Philip Kaufman ผู้กำกับนอกคอกผู้สร้างสรรค์ผลงานหลากหลายแนวทาง
ในโลกของภาพยนตร์ Philip Kaufman ได้รับการยอมรับว่าเป็น "Maverick" หรือผู้ที่กล้าคิดนอกกรอบ และเป็น "Iconoclast" ผู้ท้าทายขนบเดิมๆ เขาคือนักสร้างภาพยนตร์ชาวอเมริกันที่โดดเด่นด้วยความเป็น Auteur (ผู้กำกับที่มีลายเซ็นเฉพาะตัว) ซึ่งสามารถถ่ายทอดวิสัยทัศน์ส่วนตัวลงในผลงานได้อย่างทรงพลัง ตลอดระยะเวลากว่า 5 ทศวรรษในวงการ เขาได้สร้างสรรค์ภาพยนตร์ถึง 15 เรื่อง ครอบคลุมหลากหลายแนวทาง ตั้งแต่หนังระทึกขวัญ สยองขวัญ ไปจนถึงดราม่าเสียดสีสังคม
เส้นทางชีวิตและการหล่อหลอมตัวตน
Kaufman เกิดเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 1936 ณ เมืองชิคาโก รัฐอิลลินอยส์ เขาเติบโตมาในครอบครัวที่มีเชื้อสายยิวจากเยอรมนี โดยมีคุณพ่อเป็นนักธุรกิจด้านผลิตผลทางการเกษตร และคุณแม่เป็นแม่บ้าน ความหลงใหลในโลกภาพยนตร์ของเขาเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่สมัยวัยรุ่นที่มักจะเข้าชมภาพยนตร์แบบ Double Features (การฉายหนังสองเรื่องติดต่อกัน) อยู่เสมอ
ด้านการศึกษา เขาสำเร็จการศึกษาด้านประวัติศาสตร์จาก University of Chicago และเคยเข้าศึกษาที่ Harvard Law School เป็นเวลาหนึ่งปี ก่อนจะกลับมาศึกษาต่อระดับบัณฑิตศึกษาที่ชิคาโกด้วยความตั้งใจที่จะเป็นศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์ ในช่วงเวลานี้เองที่เขาได้พบรักกับ Rose Fisher ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นคู่ชีวิตและเพื่อนร่วมงานคนสำคัญในฐานะผู้เขียนบทภาพยนตร์
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อ Kaufman เข้าร่วมเคลื่อนไหวทางวัฒนธรรมย้อนยุค (Counterculture) และย้ายไปอยู่ที่ซานฟรานซิสโก ก่อนจะเดินทางไปใช้ชีวิตในยุโรป ทั้งในอิสราเอล กรีซ และอิตาลี ประสบการณ์การเดินทางและการได้ชมภาพยนตร์ทดลองของศิลปินอย่าง John Cassavetes และ Shirley Clarke ได้กลายเป็นแรงบันดาลใจสำคัญที่ทำให้เขาตัดสินใจเข้าสู่เส้นทางสายภาพยนตร์ โดยนำกลิ่นอายแบบยุโรปมาผสมผสานกับจิตวิญญาณแบบอเมริกันในผลงานของเขา
ผลงานสร้างชื่อและการเดินทางในโลกเซลลูลอยด์
Kaufman เริ่มต้นก้าวแรกด้วยเรื่อง Goldstein (1964) ซึ่งได้รับคำชมอย่างมากในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ แม้ว่าผลงานในช่วงแรกอย่าง Fearless Frank จะไม่ประสบความสำเร็จด้านรายได้ แต่เขาก็สามารถพิสูจน์ฝีมือได้ในเวลาต่อมา โดยเฉพาะในเรื่อง Invasion of the Body Snatchers (1978) ซึ่งเป็นการนำหนังไซไฟคลาสสิกมาตีความใหม่ให้มีความสยองขวัญและสมจริง จนกลายเป็นหนึ่งในผลงานที่ประสบความสำเร็จสูงสุดทั้งในด้านคำวิจารณ์และรายได้
อีกหนึ่งผลงานชิ้นเอกคือ The Right Stuff (1983) ที่เล่าเรื่องราวของเหล่านักบินทดสอบผู้กลายเป็นนักบินอวกาศชุดแรกของสหรัฐฯ ภาพยนตร์เรื่องนี้ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ถึง 8 สาขา รวมถึงสาขาภาพยนตร์ยอดเยี่ยม โดย Kaufman ได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถในการนำเสนอเรื่องราวความกล้าหาญผ่านมุมมองที่เสียดสีและลุ่มลึก
นอกจากนี้ เขายังมีส่วนร่วมในโปรเจกต์ยักษ์ใหญ่อย่าง Raiders of the Lost Ark (1981) โดยเป็นผู้เสนอไอเดียให้ใช้ "หีบแห่งพันธสัญญา" (Ark of the Covenant) เป็นวัตถุสำคัญ (MacGuffin) ในการดำเนินเรื่อง ซึ่งช่วยสร้างความตื่นเต้นให้กับจุดเริ่มต้นของซีรีส์ Indiana Jones
ผลงานโดดเด่นในยุคต่อมา
- The Unbearable Lightness of Being (1988): ส่งให้เขาได้รับรางวัล BAFTA สาขาบทภาพยนตร์ดัดแปลงยอดเยี่ยม
