดับสูง
- บทบาท ICC: เป็นหนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งและวางระบบปฏิบัติการของศาลอาญาระหว่างประเทศในปี 2002
- ความเชี่ยวชาญ: เน้นด้านกฎหมายสิทธิมนุษยชนและการคุ้มครองพยานในคดีอาญาระหว่างประเทศ
- เหตุการณ์สำคัญ: เคยถูกสหรัฐฯ คว่ำบาตรในเดือนกันยายน 2020 เนื่องจากการสอบสวนกรณีอัฟกานิสถาน แต่ได้รับการยกเลิกคำสั่งโดยรัฐบาลไบเดนในเดือนเมษายน 2021
คำถามที่พบบ่อย
Phakiso Mochochoko มีบทบาทอย่างไรในการก่อตั้ง ICC?
เขาเป็นรองประธานในการประชุมที่กรุงโรมเพื่อเจรจาร่างธรรมนูญกรุงโรม และเป็นหนึ่งในห้าคนแรกที่เดินทางไปวางระบบการทำงานจริงของศาลอาญาระหว่างประเทศที่กรุงเฮก
การศึกษาของเขามีความสำคัญอย่างไรต่ออาชีพ?
เขาสำเร็จการศึกษาด้านกฎหมายจากมหาวิทยาลัยเลโซโท ซึ่งทำให้เขาสามารถทำงานเป็นทนายความสิทธิมนุษยชนและก้าวเข้าสู่สายงานการทูตด้านกฎหมายในระดับสากลได้
ทำไมเขาถึงเคยถูกสหรัฐอเมริกาคว่ำบาตร?
เขาและ Fatou Bensouda (อัยการสูงสุดของ ICC ในขณะนั้น) ถูกคว่ำบาตรในปี 2020 เนื่องจากสหรัฐฯ ไม่เห็นด้วยกับการที่ ICC ดำเนินการสอบสวนเหตุการณ์ในประเทศอัฟกานิสถาน
หน้าที่หลักของเขาใน ICC ตั้งแต่ปี 2011 คืออะไร?
เขาดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนกเขตอำนาจศาล การเติมเต็ม และความร่วมมือ (Jurisdiction, Complementarity and Cooperation Division) โดยดูแลเรื่องขอบเขตอำนาจทางกฎหมายและความร่วมมือระหว่างประเทศ