Phil Knight ผู้ก่อตั้ง Nike จากนักวิ่งสู่มหาเศรษฐีผู้เปลี่ยนโลกกีฬา
หากพูดถึงแบรนด์กีฬาที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก ชื่อของ Phil Knight ย่อมปรากฏขึ้นเป็นอันดับต้นๆ ในฐานะผู้ร่วมก่อตั้งและอดีตประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO) ของ Nike, Inc. ชายผู้เปลี่ยนความหลงใหลในกีฬาวิ่งให้กลายเป็นอาณาจักรธุรกิจระดับหมื่นล้านดอลลาร์ และกลายเป็นหนึ่งในบุคคลที่ร่ำรวยที่สุดในโลก โดยมีทรัพย์สินสุทธิประมาณ 3.54 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ (ข้อมูล ณ ตุลาคม 2025)
จุดเริ่มต้นและแรงบันดาลใจจากลู่วิ่ง
Philip Hampson Knight เกิดเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 1938 ที่เมืองพอร์ตแลนด์ รัฐออริกอน เขาเติบโตมาพร้อมกับความมุ่งมั่นและความอดทน ซึ่งเห็นได้ชัดจากการที่เขาเคยวิ่งระยะทาง 7 ไมล์ (11 กม.) ทุกเช้าเพื่อไปทำงานที่หนังสือพิมพ์คู่แข่ง หลังจากที่พ่อของเขาปฏิเสธที่จะให้งานทำในหนังสือพิมพ์ของครอบครัว
ในช่วงที่ศึกษาอยู่ที่มหาวิทยาลัยออริกอน Knight เป็นนักวิ่งระยะกลางที่มีผลงานโดดเด่น โดยทำสถิติที่ดีที่สุดในระยะ 1 ไมล์ (1.6 กม.) ได้ที่ 4 นาที 13 วินาที และที่นี่เองที่เขาได้พบกับ Bill Bowerman โค้ชกรีฑาผู้ซึ่งต่อมาจะกลายเป็นหุ้นส่วนทางธุรกิจคนสำคัญในการสร้างแบรนด์ Nike
เส้นทางสู่การสร้างอาณาจักร Nike
หลังจากจบการศึกษาด้านบริหารธุรกิจ (BBA) และรับใช้ชาติในกองทัพบก Knight ได้เข้าศึกษาต่อระดับ MBA ที่มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ซึ่งเขาได้เขียนรายงานวิจัยที่ตั้งคำถามว่า "รองเท้ากีฬาจากญี่ปุ่นจะสามารถทำสิ่งที่กล้องถ่ายรูปญี่ปุ่นเคยทำกับกล้องเยอรมันได้หรือไม่?" ความคิดนี้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการนำเข้ารองเท้าคุณภาพสูงราคาประหยัดจากญี่ปุ่นมาสู่ตลาดสหรัฐฯ
ในปี 1962 Knight เดินทางไปเมืองโกเบ ประเทศญี่ปุ่น และได้ทำข้อตกลงเป็นตัวแทนจำหน่ายรองเท้าแบรนด์ Tiger (ปัจจุบันคือ Asics) ในพื้นที่ทางตะวันตกของสหรัฐฯ ต่อมาในวันที่ 25 มกราคม 1964 เขาได้ตกลงร่วมหุ้นกับ Bill Bowerman ก่อตั้งบริษัท Blue Ribbon Sports ซึ่งเริ่มต้นจากการขายรองเท้าท้ายรถยนต์ Plymouth Valiant ตามงานแข่งกรีฑาต่างๆ
จนกระทั่งปี 1971 บริษัทได้เปลี่ยนชื่อเป็น Nike ตามชื่อเทพีแห่งชัยชนะของกรีก พร้อมเปิดตัวโลโก้ "Swoosh" ที่ออกแบบโดย Carolyn Davidson นักศึกษาด้านกราฟิกในราคาเพียง 35 ดอลลาร์ ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นหนึ่งในโลโก้ที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก
ความหลากหลายในธุรกิจและการสูญเสียครั้งสำคัญ
นอกเหนือจาก Nike แล้ว Knight ยังมีความสนใจในด้านศิลปะ โดยเขาได้เข้าซื้อกิจการ Will Vinton Studios และเปลี่ยนชื่อเป็น Laika สตูดิโอผลิตภาพยนตร์แอนิเมชันแบบ Stop Motion (การถ่ายภาพนิ่งทีละเฟรมแล้วนำมาเรียงต่อกันให้เกิดการเคลื่อนไหว) โดยมี Travis Knight ลูกชายของเขาเป็นผู้บริหารและผู้กำกับ