- Henry & June (1990): สร้างประวัติศาสตร์เป็นภาพยนตร์เรื่องแรกที่ได้รับเรต NC-17 จาก MPAA เนื่องจากเนื้อหาที่เปิดเผยและท้าทาย
- Hemingway & Gellhorn (2012): ผลงานชิ้นสุดท้ายทาง HBO ที่ได้รับคำชมอย่างสูงและส่งให้เขาได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัล Emmy Award
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- ความหลากหลาย: กำกับภาพยนตร์ครอบคลุมหลายแนว เช่น Comedy-drama, Satire, Erotic thriller, Horror และ Western
- รางวัลการันตี: เจ้าของรางวัล BAFTA และได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงทั้ง Academy Awards และ Primetime Emmy Awards
- เอกลักษณ์: โดดเด่นในการสร้างบรรยากาศ (Mood and Atmosphere) และการใช้ภาพที่สื่อสารอย่างมีกวีศิลป์
- ความสัมพันธ์ในครอบครัว: ทำงานร่วมกับภรรยา (Rose Kaufman) และลูกชาย (Peter Kaufman) ในหลายโปรเจกต์สำคัญ
| ปีที่ฉาย | ชื่อภาพยนตร์ | บทบาท | จุดเด่น/รางวัล |
|---|---|---|---|
| 1978 | Invasion of the Body Snatchers | ผู้กำกับ | หนังทำเงินเรื่องแรก, ตีความใหม่เป็นแนวสยองขวัญ |
| 1981 | Raiders of the Lost Ark | ผู้เขียนเรื่อง | เสนอไอเดียหีบแห่งพันธสัญญา |
| 1983 | The Right Stuff | ผู้กำกับ/ผู้เขียนบท | เข้าชิงออสการ์ 8 สาขา |
| 1988 | The Unbearable Lightness of Being | ผู้กำกับ/ผู้เขียนบท | ชนะรางวัล BAFTA สาขาบทดัดแปลงยอดเยี่ยม |
| 1990 | Henry & June | ผู้กำกับ/ผู้เขียนบท | ภาพยนตร์เรื่องแรกที่ได้เรต NC-17 |
| 2012 | Hemingway & Gellhorn | ผู้กำกับ | เข้าชิงรางวัล Emmy Award |
คำถามที่พบบ่อย
Philip Kaufman มีสไตล์การกำกับภาพยนตร์อย่างไร?
เขามีสไตล์แบบ Auteur ที่เน้นความเป็นปัจเจกบุคคลและความซื่อสัตย์ต่อวิสัยทัศน์ของตนเอง ผลงานของเขามักโดดเด่นด้วยการสร้างบรรยากาศที่เข้มข้น มีความละเมียดละไมแบบกวี และมักจะนำเสนอเรื่องราวของผู้ใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับกามารมณ์ การสร้างสรรค์ทางศิลปะ และการต่อสู้กับอำนาจรัฐ
ผลงานเรื่องใดที่ทำให้เขาเป็นที่รู้จักในวงกว้างมากที่สุด?
หากวัดจากรายได้และความนิยม Invasion of the Body Snatchers (1978) คือจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้เขาประสบความสำเร็จในเชิงพาณิชย์ ส่วนในด้านคำวิจารณ์ The Right Stuff และ The Unbearable Lightness of Being ถือเป็นผลงานระดับมาสเตอร์พีซที่ได้รับการยอมรับทั่วโลก
เขามีส่วนเกี่ยวข้องอย่างไรกับภาพยนตร์เรื่อง Raiders of the Lost Ark?
แม้จะไม่ได้เป็นผู้กำกับ แต่ Kaufman ได้รับเครดิตในส่วนของ Story โดยเขาเป็นผู้คิดค้น MacGuffin หรือสิ่งของที่เป็นตัวขับเคลื่อนเนื้อเรื่องหลัก ซึ่งก็คือ "หีบแห่งพันธสัญญา" (Ark of the Covenant) นั่นเอง
ความสัมพันธ์ระหว่างเขากับ Clint Eastwood ในเรื่อง The Outlaw Josey Wales เป็นอย่างไร?
ทั้งคู่มีความขัดแย้งกันอย่างรุนแรงเนื่องจากความเห็นทางศิลปะที่ไม่ตรงกัน จนนำไปสู่การที่ Kaufman ถูกไล่ออกจากตำแหน่งผู้กำกับ และให้ Clint Eastwood ขึ้นมากำกับแทน นอกจากนี้ยังมีรายงานว่าความขัดแย้งส่วนตัวเรื่องความสัมพันธ์กับนักแสดงหญิง Sondra Locke ก็มีส่วนเกี่ยวข้องด้วย
บทบาทของ Rose Kaufman ในชีวิตการทำงานของเขามีอะไรบ้าง?
Rose ไม่เพียงแต่เป็นภรรยา แต่ยังเป็นคู่คิดทางศิลปะ โดยเธอร่วมเขียนบทภาพยนตร์เรื่อง The Wanderers และ Henry & June รวมถึงมีบทบาทการแสดงเล็กๆ ในภาพยนตร์บางเรื่องของสามีด้วย