อย่างไรก็ตาม ชีวิตของเขาต้องเผชิญกับความโศกเศร้าในปี 2004 เมื่อ Matthew ลูกชายของเขาเสียชีวิตจากอาการหัวใจวายขณะดำน้ำที่ประเทศเอลซัลวาดอร์ เหตุการณ์นี้ส่งผลให้ Knight ตัดสินใจลาออกจากตำแหน่ง CEO ของ Nike ในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน แม้จะยังคงดำรงตำแหน่งประธานบอร์ดบริหารต่อมาอีกระยะหนึ่ง
จิตวิญญาณแห่งการให้และการกุศล
Phil Knight ได้ชื่อว่าเป็นหนึ่งในผู้บริจาคที่ใจกว้างที่สุดในประวัติศาสตร์ของรัฐออริกอน โดยเขามอบเงินสนับสนุนจำนวนมหาศาลให้กับสถาบันการศึกษาและสาธารณสุข โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ Oregon Health & Science University (OHSU) ซึ่งเขาและภรรยา (Penny Knight) ได้บริจาคเงินรวมกว่า 2.7 พันล้านดอลลาร์เพื่อสนับสนุนสถาบันมะเร็ง Knight Cancer Institute
นอกจากนี้ เขายังบริจาคเงินจำนวนมากให้กับมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดและมหาวิทยาลัยออริกอน เพื่อสร้างศูนย์วิจัย ห้องสมุด และสนามกีฬา รวมถึงการก่อตั้งทุนการศึกษา Knight-Hennessy Scholars เพื่อสร้างผู้นำรุ่นใหม่ในการแก้ไขปัญหาระดับโลก
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ผู้ก่อตั้ง: ร่วมก่อตั้ง Blue Ribbon Sports (1964) ซึ่งต่อมาเปลี่ยนเป็น Nike (1971)
- การศึกษา: ปริญญาตรีจาก University of Oregon และ MBA จาก Stanford University
- ความสำเร็จทางธุรกิจ: สร้าง Nike ให้เป็นแบรนด์กีฬาระดับโลก และเป็นเจ้าของสตูดิโอ Laika
- ผลงานเขียน: เขียนหนังสือบันทึกความทรงจำชื่อ "Shoe Dog" ซึ่งกลายเป็นหนังสือขายดีระดับโลก
- การกุศล: บริจาคเงินรวมหลายพันล้านดอลลาร์ให้กับด้านการศึกษาและการแพทย์
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| ชื่อเต็ม | Philip Hampson Knight |
| วันเกิด | 24 กุมภาพันธ์ 1938 |
| บทบาทหลัก | ผู้ร่วมก่อตั้งและประธานกิตติมศักดิ์ของ Nike, Inc. |
| ทรัพย์สินสุทธิ (2025) | ประมาณ 3.54 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ |
| คู่สมรส | Penny Parks |
คำถามที่พบบ่อย
Nike เริ่มต้นจากบริษัทชื่ออะไร?
Nike เริ่มต้นจากการเป็นบริษัทนำเข้ารองเท้าชื่อ Blue Ribbon Sports ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี 1964 ก่อนจะเปลี่ยนชื่อเป็น Nike ในปี 1971
โลโก้ Swoosh มีที่มาอย่างไร?
โลโก้ Swoosh ถูกออกแบบโดย Carolyn Davidson นักศึกษาด้านกราฟิกในปี 1971 โดย Phil Knight จ่ายค่าจ้างในตอนนั้นเพียง 35 ดอลลาร์
หนังสือ Shoe Dog เกี่ยวกับอะไร?
เป็นหนังสือบันทึกความทรงจำของ Phil Knight ที่เล่าถึงการสร้างแบรนด์ Nike ตั้งแต่จุดเริ่มต้นที่นำเข้ารองเท้าญี่ปุ่น การเผชิญอุปสรรคทางธุรกิจ ไปจนถึงการเติบโตเป็นบริษัทระดับโลก
Phil Knight มีบทบาทอย่างไรในวงการแอนิเมชัน?
เขาเป็นเจ้าของสตูดิโอ Laika ซึ่งผลิตภาพยนตร์แอนิเมชันแบบ Stop Motion ที่มีชื่อเสียง เช่น เรื่อง Coraline
Phil Knight บริจาคเงินให้ที่ไหนมากที่สุด?
เขามอบเงินสนับสนุนจำนวนมหาศาลให้กับ Oregon Health & Science University (OHSU) โดยเฉพาะในด้านการวิจัยโรคมะเร็ง รวมถึงมหาวิทยาลัยออริกอนและสแตนฟอร์ด